Bekijk het origineel

Onthullend en schokkend

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Onthullend en schokkend

5 minuten leestijd

Het gisteren dooreen onderzoekscommissie onder leiding van prof. dr. A. van der Zwan gepresenteerde rapport "Het récht op bijstand" is onthullend en schokkend. Het geeft na een grondige analyse haarscherp aan dat er vooral aan de uitvoering van de Algemene bijstandswet door Gemeentelijke Sociale Diensten heel wat schort

Van der Zwan trekt na een grondige analyse de conclusie dat er „ontoelaatbare tekortkomingen over de gehele linie van de uitvoeringspraktijk in de overgrote meerderheid der gemeenten zijn", ledere goedwillende en weldenkende burger in een dorp of stad wist dat eigenlijk al.

De Algemene bijstandswet heeft in oorsprong een nuttige functie. Maar zoals bij zo veel wetten In ons goede land, ging de wetgever ook bij de totstandkoming van deze wet uit van de van nature goede mens, die het niet In zijn hoofd zal halen om de wet oneigenlijk te gebruiken.

Wat een ongekende naïviteit! Intussen blijkt uit verschillende onderzoeken een praktijk van de calculerende, egocentristische burger, die poogt te halen wat er te halen valt. Bij ten minste een kwart van de bijstandsuitkeringen is, volgens de commissie, fraude in het spel; 10 tot 15 procent van de ruim 10 miljard gulden die in 1992 aan bijstandsuitkeringen is betaald, is ten onrechte uitgekeerd. 

Het Is uitgesproken triest dat de mensen die dit vangnet echt nodig hebben om in hun levensonderhoud te voorzien,' door malafide en asociale fraudeurs in een kwaad daglicht komen te staan. Want -hoe onbedoeld ook- door publikaties als die van Van der Zwan worden alle bijstandsgenietenden gestigmatiseerd.

Het zijn vooral de Gemeentelijke Sociale Diensten geweest die ernstig te kort zijn geschoten In de uitvoering van de Algemene bijstandswet. Van de 3100 dossiers bij 28 gemeenten die de commissie Van der Zwan bij wijze van steekproef heeft onderzocht bleek niet minder dan 60 procent onvolledig. Niet één dossier bleek te voldoen bij controle op Inkomens, vermogens en partners.

Ook deze cijfers zijn schokkend. Onthullend was de constatering dat bij de uitvoering de norm zoek is. De gegevens van bijstandsaanvragers worden zo slecht gecontroleerd, dat er sprake Is van een „onbeheersbaar" proces. Een groot deel van deze pijn wordt veroorzaakt doordat de bijstand op de individuele situatie van de aanvrager moet worden toegesneden. Dat die aanvrager In minstens een kwart van de gevallen de voor hem meest voordelige situatie opgeeft, ook al zijn de feitelijke omstandigheden anders, is uit dit rapport duidelijk geworden.

Op zo'n manier Is wat een toonbeeld van opperste rechtvaardigheid moest zijn, verworden tot een voorbeeld van uiterste onrechtvaardigheid. Zeker, tot op bepaalde hoogte is het humaan om de bijstand aan de individuele situatie aan te passen, maar daarmee is het systeem nu wel onbeheersbaar geworden. Er moet een systeem komen met een beter evenwicht tussen globale regels en individuele rechtvaardigheid.

Bcwendien moet veel meer dan In het verleden het geval was, de bewijsplicht bij de aanvrager worden gelegd. Nederland moet af van de gedachte dat een aanvrager die de rechtmatigheid van zijn aanvrage moet bewijzen, in de verdachtenbank zit. Als zo'n aanvrager volstrekt eeriijk is, zal hij toch geen enkele moeite hebben om de rechtmatigheid van zijn verzoek aan te tonen?

De harde kern van de bijstandstrekkers die vijf jaar of langer een uitkering krijgen, vormt aldus Van der Zwan, een derde van het totaal. En maar liefst 40 procent van die harde kern Is jonger dan veertig jaar. Die groep behoeft bijzondere zorg, maar dat mag zeker niet ontaarden In het ongecontroleerd uitbetalen van de uitkering. Op zo'n manier wordt deze kern alle gevoel van verantwoordelijkheid ontnomen.

Nogmaals, het rapport van de commissie-Van der Zwan is schokkend en onthullend. Het kan niet zo zijn, dat dit rapport bij de vele andere rapporten in de onderste lade van het ambtelijk bureau verdwijnt Het kan daarom al niet omdat dit rapport bijna naadloos aansluit op onderzoeken uit Groningen en Dordrecht die begin dit jaar ook schokkende resultaten ever bijstandsfraude te zien gaven. Die rapporten werden in korte tijd door allerlei belanghebbenden van zo veel kanttekeningen voorzien, dat ze bijna ongeloofwaardig werden. Het rapport-Van der Zwan zal veel moeilijker onderuitgeschoffeld kunnen worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 15 september 1993

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Onthullend en schokkend

Bekijk de hele uitgave van woensdag 15 september 1993

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken