Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

PALET & PENNESTREEK

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

PALET & PENNESTREEK

6 minuten leestijd

Korte verhalen

Zijn schrijvers, christelijke niet uitgezonderd, luie mensen? Zo niet, waarom kwamen ze dan niet in groten getale naar de recente jaarvergadering van de prot. chr. auteursvereniging Schrijvenderwijs, die ditmaal als werkbijeenkomst was opgezet? Als er eminente sprekers komen opdraven, willen de schrijvers nog wel komen luisteren. Als er gewerkt (nou ja) moet worden, laten ze het voor een flink deel afweten. Althans, die indruk kreeg men op Schrijvenderwijs in Driebergen. Ditmaal was er naast de gebruikelijke egotrip, die lezen uit eigen werk heet —Co 't Hart mocht zich en haar verzen wat nader verklaren— het bezigzijn in werkgroepen met moderne verhalen en met poëzie naar eigen keus.  Voor die verhalen deed voorzitter Bert Hofman een greep uit de bundel "Eerste keus". Hij nam van Fleur Bourgonje het verhaal "De schreeuw", van Hermine de Graaf "Kersen eten" en van de Vlaamse schrijfster Rita Demeester "In het spoor van Jim Morrison". Auteurs noch verhalen waren gekozen om hun christelijk karakter. Integendeel. Het was goed dat aan de hand van Hofmans vragenlijsten eerst in kleine kring en later plenair intens werd doorgepraat over de soms zeer knappe structuur van die verhalen, met een sterk beeldend taalgebruik-. Maar ook met een vaak (bewust?) uitzichtloos eind. Waar een christen-auteur een 'happy end' wil creëren —soms zelfs een onwaarschijnlijke 'vrome' oplossing— komen déze schrijvers zonodig met een niets vergoelijkende, bittere afloop.

Poëzie-oordelen

De reacties op Bourgonje, De Graaf en Demeester waren nogal uiteenlopend. Co 't Hart had met haar groepje van "Kersen eten" niet veel begrepen, al herkende men in de van-hot-naar-her stijl de radeloosheid van de situatie. Anderen vonden "De schreeuw" knap geschreven en Hans Werkman meende dat dit verhaal wel in Woordwerk zou kunnen. Hennie Roth zag er zelfs, in hoofdpersoon Lukas, iets van een Godsbesef in. Over "In het spoor van Jim Morrison" —een popzanger die zelfmoord pleegt— oordeelde Frank Daen dat het een goed beeld geeft van een orthodox-religieus gezin, waarin onderling volstrekt geen liefde heerste en waar de godsdienst niet werd voorgeleefd. En letje Liebeek-Hoving vond dat christenen in hun werk best Gods bestaan mogen proclameren als het niet-christenen toegestaan wordt dat ze luidkeels God ontkennen.  Ook poëzie werd in de werkgroepen aangepakt. Ieder moest één gedicht van zijn/haar keuze meebrengen, het voordragen en de groepsleden het auteurschap laten raden. Daarna moest men die eigen keus motiveren. In 'mijn' groepje waren dat het mooie "Job" van Piet Los en "Kerkhof' van Kees van Duinen uit zijn postume bundel "De trap", waarvan Kees van Baardewijk een heruitgave bepleitte. Anderen kozen voor verzen van o.a. Achterberg, Ida Gerhardt of Nel Benschop.

Kritiek op Woordwerk

In de morgenbijeenkomst werd het (beleid van het) tijdschrift Woordwerk nogal onder vuur genomen. Diverse leden van Schrijvenderwijs, onder wie Dick Ellen, meenden dat er door de redactie te veel naar wordt gestreefd om aansluiting te zoeken bij de 'grote' literaire wereld en het 'Amsterdamse circuit'. Met name het verhaal "Dat poes" van de Nederla'ndseAmerikaanse schrijver Cornells Goslinga, die halfjaarlijks in ons land woont en de vergadering bijwoonde, had nooit in dit christelijk tijdschrift opgenomen mogen worden, zo vond men. Redacteur Hans Werkman trachtte 'zijn' beleid te verdedigen en benadrukte ook al eerder dat het Woordwerk gaat om literaire kwaliteit. Niet alles wat een christen schrijft, hoeft zo expliciet 'christelijk' van inhoud te zijn.

Welnu, de lezers/critici van Woordwerk kunnen meteen weer aan de slag. Zojuist verscheen aflevering 30, met gedichten van Elisabeth Wijnands, Ria Borkent en Jan de Bas. Vooral de laatste vind ik kwalitatief voor dit tijdschrift juist beneden de maat. Hij schrijft vooral 'light verse', op het randje van wat christelijk mag heten, zoals Werkman zelf ooit schreef. Het zijn drie versjes uit de bundel "Hard wegwandelen", die dit najaar bij Merweboek verschijnt. En de redacteur van die reeks is opnieuw Werkman. Vandaar.


Korteweg en Gerhardt

Het proza van Woordwerk bestaat ditmaal uit een essay van dr.. Jaap de Gier over Ida Gerhardt, idem van Karin Brusse over het aardse paradijs in middeleeuwse reisverhalen —een aardige bijdrage, die inhoudelijk eerder in Spiegel Historiael of in Literatuur dan in Woordwerk thuishoort— en een 1986 afgenomen interview met dichter Anton Korteweg door dr. G. Puchinger. Dat had een bijdrage moeten worden in een bundel vraaggesprekken met literatoren die van hun christelijke wortels vervreemd waren, maar dat boek ging door gebrek aan medewerking van die letterkundigen niet door. Vooral De Giers artikel over het hoogbegaafde dichterschap van Gerhardt vond ik de moeite waard.

Hij weet, althans vermeldt, niet dat deze classica en psalmberijmster, wier huisvriendin Marie van der Zeyde dit voorjaar overleed, op de expositie "Goed verkeerd" in het Amsterdams Historisch Museum ook een nogal opvallende plaats kreeg toegekend. Die expositie was gewijd aan homoseksualiteit en lesbische liefde in ons land en in de afdeling Letteren werd, naast vele andere auteurs, ook Ida Gerhardt aangehaald, zij het meer suggererenderwijs dan expliciet. Gewezen werd op haar Sapphische gedichten -Sappho van Lesbos geldt als 'oermoedfer' van de lesbische liefde, die vriendschap heet- en op de inhoud van bepaalde verzen, die men met enige inlegkunde wellicht 'zó' kan duiden.

Dat Gerhardt een christelijk dichteres is, wil De Gier nog wel volhouden, maar dan zeker geen calviniste. Hij noemt haar opvattingen „een sterk oecumenisch, niet-dogmatisch, boven-kerkelijk christendom". Zelf zei ze in 1972: „Ze willen me wel eens rangschikken onder de protestantse dichters; dat maakt me razend".

Modern Delfts Blauw

In de Haarlemse Vishal aan de Grote Markt is nog tot 15 juli een heel fraai opgezette expositie te zien van "Hedendaags Delfts Blauw", waarin "Beeldend kunstenaars in confrontatie met de traditie" tonen dat die oude keramiek in onze tijd verrassend actuele kunstuitingen kan opleveren. Het is een project van het Keramisch Werkcentrum te Heusden, met medewerking van De Porceleyne Fles te Delft en Tichelaars Makkumer Aardewerkfabriek. Tien keramisten, onder wie Jan van den Dobbelsteen, Bert Loerakker en Anne van de Waerden, werkten op verzoek van beide keramiekfabrieken aan deze kunstvormen. Het resultaat is verrassend, van speels tot somber, van licht tot zwaar. Deze expositie is na .Haarlem in Het Prinsenhof in Delft te zien van 21 juli tot 9 september.




Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 16 juni 1990

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PALET & PENNESTREEK

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 16 juni 1990

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken