Molukse kerken zagen ministerie van WVC als zevenkoppige draak

De reactie van Matulessy, oprichter van het Bouwbureau Molukse Kerken (BMK), is opgenomen in het eerste deel van een reeks uitgaven van de BTB, een onafhankelijke organisatie voor begeleiding in de bouw. Door bemiddeling van dit bureau kwam de uiteindelijke scheiding tussen kerk en staat tot stand.

Volgens Matulessy werkte de bemiddeling van de BTB als een soort versterker die naar alle kanten beminnelijkheid, inschikkelijkheid en pogingen tot overeenstemming maakte. „We dachten: die mannen ondersteunen onze filosofie. Geen halve afbouw met een koloniaal tintje van beheersing. Het was niet: knippen is knippen".

De Molukse gemeenschap had de ministeries van CRM en WVC tot dan toe gezien als „zevenkoppige draak". Matulessy: „Als de BTB zich net zo had opgesteld als de welzijnspriesters van WVC, dan was het een hopeloze zaak gebleven. Nu hebben wij het geld en de middelen om het kader te mobiliseren waarmee we inhoud kunnen geven aan een zinvol bestaan".

De publikatie maakt duidelijk dat de overdracht broodnodig was. De verhoudingen tussen de Staat en de Molukse gemeenschap werden door de jaren heen gestempeld door verbittering, achterdocht en vijandschap. Reeds in 1956 besloot de regering dat de kerken gaandeweg op zichzelf moesten komen staan. De Molukkers hadden er toen echter geen boodschap aan.

Ook hield de overheid er een soort bevriezingsregeling op na. Verdere opsplitsing van bestaande of stichting van nieuwe kerken achtte men niet gewenst. Verder maakte een inventarisatie van alle 54 kerkgebouwen duidelijk dat WVC de garantie van wind- en waterdichtheid erg ruim nam.

Bruidsschat

Al met al hebben de Molukse kerkgemeenschappen veertig jaar aan de leiband van de Staat gelopen. Het waren, aldus de publikatie, jaren van verwijten, ruzies en onderhandelingen. In 1986 gooide het ministerie het roer resoluut om. Een aantal ambtenaren werd ingeschakeld om de kerken „met een bruidsschat als geste" te privatiseren.

In eerste instantie werd alleen de overdracht van de twintig kerken van de grootste Molukse kerkgemeenschap geregeld. Dat gebeurde op 15 december 1988, na een informeel gesprek tussen ir. Matulessy en directeur J. Ohlsen van de BTB. -De Geredja Indjili Maluku (GIM) nam toen 28 miljoen gulden voor 6200 vierkante meter vloeroppervlak in ontvangst.

Kerkvoogdijraad

De oplossing voor de twaalf overige kerkengemeenschappen zou precies een halfjaar op zich laten wachten. Slechts drie van deze kerken waren landelijk georganiseerd. In de wetenschap dat dwang onder zijn volk niet werkte, zocht Matulessy samen met collega-architect ir. S. Hitipeuw en mr. L. Soumete naar een open deur. Het driemanschap wist zich gesteund door 80 procent van de Molukse gemeenschap.

Tijdens een etentje, waaraan mede werd deelgenomen door BTB-directeur Ohlsen, ontstond het initiatief voor de oprichting van een Molukse kerkvoogdijraad. Vertegenwoordigers uit alle dertien kerken zouden daarin zitting nemen. Op 1 juni werd de raad opgericht en reeds op dezelfde dag vond de overdracht van de twaalf kerken plaats.

Hectisch

„Ik zie het nog voor me. Die middag werden vanuit het gehele land de laatste kadasternummers doorgebeld. Ik herinner me hoe die ene Molukker op het laatste moment uit de raad stapte en een ander zijn plaats innam... Het was hectisch en spannend", zo deelt M. F. van Hurck van WVC in de brochure mee.

BTB-directeur Ohlsen voorziet overigens nog een „gigantisch" probleem. „Eerst werden de Molukse kerken alleen maar bevoogd, nu moeten ze alles zelfstandig doen. Maar de Staat is ervan af, gevrijwaard tegen alles wat er maar verzonnen kan worden".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen