Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Wie eens Nijlwater gedronken heeft...

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Wie eens Nijlwater gedronken heeft...

Belangrijkste drinkwaterbron is tevens riool voor boer, burger en industrieel

7 minuten leestijd

CAIRO - „Wie eenmaal van het water van de Nijl gedronken heeft, komt naar het land van de farao's terug om opnieuw te drinken", zegt een enigszins nationalistisch spreekwoord in Egypte. Het is hoog tijd dat de Egyptenaren realistisch worden, want de enige plek waarnaar mensen die Nijlwater gedronken hebben steeds weer terugkeren, en dat met grote haast, is... het toilet.

Het resultaat van die noodzakelijke 'zittingen' komt overigens ook weer ongezuiverd in de Nijl terecht. Een boottochtje op het water laat zien hoe Egypte de Nijl als het openbare riool gebruikt. Industrieel afvalwater, met bestrijdingsmiddelen besmet landbouwwater, het rioolwater van Cairo, alles komt terecht in het 'hoofdriool', de Nijl. De kwaliteit van het Nijlwater wordt steeds slechter. Dr. Abdel Fattah el Qassas, een belangrijke milieu-expert van het Milieu Programma van de Verenigde Naties (UNEP), heeft opgeroepen tot een 'nationale kruistocht' tegen de vervuiling van de Nijl.

De Nijl, die Egypte van Assoean tot Cairo doorsnijdt en daarna in een delta uitwaaiert, levert 90 procent van het zoetwater aan Egypte. De overige 10 procent komt uit ondergrondse voorraden, die overigens op hun beurt weer worden aangevuld met Nijlwater. Egypte is dus volkomen afhankelijk van een schone Nijl.

Om het drinkwater zo schoon mogelijk te maken, tappen de drinkwaterbedrijven het Nijlwater in het midden van de rivier af. Daar is de stroming het sterkst, waardoor het water daar een beetje zuiverder is dan aan de kant. Na de zuivering blijft het drinkwater in Cairo 'verdacht'. Wie een fles met kraanwater vult, ziet de volgende dag een laagje bezinksel op de bodem liggen. Maar wat veel schadelijker is, zijn de onzichtbare vervuilers. De waterleidingbedrijven proberen die vervuiling weg te, werken met een fikse dosis chloor, maar het gevolg van een glaasje water in Cairo blijft voor menige ongeoefende toeristische maag hetzelfde: veel 'krampjes'.

'Geschenk'

Vorig jaar rapporteerde de Friedrich Ebert Foundation dat 312 fabrieken hun industriële afval rechtstreeks in de Nijl en de daarop uitkomende kanalen lozen. Jaarlijks ontvangt de Nijl een industrieel 'geschenk' van 300 miljoen kubieke meter ongezuiverd afvalwater vol schadelijke chemicaliën, zeggen rapporten van de Verenigde Naties. Een fabriek in Heiwan loost dagelijks 48.000 kubieke meter afvalwater in de Nijl, vlak voordat die Cairo bereikt, en in Heiwan staan nog 31 andere soortgelijke vervuilende fabrieken, zegt dr. Ahmed Abdel Gawad. Hij is professor in milieustudies aan de universiteit van Zagazig.

Het grote aantal nierziekten dat in Egypte voorkomt is volgens dr. Ahmed Abdel Gawad een gevolg van de enorme hoeveelheid industrieel afval die met zijn giftige chemicaliën en zware metalen in de Nijl wordt geloosd.

Een even groot probleem is dat Egyptische boeren met enorm enthousiasme kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruiken. Hun ontzag voor alles wat modem en westers lijkt, maakt dat ze zich niet bekommeren om het effect op het grondwater. Dat grondwater komt op zeker moment weer in de Nijl terecht. Jaarlijks vloeit 4000 miljoen kubieke meter afvalwater van de landbouw terug in de Nijl. Dat is geen zuivere koffie. De meeste Egyptische boeren wonen op minder dan 5 kilometer afstand van de Nijl, de smalle groenstrook die het land van zuid naar noord doorkruipt. Alles wat de boeren aan hun land 'sleutelen' met chemische middelen, wordt ten slotte door de Nijl gevoeld.

Egypte zelf is sterk afhankelijk van bestrijdingsmiddelen om de voedselproduktie te verhogen en om de oogsten te beschermen. Volgens het Nationale Research Centrum (NRC) is in de afgelopen dertig jaar ongeveer 620.000 ton pesticiden over het land verspreid. Ook door het grootschalige gebruik van kunstmest zijn veel fosfaten en nitraten in het grondwater en dus in de Nijl beland.

Assoean Dam

Net als het gebruik van bestrijdingsmiddelen begon het gebruik van kunstmest ongeveer dertig jaar geleden. Toen onder president Nasser in de jaren zestig de Assoean Dam werd gebouwd, had niemand in Egypte oog voor de negatieve gevolgen voor de landbouw. Nasser zorgde ervoor dat de Nijl niet langer jaarlijks overstroomde over het vruchtbare land. Die overstromingen maakten dat de boeren hun land maandenlang niet konden gebruiken. Dat was lastig, maar het voordeel ervan was dat het land elk jaar werd bedekt met een nieuwe laag vruchtbare Afrikaanse klei. Nu de Nijl zich keurig binnen de oevers houdt, is het groene land het hele jaar bruikbaar. Dank zij het warme klimaat worden voortdurend oogsten binnengehaald. Maar omdat het land veel te intensief wordt bewerkt, is steeds meer kunstmest nodig. En wie in de jaren zestig had oog voor de kwalijke gevolgen van kunstmest?

Voor de effecten van menselijke mest op het Nijlwater hebben de Egyptische autoriteiten ook weinig oog. Stedelijk en huiselijk afval wordt ongegeneerd in het water geloosd. „De uitbreiding van waterleidingen naar dorpen en steden zonder een gelijktijdige aanleg van een goede riolering en waterzuivering heeft tot ernstige vervuiling geleid", zegt dr. Fatma el-Gohary, medewerkster van het Water Vervuilings Controle Departement van het NRC.

Maar er is ook een zonnige kant. De Nationale Organisatie voor Drinkwatervoorziening en Afvoer is van plan riolering en waterzuiveringsinstallaties aan te leggen in 130 dorpen, en in de gouvernementen Damietta, Menufiya en Sharqiya zijn proefprojecten in 24 dorpen zeer geslaagd.

De Nijl wordt ook gebruikt door de binnenvaart, wat tot veel vervuiling met olie leidt. Afval wordt rechtstreeks in het water gekiept, klaagt dr. Deif el-Sarnagawi, watervervuilingsexpert bij de Academie voor Wetenschappelijk Onderzoek en Technologie (ASRT). „Geen schip mag worden toegestaan olie in het water te lozen", zegt el-Samagawi.

Waterhyacinten

Om de vervuiling door zware industrie te verkleinen zijn wetenschappers van het NRC in Cairo bezig met een onderzoek. „We doen studies in twintig fabrieken van verschillende takken van industrie, zoals textiel, voedingsmiddelen, en in de chemische en metaalindustrie", zegt el-Gohary. „We hebben aanbevolen om water te hergebruiken, om afvalprodukten te gebruiken als grondstoffen voor andere industrie, en om afvalwater te zuiveren, om zo te voorkomen dat de Nijl en de riolering worden vervuild met zware metalen en giftige chemicaliën".

Een van de manieren waarop de natuur de vervuiling van de Nijl zichtbaar maakt, is door de snelle groei van waterhyacinten. Deze prachtige groene 'eilanden' van dikke groene bladeren met mooie paarse bloemen zijn het gevolg van het veel te hoge zoutgehalte van de Nijl. De planten zijn een lust voor het oog, maar hinderen de scheepvaart en de visserij. Belangrijker is, dat de snelheid waarmee ze groeien gepaard gaat met een razendsnelle zuurstofconsumptie. Ze verstikken het water, dus moeten ze worden bestreden.

De "Nationale Hyacinten Verdelgingstroepen" weten niet hoe snel ze de bestrijdingsmiddelen moeten aanslepen om de waterplant te doen verdwijnen en zodoende krijgt de Nijl nog meer chemische middelen te verwerken!

Al in 1982 besefte de regering van president Hosni Moebarak dat drastische maatregelen nodig zijn. Een wet werd aangenomen die de bescherming van het water moest regelen. Nauwkeurig werd vastgelegd hoeveel chemicaliën in het afvalwater mogen zitten zodra dat de fabriek verlaat. Wie bekommert zich om zulke regels in Egypte? Tien jaar nadat de wetgeving ter bescherming van de Nijl werd aangenomen houdt niemand zich aan de regels. „Dat is omdat de grootste boosdoener de publieke sector zelf is, menen critici. En inderdaad, bijna alle grote, vervuilende industrieën zijn eigendom van de Staat, zoals de ijzeren staalfabrieken in Heiwan. Het management van zulke fabrieken weet dat het toch nooit bestraft wordt voor overtredingen, want de regering kan zich zelf niet beboeten in Egypte.

Omdat de industrie in Egypte zo'n gebrek aan geld heeft, denkt Salah Hafez, voorzitter van de Egyptische Organisatie voor Milieuzaken, dat de wetten te strikt zijn. „Omdat niemand ze kan uitvoeren, doet men maar helemaal niets". „Het particuliere bedrijfsleven heeft waarschijnlijk wel het geld om schoon te produceren", denkt Salah Hafez. „Omdat de regering nu bezig is aan een programma van privatisering, heb ik hoop voor de toekomst".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 december 1992

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Wie eens Nijlwater gedronken heeft...

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 december 1992

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken