Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Ware mystiek en bevinding leiden tot de gemeenschap der vromen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Ware mystiek en bevinding leiden tot de gemeenschap der vromen

Prof. Van 't Spijker op vergadering "Protestants Nederland":

3 minuten leestijd

ROTTERDAM — „Calvijn schaart zich in zijn opvatting over de mystiek achter Luther: de 'wonderlijke ruil', en keert zich tegen mystiek spiritualisme en irreële bespiegelingen. Jezus Christus is het Centrum, waar God en mens elkaar ontmoeten en daar wordt de ware theologie geboren. Toch ligt er ook bij Calvijn een mystieke gloed over: er is een mystieke eenwording, maar alleen met Christus. Calvijn kent geen chronologische orde des heiIs en systematiseert niet. Van deze verborgenheid merkt de hervormer op dat hij haar meer ervaart dan begrijpt. De Waarheid bestaat alleen in Gods Woord".

Dit zei de christelijke gereformeerde kerkhistoricus prof. dr. W. van "t Spijker uit Apeldoorn zaterdag in Rotterdam op de jaarvergadering van de Vereniging "Protestants Nederland", voorgezeten door ds. C. J. van der Plas. Dr. Van "t Spijker refereerde over "Middeleeuwse mystiek in de 20e eeuw" en vroeg zich af: Heeft de Kerk der Reformatie in onze tijd behoefte aan impulsen van die oude mystiek? Hij gaf eerst een begripsomschrijving, trad daarin het verschijnsel mystiek-op-zich positief tegemoet en maakte duidelijk, dat er in de Middeleeuwen zeker drie mystieke lijnen zijn te onderscheiden, hoewel alle min of meer teruggaan op Augustinus en diens „het gaat om God en de ziel".

Nadere Reformatie

Maar dat is ook een element van de Reformatie: Godskennis èn zelfkennis zijn samen de ware wijsheid (Calvijn). In de scholastiek (Thomas van Aquino) lijkt de mystiek onder te gaan in het verstand (ratio), maar ook Thomas kent de verrukking. Bij dié mystieke lijn behoren Eckhart, Suso en Tauler. Een andere lijn is de wils-mystiek van Theologia Deutsch: de eigen wil verzaken en Gods wil volbrengen. De derde lijn is de gevoelsmystiek van Bernard van Clairvaux met zijn 86 preken over het Hooglied. De mystieke vroomheid der Middeleeuwen werkte door (Geert Grote, Thomas a Kempis). ook bij Luther, die Tauler zeer prijst maar niet wil weten van een tot God opklimmende mystieke orde.

Maar de rechtvaardiging door het geloof alleen geeft een andere toegang tot God, Die Zelf in Christus tot ons afdaalt, aldus prof. Van "t Spijker. Na Calvijn analyseerde hij ook de Nadere Reformatie en de mystiek, van Taffin en Datheen tot Th. van der Groe. W. Teellinck (,.de nieuwe Thomas a Kempis") was het die de volksdevotie paal en perk stelde, terwijl J. van Lodenstein het meest positief was in zijn waarderen van de middeleeuwse mystiek. Maar ook Gisbertus Voetius vermeldde de middeleeuwse mystici, al ging hij wel selectief te werk en al had hij meer op met de Engelse puriteinen, zoals William Perkins.

Mystieke „oecumene"

Ook W. a Brakel spreekt waarderend over de vroomheid der Moderne Devotie, maar hij mist daar toch het "alleen door genade, alleen door het geloof". En dit geeft, meende de inleider, het verschil aan tussen mystiek en bevinding: de mystiek is slechts een moment, zoekt omgang met God, maar de bevinding is het zoeken, vinden en zich gevonden weten. Ook de gereformeerde gezindte kent mystieke elementen, via het Réveil tot Kuyper, Hepp en Van der Schuit toe.

In onze tijd is er vloedgolf van spiritualiteit en ervaring van het 'zelf', maar die staat ver af van de mystiek en bevinding in het hart der Reformatie. De norm moet zijn: staat Christus centraal? En is de bevinding gebonden aan het Woord? Zegt de 'mysticus": het was alleen door genade? Een heel sterke norm is ook: is er gemeenschap der vromen? Heidense, oude èn moderne mystiek zoekt de enkeling, zichzelf. De bijbelse vroomheid kan niet zonder de gemeenschap der heiligen en leidt tot een „ware oecumene onder de kerkmuren door"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 10 juni 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Ware mystiek en bevinding leiden tot de gemeenschap der vromen

Bekijk de hele uitgave van maandag 10 juni 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken