Bekijk het origineel

Algerije in de ban van verkiezingen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Algerije in de ban van verkiezingen

Democratisch experiment dreigt volgend jaar al te eindigen

5 minuten leestijd

ALGIERS - De Algerijnse hoofdstad, Algiers, bruist van de politieke activiteit nu het land zich opmaakt voor de parlementsverkiezingen die begin volgend jaar worden gehouden. Centraal staat de vraag of de vrije verkiezingen zullen leiden tot een islamitische eenpartijstaat, waarbij de huidige, marxistisch gerichte dictatuur, wordt vervangen door een andere.

Het levendige debat over politiek en religie komt elke avond weer boven in de kasba in Algiers, de hoofdstad die lange tijd spottend het "Moskou aan de Middellandse Zee" is genoemd. Bebaarde jonge mannen drinken muntthee en ontleden de koran en de democratie.

"Leve FIS", staat op de Ketchaoua-moskee gekalkt, het bastion van de krachtigste Algerijnse politieke beweging, het Islamitisch Reddingsfront. „Dit is een islamitisch land, het is logisch dat het volk een islamitische regering wil", zegt de 32jarige Ali Hamidouche, een aanhangervan het front. Aankondigingen

De 28 politieke partijen en de vrije pers, die zijn opgekomen na de grondwetswijzigingen van vorig jaar, staan in scherp contrast met de Arabische wereld van monarchen, dictators en eenpartijstaten. De democratische opleving kan echter van korte duur zijn. Het FIS kwam vorig jaar juni, bij de eerste vrije verkiezingen sinds Algerije in 1962 onafhankelijk werd van Frankrijk, in meer dan de helft van de gemeenteraden en regionale bestuursorganen aan de macht. Het front heeft aangekondigd bij een landelijke verkiezingsoverwinning van Algerije een islamitisch bestuurd land te zullen maken.

Maar zolang het Nationale Bevrijdingsfront (FLN), dat Algerije al 28 jaar leidt, landelijk nog aan de macht is, kan het FIS op gemeentelijk niveau geen ingrijpende veranderingen doorvoeren. De aanhoudende druk van het FIS is voor president Chadli Benjedid wel aanleiding geweest de nationale verkiezingen te vervroegen naar de lente van 1991, een jaar eerder dan gepland. Volgens de 59-jarige Abassi Madani, professor in de filosofie en een van de leiders van het FIS, maakt het niet zoveel uit wie de verkiezingen wint, zolang er maar rust en legitimiteit komt in het nationale parlement.

Madani is het gematigde gezicht van het FIS, waarin zowel klassieke geleerden als pro-Iraanse radicalen een thuishaven hebben gevonden. Het alter-ego van Madani is Ali Belhadj, de 31-jarige leider die met zijn felle toespraken duizenden aanhangers trekt. Belhadj legt de schuld van de moeilijkheden van Algerije bij de „ongelovigen". Hoofdschuldige is Frankrijk,

Voor de jonge mannen die zich bij de Ketchaoua-moskee verzamelen, betekent het FIS een breuk met het systeem dat het FLN naar Sowjetmodel invoerde. De boodschap van de fundamentalisten is duidelijk: het oude regime is corrupt. Dat heeft geleid tot werkloosheid en armoede. Een islamitische regering zal volgens het FIS een einde maken aan de corruptie en daarmee ook aan de sociale problemen. Het front wil ook het seculiere gebruik, waarbij mannen en vrouwen gemengd werken of op school zitten, terugdraaien.

A ndere partijen

Van de partijen en partijtjes die het bij de verkiezingen tegen de fundamentalisten op willen nemen, zijn er slechts een paar van belang. Het FLN blijft de best georganiseerde partij, met duizenden aanhangers die werken bij de overheid, de belangrijkste werkgever in Algerije. Vorig jaar won het FLN echter maar 25 procent van de stemmen en volgens een westerse diplomaat mag het front in de handen klappen als dat percentage bij de komende verkiezingen weer gehaald wordt. De Algerijnse bevolking zou het FLN beu zijn, terwijl de partij bovendien verzuimd heeft om een jonge, charismatische leider naar voren te schuiven.

Het Front voor de Socialistische Krachten en de populistische Beweging voor Democratie in Algerije, twee belangrijke partijen, deden vorig jaar niet mee aan de verkiezingen, omdat ze er bij voorbaat vanuit gingen dat er door het FLN geknoeid zou worden. Die beslissing werkte in het voordeel van het Verbond voor Cultuur en Democratie, de politieke partij die geleid wordt door Berberleider Hocine Ait Ahmed en Ben Bella, helden uit de onafhankelijkheidsoorlog.

De 73-jarige Ben Bella keerde vorige week vanuit ballingschap in Zwitsersland naar Algerije terug. De oud-president, die in 1965 bij een militaire staatsgreep werd afgezet, hoopt in Algerije een „democratische consensus" te kunnen kweken om de economische problemen te lijf te gaan. „Ze hebben hem niet kapot gekregen", zegt Hocine Guermouche, de woordvoerder van het verbond. „We kennen allemaal Mandela. Hij bracht 27 jaar in de gevangenis door en verloor nooit zijn inzet. Ben Bella heeft meer gedaan, hij heeft de oorlog gewonnen". Ben Bella gaf in 1954 de aanzet tot de opstand tegen Frankrijk, maar nadat hij president was geworden legde hij het land ook het eenpartijsysteem, de geheime politie en de marxistische economie op, waar het land nu vanaf probeert te komen.

Economische malaise

wie de Algerijnse verkiezingen wint, zal de strijd tegen de economische malaise aan moeten binden. De werkloosheid bedraagt officieel 25 procent, terwijl gezinnen van twaalf personen het vaak moeten doen met een tweekamerflat. De regering schat dat 800.000 nieuwe woningen nodig zijn. Voor de winkels staan lange rijen, terwijl belangrijke voedingsmiddelen vaak niet te krijgen zijn. Twee jaar geleden kwam het in Algerije tot voedselrellen, die bloedig door het leger werden neergeslagen. Daarbij vielen veel doden, waardoor het FLN aanzien bij de bevolking verloor. President Benjedid zag zich daarop genoodzaakt grondwetswijzigingen door te voeren.

Van die wijzigingen heeft het FIS vorig jaar geprofiteerd, maar de verwachte golf van onderdrukking is uitgebleven. Op de stranden van de badplaats Tipasa, waar duizenden westerse toeristen komen, heeft de door het FIS gedomineerde gemeenteraad weliswaar strikte kledingvoorschriften uitgevaardigd, maar overtredingen daarvan worden oogluikend toegestaan. Ook de verkoop van alcohol mag doorgaan. Het front weet dat de Algerijnse bevolking niet zonder toerisme kan en wil voor de verkiezingen van volgend jaar niemand van zich vervreemden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 oktober 1990

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Algerije in de ban van verkiezingen

Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 oktober 1990

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken