Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Litouwen onafhankelijk ondanks Gorbatsjovs verzet

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Litouwen onafhankelijk ondanks Gorbatsjovs verzet

Washington roept Moskou op besluit te respecteren

3 minuten leestijd Arcering uitzetten

MOSKOU — Ondanks de ernstige bezwaren van Sowjetleider Michail Gorbatsjov heeft Litouwen zich gisteravond tot onafhankelijke republiek uitgeroepen, een stap die het uiteenvallen van de Sowjet-Unie kan inluiden. Zonder één enkele tegenstem en met slechts zes onthoudingen, nam het nieuw gekozen Litouwse parlement een „verklaring van onafhankelijkheid" aan.

Het besluit werd door enkele honderden mensen die buiten het parlementsgebouw stonden te wachten met luid gejuich ontvangen. Vytautas Landsbergis, die eerder op de dag tot president van Litouwen was gekozen, zei direct na de stemming tegen de afgevaardigden: „Wij zijn blij dat Litouwen reeds in geest en waarheid vrij is". En verwijzend naar de twee andere Baltische republieken die streven naar onafhankelijkheid, zei hij: „Letland zal vrij zijn, Estland zal vrij zijn".

Onvervreemdbaar recht

Het Witte Huis deed onmiddellijk een beroep op Moskou om het besluit van de Litouwers te respecteren en een beroep op alle partijen om af te zien van het gebruik van geweld. Washington heeft nooit het gezag van Moskou over de drie Baltische republieken erkend. „Wij hebben steeds het onvervreemdbare recht van de Baltische volken op vreedzame zelfbeschikking erkend", aldus WitteHuis-woordvoerder Martin Fitzwater gisteravond.

Litouwen, Letland en Estland zijn in 1940 door de Sowjet-Unie geannexeerd op basis van het niet-aanvalsverdrag dat Stalin en Hitler in 1939 hebben gesloten, het zogeheten Molotov-Ribbentroppact.

Sinds Gorbatsjov vijf jaar geleden aan de macht kwam en zijn politiek van „openheid" en „hervormingen" begon uit te voeren, heeft in veel Sowjetrepublieken de drang naar onafhankelijkheid de kop op gestoken, met name in de drie Baltische republieken. In Litouwen kreeg de nationalistische beweging Sajudis twee weken geleden een overweldigende meerderheid in het parlement, waardoor voor het eerst de communisten tot een minderheid gereduceerd werden.

De nieuwe president, Landsbergis, een 58-jarige musicoloog, is de leider van Sajudis. Hij kreeg 91 stemmen, terwijl zijn tegenstander, Algirdas Brazauskas, leider van de Litouwse communistische partij, slechts 39 stemmen kreeg.

Het Litouwse parlement, inmiddels veranderd in "Opperste Raad", spreekt in zijn verklaring van „het herstel van de soevereine rechten van de Litouwse staat, die door een vreemde mogendheid in 1940 werden vertrapt". „Van nu af aan is Litouwen weer een onafhankelijke staat. Het grondgebied van Litouwen is één en ondeelbaar. Geen grondwet van een andere staat is geldig in Litouwen", aldus de tekst.

Naamsverandering

De onafhankelijkheid van Litouwen brengt tevens een naamsverandeHHg' met zich mee. Voortaan is de aanduiding "Republiek van Litouwen" en niet langer "Socialistische Sowjet-republiek Litouwen". Onder luide instemming werd in het parlement een doek neergelaten over het huidige symbool van de republiek, dat hamer en sikkel bevat. Op het nieuwe wapenschild komt een 16eeeuwse Litouwse ridder voor.

Het historische besluit van het Litouwse parlement in de hoofdstad Vilnius kwam slechts enkele uren nadat Gorbatsjov aan het Centraal Comité van de communistische partij een plan had voorgelegd om de partij te democratiseren.

Hij wil dat aan het partijcongres in juli één afgevaardigde per 4000 partijleden kan deelnemen. Dat congres moet zich buigen over Gorbatsjovs voorstel de grondwettelijk vastgelegde leidende rol van de communistische partij af te schaffen.

Litouwen is de eerste Sowjetrepubliek die zich afscheidt sinds de Sowjet-Unie in 1924 tot stand kwam. De republiek zal vandaag een delegatie naar Moskou sturen om tegenover het Congres van Volksafgevaardigden het besluit tot afscheiding toe te lichten.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 12 maart 1990

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Litouwen onafhankelijk ondanks Gorbatsjovs verzet

Bekijk de hele uitgave van maandag 12 maart 1990

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's