Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bouwdrift nekt gevestigde partijen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Bouwdrift nekt gevestigde partijen

Inwoners Houten en Langedijk stemmen massaal plaatselijke groeperingen

8 minuten leestijd

HOUTEN/LANGEDIJK De bevolking heeft gesproken. De angst voor de oprukkende verstedelijking was hét onderwerp in door grootschalige woningbouw bedreigde plattelandsgebieden. In Houten en Langedijk likken de gevestigde partijen hun wonden. De te zachte opstelling in de verstedelijkingsproblematiek heeft hun de das omgedaan.

Zowel in de Utrechtse 'Vlinderstad' als in het 'Rijk van de duizend eilanden' kwamen plaatselijke partijen, die óf minder woningen willen bouwen, óf op andere plaatsen, als grootste uit de bus. De echte strijd tegen de Vinexplannen is ontbrand.

Zelden hebben politici zo'n inschattingsfout gemaakt. Tegen beter weten in heeft het CDA in het dorp onder de rook van Alkmaar zich jarenlang sterk gemaakt voor een woningbouwlocatie waartegen de bevolking massaal te hoop liep. Met tranen in de ogen zagen de plaatselijke politici op 2 maart de verkiezingsuitslagen aan hun ogen voorhijtrekken. Werd aan het begin van de avond nog gerekend op een verlies van maximaal 3 van de 8 zetels, gaandeweg werd duidelijk dat er sprake was van een complete afgang. Met 3 man komt de partij die voorheen.de ruim 20.000 zielen tellende gemeente naar haar hand zette, terug in een raad met 19 zetels. 

Niet alleen het CDA kreeg er van langs. Ook coalitiegenoten PvdA (van 3 naar 2) en GroenLinks (van 2 naar 1) leverden in. In hun kielzog werd de VVD (van 3 naar 2) meegesleurd. Als straf voor hun steun aan de verstedelijkingspolitiek van het HAL, waarin Heerhugowaard, Alkmaar en Langedijk samenwerken.

Winst was er slechts voor D66 (van 1 naar 2) en vooral voor de nieuwe partij Langedijker Belang. Deze plaatselijke partij sleepte 43,8 procent van alle stemmen in de wacht en kwam daarmee in één klap op 9 zetels.

Sneu

„Ik vond het ook erg sneu". Karst Vonk (36) is lijsttrekker van de nieuwe plaatselijke partij waarin Sint Pancras '82 en de Dorpspartij Langedijk (die beide één zetel in de raad hadden) zijn opgegaan. Ook hij had het moeilijk met de tranen bij de oudgedienden. Nu al staat vast dat de CDA-, PvdA- en GroenLinks-wethouder elders de kost moeten gaan verdienen. „Onze eerste optie is een college met D66 en de VVD", meent Vonk, die ooit zelf op de VVD-lijst prijkte. Een voorwaarde is wel dat de liberalen de plannen voor een grote nieuwbouwwijk nabij het 'kooldorp' laten varen.

Bruggesloot 1 heet de gewraakte locatie voor ongeveer nieuwe 1600 woningen in tien jaar. De in milieueffectrapportages als „moeilijk bereikbaar" omschreven wijk kan worden gevolgd door een tweede, derde en zelfs vierde nieuwbouwplan. Niet helemaal ondenkbeeldig als men weet dat Alkmaar, Heerhugowaard en Langedijk tot taak hebben tot 2015 circa 10.500 nieuwe huizen te bouwen.

„De angst voor verdere verstedelijking en opslokking door Alkmaar speelde zeker een rol bij onze winst", geeft Vonk toe. Volgens hem zijn vooral de inwoners van zijn eigen dorp Sint Pancras benauwd. De gemeente Langedijk ontstond in 1989 door het samengaan van Noord- en Zuid-Scharwoude, Sint Pancras, Broek op Langedijk en Oudkarspel met de bedoeling een „sterke plattelandsgemeente" te vormen. Met het verschijnen van de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra kwam aan die gedachte een abrupt einde. Alkmaar, dat zelf geen centimeter bouwgrond bezit, moet in de omgeving bouwen voor de opvang van de woningbehoefte in de Randstad.

Stad van de Zon

van De vertaling van het programma " Langedijker Belang (geen plan Bruggesloot maar kleinschaliger bouw aan de uiteinden van het dorp, geen duur groot gemeentehuis, geen omvangrijk nieuw winkelcentrum en behoud van de identiteit) kan forse gevolgen hebben voor de Vinex-akkoorden. Zo zal het streekplan van de provincie, dat dit voorjaar wordt vastgesteld, moeten worden aangepast. „Het HAL-samenwerkingsverband krijgt ook geen blanco cheque, anders stappen we er desnoods uit", stelt Vonk, die ook bedenkingen heeft tegen het ambitieuze plan om tussen Heerhugowaard en Langedijk een energiezuinige Stad van de Zon te bouwen. ,3en prestige-object, dat niet past in deze tijd".

Vonk: „We zijn niet tegen woningbouw, maar dan kiezen we voor het zogenaamde carrémodel, waarbij veel meer woningen in Heerhugowaard worden gebouwd. Overigens verwacht ik persoonlijk niet veel van de Vinexplannen voor dit gebied, omdat een voorwaarde is dat de werkgelegenheid tegelijk toeneemt en het forensisme wordt beperkt".

Vonk, in het dagelijkse leven proces-operator en niet beschikbaar als wethouder, verwacht dat hij de komende tijd veel werk krijgt om zijn fractieleden, afkomstig uit allerlei politieke partijen, voortdurend op één lijn te krijgen. „We zijn beslist geen one-issue-partij. Ons partijprogramma is heel breed en komt voor een flink deel zelfs overeen met het huidige collegeprogramma. Ik vind ook dat het huidige bestuur het niet echt slecht heeft gedaan. Alleen van de mening van de bevolking over de woningbouw hebben ze niets begrepen".

Vast staat wel dat het afvoeren van Bruggesloot 1, nu al voor 60 procent in handen van de gemeente Langedijk, niet alleen de provincie pijn zal doen. „De rentelasten bedragen op jaarbasis 6 ton. „We zullen die moeten opbrengen of de grond weer moeten verkopen en in één keer een verlies van 3 miljoen gulden slikken".

6000 huizen extra

De bekende groeigemeente Houten, in het hart van Holland, kreeg op 2 maart ook te maken met een politieke aardverschuiving. Ondanks alle pogingen van de gevestigde partijen om mogelijke winst van de nieuwe partij Houtens Belang te voorkomen, behaalde de partij een klinkende verkiezingszege: van O naar 6 zetels. De partij werd daarmee in één klap de grootste partij van de nieuwe stad onder de rook van Utrecht.

René Lubberdink is nog steeds aan het bijkomen van de feeststemming die er bij hem en zijn partijgenoten heerste sinds de uitslag vast stond. De Christen-democraten kregen het in Houten het zwaarst te verduren. Ooit had deze partij de absolute meerderheid in de Houtense volksvertegenwoordiging, maar nu duikelde ze van 9 naar 5 zetels en eindigde daarmee zelfs onder de zo beconcurreerde nieuwkomer Houtens Belang (HB).

En eigenlijk draait het ook in Houten allemaal weer om waar het altijd al om draaide. Ooit was Houten een dorpje. In de eigenlijke zin van het woord. Wat huizen, wat winkels en een kerk. Maar toen kwam de woningbouwtaakstelling. Bulldozers schoven de groene graspollen aan de kant, de sloten dicht, en joegen de koeien op de vlucht. Houten moest groeien. Inmiddels wonen er zo'n 30.000 mensen in de modernste 'vestingstad' van Nederland. Lubberdink: „Een groeiconcept dat uniek is in de wereld. Er werd gebouwd in de vorm van een vlinder, met daaromheen een rondweg. Vanuit die rondweg kun je op diverse punten de stad in rijden, maar nooit ver. Altijd moet je weer terug naar de rondweg om in andere delen van de stad te komen".

De vlinderstad werd beroemd. Japanners, Amerikanen en zelfs de Engelse BBC zoomden de camera's in op deze jongste gemeente van het drassige Holland. En ook de bevolking bleek zeer in haar sas met de nieuwe stad in het polderland. „Het is niet voor niets zo'n geliefd dorp. Dat ligt niet alleen aan de centrale ligging, maar ook aan de uitstekende bouwvorm hier in dit dorp", aldus Lubberdink.

Puist

Maar de Houtense droom dreigt wreed verstoord te worden. Vanuit Den Haag kwamen er decreten dat in Houten opnieuw de schop de grond in moet. Ruim 6000 huizen erbij, luidde de opdracht. Na veel praten bleken er uiteindelijk twee locaties mogelijk voor grootschalige nieuwbouw: Houten-Zuid -„een puist vastbouwen aan de huidige vlinder dus", aldus Lubberdink- of bouwen rond het gehuchtje Schalkwijk aan de andere kant van het Amsterdam-Rijnkanaal. De grote politieke partijen in Houten kozen voor het eerste. Lubberdink en zijn medestanders voor het tweede. En toen was er dus een probleem.

Lubberdink: „Natuurlijk hebben wij eerst fors actie gevoerd tegen de plannen, omdat het unieke groeiconcept van Houten door die grootschavlinder is dan niets meer over. hebben we besloten een eigen partij op te richten. Met als belangrijkste programmapunt dat de woningbouw niet plaats moet vinden in Houten-Zuid, maar in Schalkwijk".

Het resultaat is bekend. „We hadden gerekend op zo'n vijf zetels, maar het werden er zes. Vooral de laatste maanden voor de verkiezingen is het hard gegaan. Mensen stonden aan de deur voor een raambiljet en de verkiezingsprogramma's waren niet aan te slepen. Want we hebben een volwaardig programma. Smalend zeiden sommigen dat het zonde van de moeite was om die te maken, omdat we er maar enkele tientallen kwijt zouden raken. Nou, dat werden er dus 2000. Het leeft echt enorm onder de bevolking".

De droom van Houtens Belang dreigt echter uit te monden in een nachtmerrie. In een eerste ronde college-onderhandelingen werd de partij door de grotere partijen uitgesloten als collegepartner. Gevolg is dat , HB waarschijnlijk niet mee zal gaan regeren in de vlinderstad. Bovendien hebben partijen die voor huizenderheid in de raad. En daarbij komt dat het convenant voor woningbouw in Houten-Zuid reeds getekend is. Lubberdink: „Maar dat is zo'n voorlopig convenant, dus daar kan nog van alles mee gebeuren".

Woef

Lubberdink moet nog zien dat er een college gevormd kan worden zonder Houtens Belang. „Want we zijn natuurlijk wel de grootste partij geworden. Wat we gaan doen als er toch besloten wordt tot woningbouw in Houten-Zuid? Gewoon doorgaan. We hebben meer te vertellen dan alleen onze visie op de uitbreiding van Houten. Jongerenwerk is ook een heel belangrijk item hier. Maar, we zullen de gang van zaken rond de woningbouw wel heel kritisch volgen. Héél kritisch. Dat zijn we aan al die kiezers verplicht. Houten moet een eigen mening durven hebben, en niet alleen „Woef zeggen tegen Den Haag".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 16 maart 1994

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Bouwdrift nekt gevestigde partijen

Bekijk de hele uitgave van woensdag 16 maart 1994

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken