Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Verbouwing van een witte dame

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Verbouwing van een witte dame

Eindhovens Philipsgebouw krijgt andere bestemming

5 minuten leestijd

Eindhoven dergang gered. Het leegstaande Philipsgebouw De Witte Dame wordt van de onFoto Pfeter Smulders

De Witte Dame staat koel en zelfverzekerd te pralen in het midden van de Eindhovense binnenstad. Ze is nadrukkelijk aanwezig, alleen al vanwege haar enorme omvang. Haar witte huid maakt een heldere en verfrissende indruk. De dikke dame loenst uit honderden ogen naar het verkeer dat zich door de omliggende straten beweegt. Alleszins een excentriek geval dat nadere bestudering waard is. Door H. Wilbrink Nee, het gaat niet om een dame van vlees en bloed. Het gaat om een dame van robuuste betonnen muren en honderden al dan niet gebroken ruitjes van glas. Een gebouw dat jarenlang deel uitmaakte van het Philips-complex aan de Emmasingel, al jaren grotendeels leeg staat en in de toekomst wellicht nieuw leven wordt ingeblazen.

Waar de naam De Witte Dame vandaan komt, weet niemand. Lang niet iedereen kent overigens deze betiteling van het karakteristieke Philips-pand, dat wordt ingeklemd door de Emmasingel, de Mathildelaan en de .Willemstraat. Het meisje in'het VV V-kantoor op het Stationsplein zette grote ogen op toen ik de weg vroeg naar De Witte Dame. „Nee hoor, het is geen echte dame. Het is de naam van een gebouw. Een gebouw van Philips". Na deze toelichting en een enkele minuten durend spoedoverleg met' een collega, wist ze me op een plattegrond de weg te wijzen.

Log en lomp

Jack Reemers, medewerker van de Philips-persdienst, vindt De Witte Dame een weinig toepasselijke naam. ,Jk vind het niet bepaald een dame. D'r zit helemaal niets vrouwelijks aan dat logge en lompe gebouw. Waar halen ze zoiets vandaan?". Voor Jack en ook voor andere Philips-medewerkers heet het gebouw gewoon EP. Niets meer en niets minder. De plattegrond met de zwarte viltstiftaanwijzingen leidt, zo verzekerde het VVV-meisje me, regelrecht naar De Witte Dame. Vanaf het Stationsplein de Mathildelaan inslaan, bij de rotonde oversteken, linksaf de Emmastraat inlopen en De Witte Dame verheft zich fors en fier, nogal mannelijk eigenlijk, aan m'n rechterhand. De muren van de uit vier verdiepingen bestaande Witte Dame vertonen een bont mozaïek: Het wit van de muren contrasteert fel met de andersgekleurde ruitjes die in vlakken van 13 bij 5 zicht op de buitenwereld geven. De ruitjes zelf leveren eveneens een rijkgeschakeerd beeld op. Open ruitjes, dichte ruitjes, donkere en lichte ruitjes, hele en gebroken ruitjes. Ruitjes met en ruitjes zonder ventilator. Doorgangen van 3,7 meter hoog, die exacte hoogte is op te maken uit een witrood waarschuwingsbord, voeren door het gebouw heen naar de binnenplaats.

Waardevol

Het bouwwerk aan de Emmasingel was oorspronkelijk vierkant van vorm, met een binnenplaats als centrum. Het werd opgeleverd tussen 1927 en 1930 en deed dienst als kantoorbehuizing en produktieplaats. Oorspronkelijk werd het pand gebruikt door de lichtdivisie van het Philips-concern. Later vonden er andere activiteiten plaats, onder meer de produktie van printplaten.

De kolos bakent de noordwestrand van de binnenstad af en is daardoor in hoge mate bepalend voor het stadsbeeld in dit deel van Eindhoven. Architecten zien het gebouw als een waardevol voorbeeld van de vroeg-22e eeuwse industriële architectuur. „De Witte Dame is", zo zegt Eric Poell, „een combinatie van functioneel rationalisme en een bijzonder fijne detaillering". Eric Poell is secretaris van stichting Emmasingel, waarin een groep van Witte Dame-liefhebbers zich hebben verenigd.

Rigoureus

De architectonische waarde van De Witte Dame, de strategische plaats van het gebouw in het centrum van Einhoven en het feit dat duizenden mensen hun werkzame leven op deze plek hebben doorgebracht, zijn voor stichting Emmasingel reden om zich in te spannen voor behoud van het complex. De rigoureuze reorganisaties bij Philips maakten het gebouw overbodig en de concemleiding wilde in eerste instantie tot sloop overgaan. Daar is het niet van gekomen. Eerst was er uitstel. Het beton van De Witte Dame is zo dik, dat de slóopkosten aanzienlijk zouden zijn en vanwege de degelijke constructie was gevaar voor instorting niet aanwezig. Eén vleugel van het gebouw wist niet aan de slopershamer te ontkomen; de vierkante vorm verdween en er kwam een soort L-vorm voor in de plaats. Voor de rest van het pand kwam er uiteindelijk afstel van sloop. Philips zag opeens de waarde van het gebouw in en ging om de tafel zitten met vertegenwoordigers van vastgoedmaatschappijen en de gemeente Eindhoven.

Begin dit jaar werd de stichting Emmasingel opgericht. De stichting staat onder voorzitterschap van prof. dr. W. Dekker en ijvert voor behoud en hergebruik van de witte kolos. Onlangs presenteerde de stichting een adviesrapport over De Witte Dame. Hef moet, zo staat in het luxe uitgevoerde rapport, "een centrum worden van innovatie en dynamiek", met een integratie van kunst en cultuur, kennis en technologie, recreatie en commercie.

Hoog niveau

Stichting Emmasingel stelt in haar rapport voor om tal van instellingen en bedrijven in het gebouw onder te brengen, die zich op de terreinen van kunst en cultuur, kennis en technologie en recreatie en commercie bevinden. Alle instellingen en bedrijven die aan de Emmasingel onderdak krijgen, moeten, zo vindt de stichting, een innovatief en experimenteel karakter hebben. En de kwaliteit van het gebodene moet van hoog niveau zijn.

Philipsstadion

Een samenwerkingsverband van vastgoedbedrijven onderzoekt momenteel de haalbaarheid van het project. In november zullen, zo verwacht Eric Poel, de eerste resultaten bekendgemaakt worden. Mochten de resultaten positief zijn, dan koopt de vastgoed-combinatie het pand van Philips. Het elektronica-concem steh overigens wel eisen aan de nieuwe eigenaar. Er moet een passage worden aangebracht, zodat een relatie ontstaat tussen het fabriekje aan de Emmasingel, waarin Gerard Philips zijn eerst gloeilampen fabriceerde, en het gebouw van Philips Lighting aan de Mathildelaan. Daarnaast mogen er geen activiteiten ondernomen worden die e^n negatieve uitstraling hebben op de in de buurt gelegen Philipspanden.

De ambitieiize plannen van de stichting zijn positief ontvangen door de gemeente Eindhoven. Het stadsbestuur wil de binnenstad uitbreiden tot aan het Philips-stadion.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 6 september 1993

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Verbouwing van een witte dame

Bekijk de hele uitgave van maandag 6 september 1993

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken