Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Zwingli, De Labadie en Kohlbrugge over kruispunten op weg van de kerk

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Zwingli, De Labadie en Kohlbrugge over kruispunten op weg van de kerk

In 1935 verschenen werk van dr. G. Oorthuys opnieuw uitgegeven

6 minuten leestijd

LEIDEN - Bij uitgeverij Groen in Leiden verscheen een herdruk van het eerder in 1935 gepubliceerde boek "Kruispunten op weg der Kerk" van dr. G. Oorthuys. Drie studies bracht hij in deze uitgave samen: over Zwingli, De Labadie en Kohlbrugge. Hun namen kennen we! Stellig lazen we iets over hen. In dit boek worden zij zelf aan het woord gelaten.

Oorthuys neemt ons mee naar de bronnen. Dat is de verdienste van dit boek. De kerk is onderweg en moet telkens kiezen. Wegwijzers staan op de kruispunten. Maar zijn ze wel betrouwbaar? Wijzen ze wel op de Gekruisigde? Oorthuys heeft duidelijk verschillend gedacht over de personen in wier werken hij zich verdiepte. Ik wil proberen de drie studies bij u te introduceren. In de hoop, dat u zelf in de aangeboorde bronnen gaat lezen.

Zwingli

Ruime aandacht krijgt een werk van Zwingli. Het zag in 1523 het licht onder de naam "Usslegen". In deze uitleggingen vraagt Zwingli aandacht voor de 67 stellingen die hij eerder uitgaf met het oog op het twistgesprek waarin de Raad van Zürich moest kiezen tussen de prediking van Zwingli en de rooms-katholieke leer. Leer en praktijk van de Rooms-Katholieke Kerk komen in het blikveld. Krachtig verduidelijkt Zwingli waarom hij zich hiertegen verzet.

Als Oorthuys de veel uitgebreidere "Usslegen" samenvat, confronteert hij ons niet met de rooms-katholieke gedachtenwereld. Het gaat hem veeleer over het door Zwingli gepredikte Evangelie. Eerst valt het licht op het Woord Gods als enige kenbron en norm der waarheid. Hij weet zich getroost met dit Woord als bondgenoot! Vervolgens wijst Oorthuys op Gods wet en onze ellende. Onder „ellende" verstaat Zwingli dat we de wet moeten volbrengen maar dit niet kunnen, omdat we dood zijn. Maar Christus boette voor onze zonden. Zijn plaatsbekleding krijgt veel aandacht! „In het geloof in Hem staat ons heil en in ongeloof onze verdoemenis". Hoofdgedachte van deze "Uitleggingen" is: Alles is Gods werk. Alle goeds is van Hem afkomstig. We doen er goed aan naar Zwingli te luisteren. Mogelijk kende u de Zwitserse hervormer zo niet!

In een tweede bijdrage vraagt Oorthuys aandacht voor Jean de Labadie en het labadisme. In het "Woord vooraf' merkt Oorthuys op dat we dankbaar mogen zijn dat de kerk deze gids niet volgde. Maar hij is bezorgd dat er toch mensen zijn die de zaligheid en de ware kerk zoeken in de door De Labadie gewezen weg. Ongetwijfeld deed deze man van zich spreken.

De Labadie diende de Waalse gemeente van Middelburg, werd na drie jaar afgezet en is na veel omzwervingen in Denemarken gestorven. Geestverwanten vestigden zich in het Friese Wieuwerd. Uit de geschriften van De Labadie en diens geestverwanten heeft dr. Oorthuys geput. Zo brengt hij in beeld hoe deze mensen dachten over de kerk. Hun standpunt was duidelijk: De kerk moet heilig leven voor Gods aangezicht. Een christen is een afgezonderd mens of hij is geen christen. Veel heilige predikanten zijn nodig: Zij zullen wijzen op het belang van een heilig leven.

Wedergeboren mens

Hoe ziet een wedergeboren mens eruit? Zo'n mens is geheel hemels, minder mens dan engel, vol van God en bezield door Gods Geest. Volmaakt, zoals God volmaakt is. De Labadie wijst zijn volgelingen een weg die ze moeten gaan om God te bereiken. U leest erover in het boek van Oorthuys.

Niet-wedergeborenen moeten van het avondmaal geweerd worden. De labadisten maken van dit sacrament een zegel op de wedergeboorte. Ze zien het niet als een zegel van Gods beloften voor goddelozen. Ook de doop kan niet onbesproken blijven. De doop mag alleen bediend worden aan mensen van wie men zeker is dat Gods genade in hun hart leeft. Geestelijke keurmeesters hebben het nodige te doen! Maar de kindertjes dan? De labadisten zeggen, dat in dit geval gelet moet worden op het geloof van de ouders, de heiligheid van het christelijke huwelijk en het een of andere teken dat God geeft. Maar het is beter om de doop enige tijd uit te stellen.

Oorthuys verzet zich tegen deze voorstellingen. Het zwaartepunt mag niet liggen in de christen, maar in Christus. Naar zijn mening leeft het labadisme nog altijd. Hij wijst op doopsgezinden en baptisten, die alleen ware gelovigen tot doop en avondmaal toelaten. Ook signaleert hij een doperse onderstroming in de vaderlandse kerk. Zowel links als rechts ziet hij een zich geestelijk terugtrekken in het kerkje in de kerk. Ten slotte wijst hij op de Gereformeerde Kerken en de door Kuyper gepropageerde leer van de veronderstelde wedergeboorte. Het gaat niet aan de Labadie hoogmoedig te veroordelen. De Heere wil dat Zijn gemeente onberispelijk is. Oorthuys vraagt: „Maar zullen wij aan het afsnijden gaan, terwijl Christus nog geduld heeft; de boom nog niet omhouwt al draagt hij geen vrucht; die kerk nog niet verlaat al is ze ontrouw?" Twaalf bladzijden met aantekeningen besluiten dit tweede onderdeel.

Paulus

Het laatste gedeelte richt zich op Kohlbrugge. Het is een lezing die Oorthuys in 1932 hield op de Utrechtse Predikantenvergadering. Hem was gevraagd te spreken over de leer van de oude en de nieuwe mens bij Kohlbrugge en bij de apostel Paulus. Oorthuys wil met de stukken aantonen dat Kohlbrugge Paulus niet misverstaan heeft. Krachtig laat hij Paulus spreken. Dat was nodig. De gemeente wist van de wet dat de oude mens moet sterven. Maar leefde ze wel uit het Evangelie, dat zegt dat onze oude mens met Christus gekruisigd is en dat de nieuwe met Christus is opgestaan? Bekende passages als Romeinen 6, Efeze 4 en Kolossensen 2 en 3 komen uitvoerig aan de orde.

De nieuwe mens is: Christus en wat Hij teweegbracht. De oude mens is: Adam en wat hij bedreven heeft. We moeten bedenken dat wij zelf die oude mens zijn. Ter sprake komen het lichaam, de leden en het vlees van de oude mens. Hij moet sterven. Dat brengen wij niet zelf tot stand. De oude mens is met Christus gestorven. „Dit ene werk van Christus heeft meer gewrocht dan al onze vrome werken om de zonde meester te worden".

God de Eerste

Veel citaten uit preken van Kohlbrugge belichten vervolgens de opstanding van de nieuwe mens. Een heenwijzing naar de doop als zegel van het sterven van de oude en opstanding van de nieuwe mens mag natuuriijk niet ontbreken. God is de Eerste met Zijn genade, niet wij met ons geloof en leven. Het voert me te ver om u breed te informeren over wat Oorthuys verder meldt over rechtvaardiging en heiliging; dat het nieuwe leven alleen in het geloof in Christus een feit is. Ook Kohlbrugge stond duidelijk op een kruispunt. In zijn geschriften spreekt hij nog!

Over drie markante personen schreef dr. G. Oorthuys een studie. De meeste tijd zijn ze zelf aan het woord. Ze hebben het nodige te zeggen. Want ook de kerk vandaag ontmoet op haar aardse reis kruispunten, waarop ze kiezen moet. Het boek" van Oorthuys wil onderweg een gids zijn en nadrukkelijk wijzen op de Gekruisigde en Opgestane, Die de Weg ten leven is.

N.a.v. "Kruispunten op de weg der Kerk", door dr. G. Oorthuys; uitgeverij Groen en Zoon, Leiden; 238 bladz.; prijs 39,50 gulden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 25 februari 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Zwingli, De Labadie en Kohlbrugge over kruispunten op weg van de kerk

Bekijk de hele uitgave van maandag 25 februari 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken