Bekijk het origineel

Duisenberg bepleit hogere aow-premie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Duisenberg bepleit hogere aow-premie

„In toekomst langer werken om oudedagsvoorziening veilig te stellen"

5 minuten leestijd

DEN HAAG - Om de betaalbaarheid van de aow-uitkering voor de toekomst veilig te stellen, moet de overheid snel meer premie gaan heffen. Dit betoogde president dr. W. F. Duisenberg van De Nederlandsche Bank gisteren op een congres in Den Haag. Een andere spreker concludeerde dat in dit kader op termijn niet valt te ontkomen aan het optrekken van de pensioenleeftijd.

De accountantsgroep KPMG, die opereert in 125 landen en wereldwijd zo'n 80.000 medewerkers telt, bestaat 75 jaar. Ter gelegenheid daarvan organiseerde zij een discussiedag over het thema "Demografische tendensen en hun invloed op economische ontwikkelingen".

Ontgroening en vergrijzing. Dat zijn de twee kernwoorden waarmee we de demografische veranderingen in veel industriële landen, waaronder Nederland, kunnen aangeven. De bevolkingsaanwas stagneert en tegelijk worden de mensen gemiddeld genomen steeds ouder. Daardoor zal het aantal gepensioneerden ten opzichte van het aantal werkenden in de aanstaande decennia vermeerderen. Dit leidt ertoe dat een in verhouding almaar kleinere groep mannen en vrouwen de lasten dient op te brengen ten behoeve van de aow-uitkering voor de groeiende categorie bejaarden. De vraag rijst of deze sociale en financiële faciliteit op den duur betaalbaar blijft.

Spaarpotje

De Nederlandsche Bank heeft becijferd dat bij handhaving van het huidige niveau van de aow de bijbehorende premie in het jaar 2040 rond 80 procent boven het percentage van dit moment zal liggen. „Dit betekent een wel zeer zwaar beroep op de solidariteit van de volgende generatie. Zij wordt geconfronteerd met de top van de vergrijzing, die voortvloeit uit de pensionering van de "baby boom" uit de eerste helft van de jaren zestig", aldus Duisenberg. Momenteel beslaat de premie 6,5 procent van het netto nationaal inkomen. Bij ongewijzigd beleid zal de druk oplopen tot 11,5 procent op eerder vermeld tijdstip. Ook de kosten die samenhangen met verzorging en verpleging van ouderen zullen flink stijgen. Prof. dr. ir. A. Kapteyn, hoogleraar in Tilburg, plaatste hierbij overigens de kanttekening dat de enorme immigratie het vergrijzingsvraagstuk verlicht.

Duisenberg wil dat snel in het beleid rekening wordt gehouden met de dreigende financieringsproblematiek van de aow. Hij stelde daarom in zijn toespraak 'tot het jubileumcongres voor de premie binnen een jaar of vijf eenmalig te verhogen. De extra opbrengst verschaft de overheid de mogelijkheid een spaarpotje te vormen.

Kapitaaldekking

Tot dusverre is bij de aow sprake van een zuiver omslagstelsel: de werkenden van nu betalen met elkaar de uitkeringen voor de 65-plussers van nu. De bankpresident geeft in feite in overweging met betrekking tot een deel van de voorziening voortaan het zogenaamde kapitaaldekkingsstelsel toe te passen: de werkenden van nu reserveren een stukje van * hun inkomen voor later, hetzelfde principe als gebruikelijk is bij pensioenregelingen. Bij deze aanpak behoeft de premie een aanpassing tot 'slechts' 9 procent van het nationaal inkomen in plaats van tot genoemde 11,5 procent.

„Mijn aanbeveling mondt uit in een lichte eenmalige stijging van de collectieve-lastendruk. Op lange termijn wordt zodoende echter een veel sterkere toename vermeden. Tevens ontstaat er meer zekerheid over de toekomstige uitkeringsrechten en dat acht ik een goede zaak", zo hield Duisenberg de toehoorders voor. Bij dit alles valt aan te tekenen dat het voorstel indruist tegen de wens die in politiek Den Haag leeft -en die trouwens ook Duisenberg onderschrijft- om de komende jaren het totaal van de de collectieve druk juist naar beneden te brengen.

Keuzes

Voorzitter van de raad van bestuur J. L. M. Bartelds van het verzekeringsconcern Amev deelde de zorg van Duisenberg. Hij benadrukte dat keuzes onvermijdelijk zijn. „Willen wij in ons werkzame leven een hoog consumptiepatroon handhaven? Dan kunnen we weinig opzij leggen voor later en derhalve moeten we dan langer doorwerken. Willen wij dat het de ouderen aan niets ontbreekt? Prima, maar dan moeten de werkenden zich wat meer ontzeggen. Willen wij jong ophouden met werken? Uitstekend, maar zorg er dan wel voor dat dit mogelijk is en wel door forse besparingen te doen voor de oude dag. We kunnen niet alles hebben: een hoog consumptief inkomen zowel in de actieve als in de post-actieve periode van ons leven en op relatief jeugdige leeftijd het arbeidsproces verlaten. Wij zullen, meer dan we gewend zijn, moeten kiezen".

Tegen die achtergrond voorspelde Bartelds: „De vut heeft zijn langste tijd gehad; daar ben ik van overtuigd. Daarna gaat de pensioengerechtigde leeftijd omhoog; eerst misschien van 65 naar 67, later wellicht verder, naar bij voorbeeld 70. Onze voorouders bleven ook langer produktief, dus het kan. Langer werken is misschien niet meer zo heel ver weg".

In andere westerse naties zien we een zelfde trend. In de Verenigde Staten werd enige tijd geleden al een wet aanvaard die bepaalt dat tussen 2003 en 2027 de normale pensioenleeftijd geleidelijk wordt opgetrokken van 65 tot 67 jaar. De Denen en Zweden gaan nu al pas met pensioen als ze 67 zijn.

Wereldwijde aow

Duisenberg lanceerde gisteren ook nog een idee met een internationaal karakter. Hij meent dat de mogelijkheid onderzocht moet worden van, wellicht georganiseerd in Unicef-verband, „een wereldwijde aow voor hen die hebben afgezien van een talrijk nageslacht". Invoering daarvan zou een rem kunnen zetten op de bevolkingsgroei. Mensen in de ontwikkelingslanden beschouwen thans immers het bezit van veel kinderen als noodzakelijk om zeker te zijn van een goede verzorging op de oude dag.

Dit project „van zeer lange adem" vereist bijdragen van de rijkere landen. „Maar", zo zei de bankpresident, „in een wereld waarin de bevolkingsdruk de draagkracht van het milieu overbelast, grondstoffen en energie uitput en de resterende natuur aantast, is het probleem van overbevolking een mondiale zorg en zijn er naast ethische en geopolitieke motieven ook economische argumenten voor het vragen van relatief grote offers van de rijke landen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 30 oktober 1992

Reformatorisch Dagblad | 27 Pagina's

Duisenberg bepleit hogere aow-premie

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 30 oktober 1992

Reformatorisch Dagblad | 27 Pagina's

PDF Bekijken