Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Ruim 70 jaar communistische overheersing

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Ruim 70 jaar communistische overheersing

6 minuten leestijd

PARIJS/LONDEN (AFP/RTR) - Een overzicht van belangrijke data in de geschiedenis van de Communistische Partij van de SowjetUnie, die zaterdag feitelijk als politieke machtsfactor opgehouden heeft te bestaan.

President Michail Gorbatsjov trad af als secretaris-generaal van de partij, beval de nationalisering van haar eigendommen, beval de opheffing aan van haar beleidsbepalende Centraal Comité en verbood activiteiten van de partij binnen de strijdkrachten en de geheime politie (KGB). 1898 - Eerste congres van de Russische Sociaal-Democratische Arbeiderpartij (RSDAP) in Minsk. De negen afgevaardigden worden spoedig gearresteerd. 1903 — Tweede congres van de RSDAP. Wladimir Lenin, die er op staat dat de partij een hechte groep beroepsrevolutionairen moet zijn, leidt een afsplitsing tussen zijn eigen bolsjewistische factie (de meerderheid) en de mensjewieken (minderheid). 1905 - De Eerste Russische Revolutie, waarin enkele partijleden een prominente rol speelden, wordt neergeslagen na verscheidene maanden onrust. De RSDAP krimpt in elkaar tot een onbetekenende splintergroep. 1917 - Terwijl Lenin en de meeste andere bolsjewistische leiders in Siberië of Europa verblijven, speelt de partij geen rol in de Februari-revolutie en de omverwerping van het tsarisme. Op 7 november (25 oktober volgens de oude kalender) grijpen de bolsjewieken de macht in St.-Petersburg door middel van een militaire staatsgreep, waarbij ze de voorlopige regering opzijschuiven. 1918 — In januari wordt een grondwetgevende vergadering bijeengeroepen en meteen weer opgeheven. Lenin sticht de Sowjetrepubliek Rusland. In Brest-Litowsk wordt een aparte vrede gesloten met Duitsland. De hoofdstad wordt overgebracht naar Moskou.

Op 17 juli worden tsaar Nicolaas II en zijn gezin terechtgesteld in Jekaterinaburg. Twee weken later wordt Lenin verwond door drie pistoolschoten die zijn afgevuurd door Fanny Kaplan, een revolutionaire socialiste. Er begint een tijdperk van onderdrukking, waarbij honger en epidemieën veel slachtoffers eisen onder de bevolking.

De partij verandert haar naam in Russische Communistische Partij (bolsjewieken). Ze verbiedt andere politieke partijen en begint de Burgeroorlog tegen 'Witte' antibolsjewistische legers. Deze duurt tot 1922 in Centraal-Azië. 1919 - Lenin richt de Komintern, de Communistische Internationale, op. 1921 - Opstand van de matrozen in Kronstadt. Het Xe partijcongres aanvaardt de Nieuwe Economische Politiek (NEP), die particuliere ondernemingen op beperkte schaal mogelijk maakt. De eenheidspartij wordt ingevoerd en alle interne facties worden verboden. 1922 - De gezondheidstoestand van Lenin gaat achteruit. Stalin wordt tot secretaris-generaal van de partij gekozen. 1924 - Op 21 januari sterft Lenin. Het driemanschap Stahn-Zinowjev-Kamenev komt aan de macht. 1927 - Trotski wordt uit de partij gestoten (hij wordt in 1940 in Mexico vermoord door een agent van Stalin). 1929 — Stalin maakt een eind Unie en China. aan de NEP, begint met de collectivisatie van de landbouw en een geforceerde industrialisatie. 1934 - Stalin vestigt zijn eenmansbewind op het 17e partijcongres. De moord op de Leningradse partijleider Sergei Kirov vormt de aanzet tot de Grote Zuivering. Miljoenen worden doodgeschoten of naar arbeidskampen gestuurd, waar ze omkomen. 1939 — Niet-aanvalsverdrag tussen Duitsland en de Sowjet-Unie. De Sowjet-Unie valt Finland binnen. 1941 — Duitse inval in de Sowjet-Unie. Deze wordt twee jaar later bij Stalingrad tot staan gebracht. 1945 - Februari: conferentie van Jalta over het opdelen van Europa. 1948 - Berlijncrisis en schisma met Joegoslavië. 1953 — Stalin sterft. Na een kort overgangsbewind onder Malenkov maakt Chroesjtsjov zich van de macht meester. Hij blijft tien jaar de baas van de Sowjet-Unie. CPSU. Nikita Chroesjtsjov hekelt Stalin in een "geheime toespraak". De meeste slachtoffers van de zuiveringen worden gerehabiliteerd. De Komintern wordt opgeheven. Militaire Sowjetinterventie in Boedapest. 1957 - Chroesjtsjov slaat poging van zijn collega's in het Politburo af om hem af te zetten. 1961 — Tweede ronde van destalinisatie. Het lichaam van Stalin wordt verwijderd uit het mausoleum op het Rode Plein in Moskou. 1962/63 - Breuk tussen Sowjet1964 - Chroesjtsjov wordt van zijn functies ontheven. Leonid Brezjnev volgt hem op als partijleider, Alexei Kosigin wordt regeringsleider. 1966 - Proces tegen de dissidente schrijvers Sinjawski en Daniel. 1968 - Het Warschaupact valt Tsjechoslowakije binnen. De "Brezjnev-doctrine" dient als rechtvaardiging voor interventie door de Sowjet-Unie om de communisten in het zadel te houden. 1%9 - Gewapende Sowjet-Chinese incidenten aan de grensrivier de Oessoeri. 1972 - President Nixon van de Verenigde Staten tekent in Moskou het SALT-1-verdrag over de beperking van de strategische wapens. 1974 - De schrijver Alexander Solzjenitsin wordt in ballingschap gestuurd. 1975 - In Helsinki wordt de Slotakte van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE) getekend. 1979 - Militaire Sowjetinterven1980 — Verbanning naar Gorki (tot 1986) van de natuurkundige en Nobelprijs-voor-de Vrede-winnaar Andrei Sacharov. 1981 — Poolse crisis. 1982 - Brezjnev sterft. Hij wordt opgevolgd door Joeri Andropov. 1984 — Andropov sterft. Hij wordt opgevolgd door Konstantin Tsjernenko, een medestander van Brezjnev. 1985 - Tsjernenko sterft. Gorbatsjov komt aan de macht (maart). Andrei Gromiko wordt staatshoofd (juni). 1986 - 27e partijcongres. Gorbatsjov begint met voorzichtige hervormingen en vernieuwing van de partijleiding. Boris Jeltsin wordt kandidaatlid van het Pohtburo. 1987 — Jeltsin trekt zich terug uit topposities binnen de partij na een ruzie met Gorbatsjov en collega's binnen het Politburo. 1988 - Gorbatsjov krijgt, op de 19e partijconferentie, steun voor zijn plannen bij verkiezingen meer kandidaten naar één zetel te laten dingen en een parlement te scheppen met voltijdsleden. De partij begint aan gezag in te boeten. 1989 - Twintig procent van de leiders van de CPSU in de vijftien republieken wordt verslagen bij de verkiezingen voor het nieuwe Congres van Volksafgevaardigden. Jeltsin wordt met 89 procent van de stemmen namens een district in Moskou in het Congres gekozen. De communistische regimes in Oost-Europa verdwijnen één voor één. Op 9 november valt de Berlijnse Muur. 1990 - Gorbatsjov gaat akkoord met de Duitse eenwording. Het ambt van uitvoerend president wordt ingevoerd, Gorbatsjov wordt gekozen door het Congres van Volksafgevaardigden. Artikel 6 van de grondwet, dat het recht van de Communistische Partij om te regeren waarborgt, wordt afgeschaft. Gorbatsjov slaat een aanval van conservatieve zijde af op het 28e partijcongres. Jeltsin en andere hervormingsgezinden verlaten de partij, omdat zij van mening zijn dat die er niet in geslaagd is democratisch te worden. Er wordt een rechtse Russische Communistische Partij gesticht onder aanvoering van Gorbatsjov-criticus Iwan Polozkov.

In mei wordt Jeltsin gekozen tot voorzitter van het parlement van de Russische Federatie. 1991 - Gorbatsjov blijft aan als secretaris-generaal van de partij, terwijl zijn hervormingsgezinde bondgenoten er bij hem op aandringen op te stappen. In juni wordt Jeltsin gekozen tot president van de republiek Rusland. Hij verbiedt communistische cellen in be^ drijven.

Op 31 juli tekenen de presidenten Michail Gorbatsjov en George «Bush het Sowjet-Amerikaanse verdrag over de vermindering van stra^ tegische kernwapens (Start). Maandag 19 aiigustus plegen conservatieven een staatsgreep. Deze mislukt, met name door het verzet ondeï leiding van Boris Jeltsin. De plegers van de staatsgreep worden ge-, arresteerd en Gorbatsjov, die op d^ keert in de nacht van 21 op 22 au^ gustus in Moskou terug. Op 24 augustus treedt Gorbatsjov af als pan af die de partij feitelijk vernietigen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 26 augustus 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Ruim 70 jaar communistische overheersing

Bekijk de hele uitgave van maandag 26 augustus 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken