Bekijk het origineel

Madrid speelt een gevaarlijk spel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Madrid speelt een gevaarlijk spel

Spaanse regering wil ander beleid tegenover de ETA voeren

4 minuten leestijd

Wapenstilstand

Die nieuwe richtlijn voor onderhandelingen is via de Baskische socialisten van de PSE-EE uitgelekt. Mario Onaindia, vice-voorzitter van de Baskische PSOE, heeft wèl laten weten dat daar enkele voorwaarden aan verbondden zijn. HB moet een wapenstilstand bij de ETA lospeuteren.

Ook zouden de gesprekken ervan moeten uitgaan dat het autonoom proces voor het Baskenland afgesloten wordt, de Senaat een kamer voor de deelstaten wordt, de wetten die in Madrid worden uitgevaardigd de bevoegdheden van de deelstaatregering niet zullen kortwieken en de verschillende autonomieën hun stem zullen kunnen laten horen in de Europese instellingen.

Tot nu toe was HB altijd in de marge gebleven van de geheime of indirecte gesprekken tussen Madrid en ETA, omdat de centrale regering ervan uitging dat de partij in het kielzog van de gewapende organisatie meegesleurd zou worden als er maar een afspraak met de terroristen te voorschijn zou komen. Dat is nooit gebeurd na drie serieuze pogingen in die richting. Toch is HB sinds 1979 altijd goed geweest voor tussen 15 en 20 procent van de stemmen in Baskenland. HB moet nu als het ware bij de ware democraten ingelijfd worden, vinden de regionale socialisten.

Taxatiefout

Onaindia en zijn baas Ramón Jauregui, voorzitter van PSE-EE, denken zelfs dat tot op de dag van vandaag ETA's militarisme aangewakkerd is door de indruk dat de oplossing voor het geweld bij de terroristen lag. De val van het overkoepelend orgaan van ETA in de Franse plaats Bidart, in maart 1992, de bloei van pacifistische bewegingen in Baskenland zelf èn de groeiende open kritiek vanuit de samenleving hebben de gewapende afscheidingsbeweging in een ander licht gesteld, volgens Onaindia. Liever: in de schaduw gezet.

De voornaamste partij in Baskenland, de Baskische Nationalistische Partij (Partido Nacionalista Vacso, PNV), die samen met de socialisten de deelstaat regeert, heeft nogal kvraad gereageerd op de nieuwe onderhandelingstactiek met de terroristen. Volgens de PNV moet worden voorkomen dat „gebruik gemaakt wordt van het geweld voor verkiezings-, partijof privé-doeleinden". Ook de Baskische tak van de conservatieve Partido Popular betitelde het onderhandelingsvoorstel als „electoraUstisch". Over enkele maanden worden er inderdaad verkiezingen gehouden in Baskenland. Een van de voornaamste argumenten tegen de pogingen van Onaindïa en Jauregui om een punt te zetten achter de terreur, is dat daar al een afspraak over is gemaakt. Deze staat bekend onder de naam Pact van Ajuria Enea. Die afspraak tussen alle Baskische politieke partijen, behalve HB, wordt het Akkoord voor de Normalisatie en Pacificatie van Euskadi (Baskenland) genoemd. Die buffer, zes jaar geleden opgericht tegen het terrorisme, schijnt altijd in gevaar te komen wanneer een van de partijen op eigen houtje pogingen doet om het moorden te laten stoppen.

Nutteloos

Volgens de PNV is het een nutteloze poging. De partij zelf heeft onlangs een zelfde tactiek nagestreefd. „En we kwamen toch altijd weer bij ETA uit", stelt nu de voorzitter van de PNV, Xabier Arzalluz. Hij vindt dat ETA en regering een soortgelijk geheim proces moeten beginnen als de PLO en Israël, hoewel hij niet een vergelijking wilde trekken tussen de Palestijnse kwestie en de Baskische.

Hoofdpersoon in de vredespogingen moet dus Herri Batasuna worden, dat, volgens Binnenlandse Zaken, het samen met de extremistische nationalistische beweging KAS het binnen ETA voor het zeggen -heeft.

Het touwtrekken is al begonnen. HB heeft meteen laten weten dat het noch in staat is, noch bereid om als tussenpersoon voor ETA op te treden en nog minder een wapenstilstand tot stand wil brengen. ,X>at is de taak van de Spaanse Staat", vinden de politieke handlangers van de terroristen. HB wil de gewapende beweging niet voor de voeten lopen. Vooralsnog. Want nu begint het interne debat over de voorstellen, die discreet door de regeringGonzdlez zijn goedgekeurd.

Opvallend is, dat HB tot nu toe op één lijn gesteld werd met ETA, vrat natuurlijk weinig geloofwaardigheid aan het voorstel verleent. Herri Batasuna is aan een duidelijke heroriëntatie begonnen en heeft daar dan ook enkele voorwaarden aan gekoppeld. Ten eerste moet de regering onderhandelen met de door ETA daarvoor aangewezen personen, van wie de belangrijkste in de Dominicaanse Republiek in ballingschap leeft. Ten tweede moet het recht op zelfbeschikking voor Baskenland erkend worden. Dat is misschien te veel voor de vork van de regeringsonderhandelaars.

Het gevaarlijke spel is begonnen. Voor het eerst schuilt er ook een nieuwe politieke overtuiging in het gewijzigde onderhandelingsbeleid: het terrorisme in Baskenland is een conflict tussen Basken, dat tussen Basken onderling moet worden opgelost.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 24 januari 1994

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Madrid speelt een gevaarlijk spel

Bekijk de hele uitgave van maandag 24 januari 1994

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken