Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

EMU wellicht sneller verwezenlijkt

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

EMU wellicht sneller verwezenlijkt

5 minuten leestijd Arcering uitzetten

De vele publiciteit rond de vorming van een monetaire eenheid tussen de beide Duitslanden zou bijna doen vergeten dat ook in EG-verband gestaag wordt gewerkt aan de oprichting van zo'n geldunie. Wellicht kunnen we zelfs veel eerder met ecu's betalen dan velen pakweg een jaar geleden voor mogelijk hielden. Inmiddels tekenen zich de contouren af van een Europees stelsel van centrale banken, dat in hoge mate onafhankelijk van de politiek zal opereren.

De belangstelling voor de Economische en Monetaire Unie (EMU) van de Europese Gemeenschap is de laatste tijd wat op de achtergrond geraakt. Begrijpelijk, want alle aandacht gaat thans uit naar de ontwikkelingen in Duitsland. De beoogde monetaire eenwording van de Bondsrepubliek en de DDR moet nog deze zomer zijn gerealiseerd. De belangrijkste beslissing die in dat kader binnenkort valt, betreft de omwisselkocis van de Ostmark. Eerder leek, gelet op uitlatingen van Kohl tijdens de verkiezingscampagne, een verhouding van één op één, tot een maximum bedrag, het meest waarschijnlijk. De Bundesbank pleit nu echter nadrukkelijk voor twee op één. Een moeilijke keuze. Laat men sociale overwegingen prevaleren of geven argumenten van economische aard de doorslag?

Ondertussen vorderen de voorbereidingen voor de EMU. Eind vorige week hebben de twaalf ministers van financiën de stand van zaken met elkaar besproken. Het ziet er zelfs naar uit dat, mede onder invloed van de gang van zaken bij onze oosterburen, de totstandkoming van de unie wordt versneld. Een jaar terug, bij de presentatie van de eerste meer concrete plannen, dacht menigeen dat we pas in de volgende eeuw over de ecu als betaalmiddel zouden beschikken. Thans lijkt voltooiing van de EMU halverwege dit decennium meer aannemelijk.

Start IGC
Op de laatste Europese Raad, eind 1989 in Straatsburg, is door de regeringsleiders afgesproken dat in december 1990 het startschot wordt gegeven voor de zogeheten intergouvernementele conferentie (IGC), de onderhandelingen tussen de lidstaten over noodzakelijke wijzigingen in het EG-verdrag in verband met die toekomstige EMU. President Mitterrand van Frankrijk had zich er sterk voor gemaakt op een eerder tijdstip te beginnen, maar Kohl lag dwars. Hij wil eerst de verkiezingen voor de Bondsdag achter de rug hebben.

De afgelopen weken oefenden de Fransen opnieuw druk uit om de IGC te vervroegen. Zij kregen steun van Italië. Dat land hanteert in de tweede helft van 1990 de voorzittershamer van de EG en heeft aangekondigd nog voor de start van de conferentie concrete ontwerp-verdragsteksten te zullen opstellen. De autoriteiten in Rome mikken op 1993 als jaar waarin de EMU moet zijn voltooid! Kohl sprak zich onlangs in Brussel uit voor versnelling van de Europese integratie. Hij had daarbij echter vooral de politieke eenwording op hét oog. Wellicht komt het streven naar ook een politieke unie aan de orde' tijdens de volgende topontmoeting van de regeringsleiders. De kanselier handhaafde zijn afwijzende standpunt ten aanzien van een eerdere aanvang van de IGC.

EuroFed

Sinds kort liggen er voorstellen op tafel van de Europese Commissie met betrekking tot de vormgeving van de centrale bank van de EG.^Gekozen is voor een federale structuur. De nationale centrale banken blijven bestaan, maar het beleid dat zij voeren, wordt bepaald op communautair niveau. Hun presidenten bemannen met nog enkele deskundigen, te benoemen door de ministers Van financiën, het bestuur van de nieuwe instelling. Een soortgelijke opzet treffen we aan in de Verenigde Staten. De Federal Reserve Board (Fed) fungeert daar als een overkoepelend orgaan van de regionale centrale banken. De gelijkenis zien we ook in de voorlopige naam van de Europese centrale bank: "EuroFed".

Zij krijgt een onafhankelijke status, gaat dus straks functioneren los van regeringen en parlementen. De ministers hebben vorige week zaterdag wel uitgesproken dat er op enigerlei wijze sprake dient te zijn van democratische controle, maar vermoedelijk houden .de formele banden met de politiek niet meer in dan een regelmatige verslaggeving aan het Europees Parlement.

De EuroFed wordt met die constructie ongeveer op dezelfde leest geschoeid als de Bundesbank en De Nederlandsche Bank. De Westduitse Bundesbank neemt volledig autonoom beslissingen. In Nederland kan de minister van financiën de centrale bank een aanwijzing geven, maar in de praktijk komt dat zelden of nooit voor. Uiteraard bestaat er nauw contact tussen Amsterdam en Den Haag, maar Duisenberg beslist, om eens iets te noemen, over een verhoging of verlaging van de rente. In andere landen, zoals bij voorbeeld Frankrijk, speelt de regering een veel grotere rol bij maatregelen op monetair gebied. Het bewaken van de prijsstabiliteit geldt als de voornaamste opdracht van de EuroFed.

Zelfstandigheid

Met de oprichting van de EMU dragen de lidstaten een belangrijk stuk van hun zelfstandigheid op het terrein van de geldpolitiek over aan een supranationaal orgaan. Daarbij past echter de kanttekening dat we in de praktijk van dit moment ook nauwelijks over speelruimte beschikken voor een eigen koers. Het verhaal is bekend: de gulden, om bij Nederland te blijven, zit vastgenageld -aan de D-maric. Die koppeling had in de voorbije periode tot gevolg dat, onder invloed van binnenlandse omstandigheden in de Bondsrepubliek, de rente bij ons fors omhoog ging. Feitelijk is de situatie momenteel zo dat de Bundesbank het beleid bepaalt en dat de andere deelnemers aan het EMS-mechanisme moeten volgen. Straks worden de lijnen weliswaar ook niet op nationaal niveau uitgezet, maar dan zijn alle centrale-bankpresidenten in ieder geval bij de besluitvorming betrokken. In die zin zorgt de EMU voor een inperking van de macht van de Bundesbank.

Vragen leven er rond de opstelling van GrootBrittannië. Thatcher kan vertraging veroorzaken op het af te leggen traject richting EMU. Zij heeft zich steeds krachtig verzet tegen een unie waarbij nationale bevoegdheden worden overgeheveld naar hogere organen. Hoe hard zij het uiteindelijk speelt, laat- zich moeilijk voorspellen. In ieder geval wijst nog niets op een spoedige eerste concrete stap in de richting van een meer Europees gezinde opstelling, die de toetreding van het pond sterling tot het EMS zou moeten inhouden.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 7 april 1990

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

EMU wellicht sneller verwezenlijkt

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 7 april 1990

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's