Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Syrische alleenheerser speelt een moorddadig, sluw spel in Beiroet

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Syrische alleenheerser speelt een moorddadig, sluw spel in Beiroet

„Assad heeft Libanon wel ingeslikt, maar hij kan het niet verteren

6 minuten leestijd

JERUZALEM - De Syrische president, Hafez al-Assad, heeft half oktober een slimme zet gedaan door op dat moment de val van de christelijke generaal Michel Aoun te veroorzaken. Terwijl de aandacht van de wereld was gericht op Koeweit en de nasleep van het bloedbad op de Tempelberg, zette de Syrische leider een grote stap voorwaarts naar zijn doel Libanon in zijn greep te krijgen. Maar hem wacht nog een aantal hindernissen. En ondertussen komen uit Cyprus de eerste berichten van slachtingen die door de Syriërs aangericht worden onder de christenen.

Vorige week luidden berichten uit Libanon dat alle milities in Beiroet zich in het kader van het "Groter Beiroet Veiligheidsplan" uit de Libanese hoofdstad terug willen trekken. Dit zou een eerste stap moeten zijn van een Arabisch vredesplan voor Libanon, dat vorig jaar oktober in het Saoedische Taïf werd uitgewerkt en dat uiteindelijk heel Libanon zal moeten bevatten.
Het Libanese leger is langzamerhand bezig strategische punten in christelijk Oost-Beiroet over te nemen. Maar de "Libanese Strijdkrachten" van Samir Geagea zijn niet van plan hun wapens in te leveren. Deze christelijke militie, groter dan het officiële Libanese leger, zal zich terugtrekken naar het gebied ten noorden van Beiroet.
Ook de Druzen, die geleid worden door Walid Jumblatt, zijn niet van plan hun autonomie in te leveren. De sji'itische HezboUah-groep -in het Westen vooral bekend geworden door de ontvoeringen van buitenlanders— is ook niet van plan de wapens neer te leggen. Deze groep beweert geen militie te zijn, maar een verzetsmacht tegen Israël. Ook de Palestijnse legertjes zijn niet van plan zich te ontbinden.

Machtsbalans
Bronnen in Jeruzalem zijn het erover eens dat het tijdperk van de christelijke hegemonie in Libanon voorbij is. De Libanon- en Syriëspecialist professor Mosje Ma'oz van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem: „De christenen zullen zich neer moeten leggen bij de nieuwe stand van zaken die is ontstaan in Libanon en die tot uitdrukking kwam m de Taïf-overeenkomst en het hervormingsplan van 1976. Dit plan verandert de machtsbalans. De president zal weliswaar een maroniet blijven, maar minder macht hebben. De soennitische premier daarentegen zal meer macht hebben".

Indirecte controle
Het plan zal een eind moeten maken aan de christelijke hegemonie. De moslims -nu verorldersteld in de meerderheid te zijn- zullen meer macht krijgen. Maar de echte winnaar is de Syrische president, Hafez al-Assad. Hij heeft in dé afgelopen jaren een steeds groter gedeelte van Libanon onder zijn controle kunnen krijgen. Syrië heeft de onafhankelijkheid van Libanon nooit erkend en Assad beschouwde het land eigenlijk als een onderdeel van "Groot-Syrië".
Sinds 1976 heeft de "Sfinx van Damascus" stap voor stap de touwtjes beter in handen weten te krijgen. Hij weet dat de wereld annexatie niet zal slikken. Daarom zullen de Libanezen bij de wegversperringen de auto's aan mogen blijven houden, maar Assad zal achter de schermen de politieke controle uitoefenen.
Volgens professor Ma'oz is het doel van Assad indirect controle uit te oefenen over Libanon. Hij noemt de huidige Libanese president Elias Hrawi „een pro-Syrische leider die op Syrische bevelen reageert". Hij kan tot op zekere mate doen wat hij zelf wil, maar op het gebied van buitenlandse zaken, defensie en veiligheid dient te worden gedaan wat Assad dicteert.
Ma'oz spreekt dan ook van Libanon als een "protectoraaat". Er zijn nog maar twee gedeelten die nog niet door Syrië worden gecontroleerd: een kleine christelijke enclave ten noorden van de Beiroet en het zuiden, dat wordt gecontroleerd door het Zuidlibanese leger van generaal Antoine Lahad en het Israëlische leger.

Aoun en Chamoun
Het laatste bolwerk van verzet in Beiroet tegen de Syrische heerschappij werd in stand gehouden door de maronitische generaal Michel Aoun. Hij was van mening dat de christenen hun eigen zaken moesten behartigen en onafhankelijk dienden te blijven. Aoun wilde in eerste instantie zich ook niet neerleggen bij de Taïf-vredesovereenkomst. Maar de Libanese leiders laten altijd een deur open naar veranderingen. Later, toen hij zijn macht steeds verder zag tanen, zei hij dat het plan bespreekbaar was.
Twee weken geleden -op het moment dat de Verenigde Naties druk bezig waren met het veroordelen van Israël inzake de Tempelbergaffaire- legerden Syrische soldaten zich rondom de enclave van Aoun. Berichten spreken over 300 doden die vielen in de beschietingen over en weer. Nadat Aoun zijn mannen opdracht gaf de gevechten te staken en hijzelf een veilig heenkomen zocht in de Franse ambassade, werden minstens honderden van zijn krijgsgevangen soldaten door de Syriërs gedood.
Een nieuwe klap voor onafhankelijk christelijk Libanon kwam op 21 oktober, toen de christen-leider Dany Chamoun, zijn vrouw en kinderen in hun huis werden doodgeschoten. Enkele dagen eerder werden Chamouns lijfwachten door de Syriërs ontwapend. Een Israëlisch parlementslid die contacten had met Chamoun merkte op dat deze moord de kansen op herstel van christelijke hegemonie voor eens en altijd uitsluit.

Moordpartijen
Een bericht van de zendingsorganisatie MECO (Middle East Christian Outreach) van 31 oktober op Cyprus citeert christenen die wegvluchtten uit Libanon en spreken van een „nachtmerrie die tien dagen geleden begon toen generaal Aoun een schuilplaats zocht in de Franse ambassade". Het bericht meldt „chaos en wetteloosheid, verbonden aan massamoord in veel christelijke gebieden in Oost-Beiroet. We hebben gehoord van bevelen van een van de legers om iedereen behalve oude vrouwen en kinderen te doden".
Het bericht maakt ook melding van moordpartijen op krijgsgevangen, soldaten. „Bij mensen werden de handen op de rug gebonden en ze werden in de rug geschoten toen ze neerknielden. Zeventien jonge mannen in een dorp werden op een rij gezet en met een machinegeweer neergeschoten".

Illusie armer
Een Israëlische regeringsbron, die niet bij naam genoemd wil worden, zegt dat Assad „heel snel en slim" handelde. Assad was zich ervan bewust dat Aoun zich van de Verenigde Staten en van andere westerse landen had vervreemd. Hij rekende erop dat deze hem niet te hulp zouden komen: hij gokte goed.
Toch zullen Assads soldaten het nog moeilijk krijgen. Er zullen ook in de toekomst aanslagen op hen worden verricht. Of, zoals een bron in Jeruzalem het opmerkte: „Assad heeft Libanon wel ingeslikt, maar hij kan het niet verteren". Hoe Assad achter de schermen ook tracht te heersen, elke groep zal zijn eigen belang in het vizier houden.
De Israëlische politiek jegens Libanon beperkt zich tot het handhaven van de rust langs de noordgrens. Tot het begin van de jaren tachtig richtte de Israëlische politiek zich op "heel Libanon". Politici hadden de hoop dat er een overeenkomst kon worden gecreëerd met een sterk gezag in Beiroet. Inmiddels is Jeruzalem een illusie armer. De Israëliërs staken in 1982 in het kader van "Operatie vrede voor Galilea" (die al snel beter bekend werd als de "Libanon-oorlog") de grens over om een eind te maken aan PLO-beschietingen op Noord-Israël. Het Israëlische leger stootte door tot Beiroet, maar het verblijf in het Libanese moeras werd een trauma. Het leger trok zich terug en controleert nu, samen met het christelijk Zuidlibanees leger, een "veiligheidszone" in ZuidLibanon. Hier zal Israël naar verwachting blijven totdat er een sterk Libanees gezag bestaat dat orde op zaken kan stellen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 7 november 1990

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Syrische alleenheerser speelt een moorddadig, sluw spel in Beiroet

Bekijk de hele uitgave van woensdag 7 november 1990

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken