Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Geen rook uit de schoorsteen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Geen rook uit de schoorsteen

Opheffing ambassade bij Vaticaan opnieuw ter discussie

6 minuten leestijd

DEN HAAG - Het roomskatholieke PvdA-kamerlid Jurgens heeft minister Van den Broek van buitenlandse zaken voorgesteld de vertegenwoordiging van Nederland bij het Vaticaan samen te voegen met de Nederlandse ambassade in Italië. Jurgens wil met het geld dat hierdoor wordt bespaard een ambassade openen in een van de drie Baltische staten, die zich dit jaar hebben losgemaakt van de Sowjet-Unie.

Minister Van den Broek heeft Jurgens schriftelijk laten weten dat de door hem voorgestelde samenvoeging van de diplomatieke vertegenwoordiging van Nederland te Rome bij het Ouirinaal met die bij het Vaticaan niet mogelijk is. „In 1929 werd tussen Italië en Vaticaanstad afgesproken dat gelijktijdige accreditering bij beide Staten door geen van beide zal worden toegestaan", aldus de bewindsman.

Opheffing van de diplomatieke post te Vaticaanstad zou een brutobedrag opleveren van 679.000 gulden. De nettobezuiniging valt lager uit, omdat bij mede-accreditering vanuit een andere hoofdstad weer extrakosten zouden ontstaan, zo hebben ambtenaren van het ministerie van buitenlandse zaken Jurgens te verstaan gegeven.

Geen geld

De PvdA-fractie is, evenals de meeste andere fracties in de Tweede Kamer, op zoek naar geld voor de opening van een ambassade die Estland, Letland en Litouwen kan bedienen. Minister Van den Broek heeft al verschillende malen in de Kamer duidelijk gemaakt dat hij niet over de reserves beschikt om een dergelijke diplomatieke post te openen. Daarom worden voorlopig de belangen van de Baltische staten vanuit de Nederlandse ambassade in Finland waargenomen. Een meerderheid in de Kamer vindt die situatie onbevredigend. De Nederlandse erkenning van Estland, Letland en Litouwen vraagt nu eenmaal om een politiek gebaar in de vorm van een officiële Nederlandse vertegenwoordiging, vindt ook de PvdA-fractie.

Het kan de sociaal-democraten niet zoveel schelen waar dit geld vandaan komt. De PvdA-fractie zoekt naar een oplossing die de Nederlandse belangen in het buitenland geen schade berokkent. Anders gezegd: Het PvdA-kamerlid Jurgens maakt een afweging tussen de kosten en de baten van de Nederlandse vertegenwoordiging in Vaticaanstad. Er ligt geen religieuze afkeer van de Rooms-Katholieke Kerk aan de suggestie van Jurgens ten grondslag. Het gaat hem puur om de utiliteit.

Voor het CDA en de SGP heeft het gezantschap bij de paus daarente

JURGENS .kosten en baten... gen een in de parlementaire historie verankerde politieke lading. Op 11 november 1925 nam de Tweede Kamer het amendement aan van het SGP-kamerlid Kersten „tot schrapping van den beg root ingspost ten behoeve van het gezantschap bij den paus". Daarop dienden vier roomskatholieke ministers hun ontslag in: Welter, Bongaerts, Lambooy en Kooien. Zo leidde de opheffing van het gezantschap te Vaticaanstad tot de val van het eerste kabinet-Colijn. Deze gebeurtenis is de geschiedenis ingegaan als "de nacht van Kersten".

„Bijde tel"

Ds. G. H. Kersten zag hierin de hand van God. Naar aanleiding van de gang van zaken heeft hij zelf opgemerkt: „Hoe duidelijk komt in dit verloop uit, dat de Heere de harten neigt als waterbeken. Het slot toch was, dat het amendement met 52 tegen 42 stemmen werd aangenomen; een feit in onze parlementaire geschiedenis, dat menschelijker wijze gesproken onverklaarbaar is. Zoo menigrhaal heeft men geroepen: Wat beteekenen die twee afgevaardigden der Staatkundig Gereformeerde Partij in de Kamer! En voorwaar, het moet toegestemd,, als men bij de tel leeft, gelijk duizenden, die beweren christelijke politiek te voeren, vermogen twee tegen 98 niets. Maar als de Heere werkt, wie zal het keeren?"

In die tijd bestond het CDA nog niet. Anti-revolutionairen, christelijkhistorischen en rooms-katholieken vormden nog geen gesloten front. De verdeeldheid tussen deze stromingen heeft, menselijkerwijs gesproken, de aanvaarding van het amendement van ds. Kersten mogelijk gemaakt. De fractie van de SDAP stemde in 1925 voor het amendement - om de coalitie dwars te zitten. De rooms-katholieken en het grootste deel van de anti-revolutionairen stemden tegen. De christelijk-historischen stemden verdeeld.

Anno Domini 1991 is de politieke situatie sterk veranderd. In de eerste plaats, het is al genoemd, zijn de anti-revolutionairen, christelijk-historischen en rooms-katholieken gefuseerd tot een nieuwe, hechte partij met een eigen politieke filosofie. Het is. anders dan in 1925, hoogst onwaarschijnlijk dat in dit kamp verdeeldheid zal ontstaan op een voor de rooms-katholieke christen-democraten gevoelig punt als de Nederlandse vertegenwoordiging bij het Vaticaan. De drie bloedgroepen in het CDA zullen zich gedragen als de drie musketiers: een voor allen, allen vooreen.

Ook de sociaal-democraten hebben er nu geen behoefte aan de suggestie van het lid Jurgens door te drukken. De Nederlandse vertegenwoordiging bij het Vaticaan is voor de PvdA geen principiële kwestie. Het zou wel erg onhandig zijn als de sociaal-democraten deze voor hen middelmatige zaak zouden doordrukken. Het rooms-katholieke CDA-kamerlid Lansink heeft al het signaal afgegeven dat zulk gedrag zou leiden tot spanningen in de coalitie. De sociaaldemocraten hebben daar nu, anders dan de socialisten in 1925, geen belangbij.

Voor de SGP ligt de zaak anders. Antiroomse gevoelens en de herinnering aan de nacht van Kersten zijn in de Staatkundig Gereformeerde burelen in het voormalige ministerie van koloniën nog springlevend. Daarom heeft het SGP-kamerlid Van Dis verschillende malen gesproken met zijn PvdA-collega Van Traa. Van Dis zou heel graag een eventueel amendement van de PvdA op dit punt mede willen ondertekenen. Maar Van Traa houdt nu de boot af, want hij voelt er niets voor de coalitieverhoudingen in gevaarte brengen.

VAN DIS ... vonk moet overslaan... trekkelijk om een of meer grotere partijen te volgen in de suggestie voor opheffing van de Nederlandse vertegenwoordiging in Vaticaanstad. „Maar als blijkt dat dit niet lukt, dan zullen wij niet schromen zelf het initiatief te nemen", aldus een woordvoerder van de SGP-fractie.

Die kant gaat het wel op. Het VVD-kamerlid Weisglas heeft gisteren laten weten dat hij niets voelt voor opheffing van de Nederlandse vertegenwoordiging bij het Vaticaan. De Nederlandse ambassadeur aldaar zou volgens Weisglas de leider van de Rooms-Katholieke Kerk moeten vra-\ gen zijn denkbeelden over geboorten-,' beperking te herzien. „Daarmee behoudt Nederland een instrument om een heilzame werking uit te oefenen op de geboortenexplosie", meent de liberaal.

Informatie inwinnen

Het rooms-katholieke CDA-kamerlid Paulis wil evenmin dat de Nederlandse ambassade bij het Vaticaan wordt opgedoekt. Volgens hem kan de Nederlandse ambassadeur in Vaticaanstad de paus aansporen informatie in te winnen over de gewelddadigheden op Oost-Timor. „Het Vaticaan heeft uitstekende contacten met de autoriteiten op dit eiland". Langs die weg zou het SGP-kamerlid Van Dis de door hem begeerde informatie over een eventuele christen-vervolging op Oost-Timor kunnen krijgen, schuilt er achter zijn woorden.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 november 1991

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Geen rook uit de schoorsteen

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 november 1991

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken