Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Commentaar

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Commentaar

Vilnius en Moskou, gevangene en cipier

3 minuten leestijd Arcering uitzetten

Maandagavond tegen twaalven doken plotseling twee Litouwse deserteurs in hun republiek op. Petros Vysniauskas en Raimondas Dunaitis -twintigers- hadden er toen zojuist een zeker niet risicoloze trip van 2500 km opzitten! Belde Litouwers hadden'hun hielen gelicht in een eenheid van het Sowjetleger die als buffer fungeerde tussen strijdlustige Armeniërs en Azerbeidzjanen aan de grens met Iran.

Vijf dagen na de Litouwse onafhankelijkheidsverklaring van 11 maart had een Letse kameraad hun het heuglijke nieuws doorgegeven. De geruchten bleken waar, de ontkenningen van hun officieren vals.

Een mix van Litouws patriottisme en weerzin tegen de ontberingen van soldatenleven in het diepe zuiden van'de USSR deed het tweetal op de vlucht slaan naar Vilnius.

De hulp die ze onderweg kregen illustreert de gigantische nationaliteitenproblemen waarmee Sowjetpresident Gorbatsjov dezer dagen zo intens worstelt. Beide Litouwers meldden zich slim bij het kantoor van het Azerbeidzjaanse Volksfront in Nachitsjewan (een Arerbeidzjaanse enclave in de Sowjetrepubliek Armenië). De Azerbeidzjaanse patriotten voorzagen de deserteurs uit het.hoge noorden van burgerkleren en smokkelden ze met twee gidsen in een postvliegtuig met bestemming Bakoe. Eenmaal in de Azerbeidzjaanse hoofdstad namen Petros en Raimondas simpel de trein naar het vaderland Litouwen:

Te laat, pas in Vilnius, hoorden de weglopers dat hun regering Litouwse gedeserteerde militai ren niet kan beschermen en hen derhalve adviseert in dienst te blijven hangende besprekingen met Moskou. „Litouwen is groot genoeg om onder te duiken", was de koele reactie.

Even vastberaden, kalm en waardig hebben gisteravond laat de Litouwse autoriteiten gereageerd op de diplomatieke en militaire druk van Gorbatsjov om de onhankeiijkheidsverklaring onverwijld in te trekken. In een persoonlijke brief aan de Sowjetpresident herinneren zij hem er en passant even fijntjes aan dat „het Litouwse probleem niet door Litouwen is geschapen". Imperiale machthebbers hebben altijd een historisch opfrissertje nodig. Van een buigen voor Gorbatsjovs eis kan geen sprake zijn, Vilnius is daarentegen graag tot gesprekken, tot nieuwe (I), normale betrekkingen met Moskou bereid.

Ondertussen kijkt het vrije Westen wel uit partij te kiezen in de Litouws-Russlsche 'Koude Oorlog'. Washington maant Moskou weliswaar tot grote non-militaire behoedzaamheid, maar zet niet graag de verregaande ontspanning op het spel door de Litouwse onafhankelijkheidsverklaring openlijk bij te vallen.

Laten we maar eerlijk zijn in het Westen: het zelfbeschikkingsrecht van de volken is een prima principe zolang het ons uitkomt, ja maar, is die Landsbergis niet veel te hard van stapel gelopen? Deze kritiek hoor je momenteel toch ook in-Vilnius! De Esten en Letten opereren veel diplomatieker. Stel je voor dat Gorbatsjov wordt afge• zet en vervangen door een 'hardliner'...

Op dit laatste westerse argument had Algis Cekuolis, buitenlands zaakwaarnemer van president Landsvergis, van de week in Londen zijn antwoord paraat: „Er bestaat geen reden voor de conservatieven om Gorbatsjov aan de kant te zetten. De Sowjet-Unie wordt immers bestuurd door een hardliner".

Het gedrag van Gorbatsjov tegen de eveneens naar onafhankelijkheid hakende Esten, Letten en andere niet-Russische volken laat er geen twijfel over bestaan dat de perestrojka-voorman niet van zins is de geschiedenis in te gaan als de doodgraver van het machtige Sowjetimperiüm. Zijn barse telefonades, intimiderende troepenbewegingen, zijn juridische blokkade-in-de-maak van elke afscheidingspoging in de USSR ondersteunen de visie van de Litouwse diplomaat.

Waar het ons in het Westen aan schort is begrip voor de positie van de koloniale volkeren van de USSR. Niet minder dan hun nationale voortbestaan is in hét geding! En juist nu, na decennia, ruiken deze naties voor de eerste keer dè kans op herstel van onafhankelijkheid. Als je uit een volkerengevangenis probeert te ontsnappen ga je niet langzaam te werk... Daarentegen is elke uitbreekpoging voor dé cipier er één te veel.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 5 april 1990

Reformatorisch Dagblad | 25 Pagina's

Commentaar

Bekijk de hele uitgave van donderdag 5 april 1990

Reformatorisch Dagblad | 25 Pagina's