Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Braziliaanse leger verklaart Rio' onderwereld schoorvoetend de

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Braziliaanse leger verklaart Rio' onderwereld schoorvoetend de

6 minuten leestijd

Hoewel uit peilingen blijkt dat de bevolking van Rio de Janeiro met overweldigende meerderheid een militaire aanpak van de criminaliteit toejuicht, ondervindt de legerleiding slechts tegenwerking en onwil bij de plaatselijke autoriteiten. De gouverneur van de deelstaat, Nilo Batista, voelt zich miskend nadat de federale regering achter zijn rug om tot de ingreep besloot. De hevig verontwaardigde gezaghebber maakt alle bewegingen en geluiden die men in de hoofdstad van hem verwacht, maar geeft verder niet thuis en weigert zijn woorden met bestuurlijke daden te staven.

De deelstaatpolitie, zowel het civiele als het paramilitaire korps, maakt van het machtsvacuüm gebruik om oude grieven te luchten en door een langzaam-aan-actie zijn ongenoegen te laten blijken over de militaire interventie. De comissarissen vrezen dat de generaals azen op hun baantje en ontstaken in blinde woede nadat enkele hoge officieren ruchtbaarheid hadden gegeven aan hun twijfels omtrent de rechtgeaardheid van de civiele politie, een door corruptie en machtsmisbruik geplaagd korps.

De generale staf van de strijdkrachten is ondertussen al evenmin gelukkig met de taak die het leger door president Franco kreeg toegewezen. De militaire top is niet alleen bang verwikkeld te raken in een machtsstrijd tussen de federale autoriteiten en het deelstaatgouvernement, maar is zich er ook van bewust dat het zuiveren van de stad een niet te volbrengen opdracht kan blijken. „Dit zou wel eens ons Vietnam kunnen zijn", zo stelt oud-generaal Euclydes Figueiredo, wiens jongere broer Joao tot 1985 in het presidentiële paleis vertoefde.

Boevenleger

De vijand tegenover wie de autoriteiten zich geplaatst zien, is ogenschijnlijk een weinig formidabele: ongeveer 11.000 in bendes opere. rende criminelen die vanuit de bijna • vijfhonderd krottenwijken die Rio de Janeiro telt hun metier uitoefenen. Volgens de inlichtingendienst -van de Policia Militar, een op militaire leest geschoeid korps, bestaat de onderwereld uit een kleine tweehonderd bendes, die tezamen de beschikking hebben over zo'n 2500 zware wapens, waaronder machinegeweren, mortieren, bazooka's en zelfs luchtafweergeschut. Dit boevenleger teert voornamelijk op de handel in verdovende middelen. De politie vermoedt dat de bendes per week minstens 1300 kilogram cocaïne in omloop brengen, naast enorme hoeveelheden marihuana.

De krijgsmacht kan op middellange termijn 85.000 soldaten op de been krijgen om het sociale onkruid te wieden. Op kleinere schaal is het leger al enige jaren bezig met misdaadbestrijding, nadat enkele bendes de moed hadden opgebracht arsenalen te roven en de militaire gemeenschap in Rio anderszins tot last te zijn. Nabij kazernes gelegen krottenwijken, zoals de Roquette Pintobuurt, die grenst aan het hoofdkwartier van het 24e pantserbataljon, zijn door het leger bezet.

Vreedzaam

Met Roquette Pinto gebeurde dit nadat een jaar geleden baldadige schurken na het consumeren van liters vuurwater hun wapens leegschoten op de kazerne. Hierbij raakte één dienstplichtige soldaat gewond. Tot grote tevredenheid van de ongeveer 7000 inwoners verdreef het leger vervolgens alle in Roquette Pinto woonachtige criminelen en patrouilleert zij sindsdien in de buurt 24 uur per dag.

„Hoewel een vaak aangehaald voorbeeld, kan Roquette Pinto helaas niet model staan. Het ontbreekt het leger ten enenmale aan de middelen om alle sloppenbuurten van Rio de Janeiro te bezetten", zo meent de antropoloog Rubem Fernandes, die voorzitter is van de beweging "Viva Rio!" (Leve Rio!) en pleit voor een meer vreedzame aanpak van de misdaadproblematiek.

„Vuur bestrijd je niet met meer vuur, maar met water. "Viva Rio!" stelt een sociaal pact voor tussen de bevolking enerzijds en de politie en de deelstaatregering anderzijds, waarbij we elkaar helpen en aanmoedigen tot het leveren van die extra inspanning die nodig is om onze mooie stad meer veilig te maken", aldus de gedreven antropoloog.

Jacht

Generaal Jugurtha Senna ergert zich naar eigen zeggen „grenzeloos" aan dit soort „prietpraat". De stoere milit£iir stelt de vijand een „korte maar hevige oorlog" in het vooruitzicht, die slechts de onvoorwaardelijke capitulatie van de tegenstander als einde kan hebben. Iets minder manhaftig besloot de generaal spoorslags te verhuizen van een riant appartement in de elegante Sao Conrado-wijk naar een meer bescheiden maar veiliger onderkomen in het Copacabana Fort na het bevel over de operatie in Rio te hebben ontvangen.

Tevens gaf de generaal alle in sloppenbuurten woonachtige rekruten opdracht een „civiel uiterlijk" na te streven, door het haar te laten groeien, een één dag oude baard te laten staan en het uniform te verruilen voor een onopvallend burgerkloffie tijdens hun vrije tijd. Deze vermomming moet een soldaat in staat stellen een afranseling of erger door criminelen te voorkomen.

De onderwereld van Rio de Janeiro heeft, vooruitlopend op het offensief van de generaals, al'vast de jacht op militairen geopend. Vorige week installeerden ongeveer twintig criminelen een wegversperring op de drukke Avenida das Americas, een vierbaans verkeersader die de elegante wijk Barra da Tijuca doorkruist. Hier sommeerden de met VAL-geweren bewapende misdadigers alle auto's en bussen tot stoppen om de identiteitspapieren van de inzittenden te controleren.

Op deze manier vonden de schurken acht soldaten die hun reis pas konden vervolgen na een paar stevige oorvijgen en klappen in ontvangst te hebben genomen. De politie, door gealarmeerde omwonenden getipt, kwam pas na drie kwartier opdagen in de vorm van één aftandse patrouillewagen, die niet bij machte bleek de achtervolging van de vluchtende bandieten in te zetten.

Labyrinten

De eerste taak die het leger zich heeft gesteld in de oorlog tegen de georganiseerde misdaad, is het ten uitvoer brengen van meer dan driehonderd arrestatiebevelen die Justitie uitvaardigde tegen notoire drugshandelaren en bendeleiders. „Door het opbergen van deze gevaarlijke elementen hopen wij het monster te kunnen onthoofden, hetgeen het tweede deel van de operatie, het schoonvegen van de stad, aanzienlijk zal vereenvoudigen", aldus generaal Senna, die vol vertrouwen is over de afloop van de strijd.

Voorlopig wil het leger zich beperken tot het omsingelen van de krottenbuurten waar het gespuis verscholen zit. Het bestormen van deze tegen berghellingen gelegen labyrinten is volgens strategen een hachelijke onderneming.

„Er bestaan geen kaarten van de doolhoven en een paar moedige kerels met automatische wapens kunnen de smalle steegjes moeiteloos verdedigen tegen bijna elke overmacht. Het domweg binnendringen van deze bolwerken staat gelijk aan zelfmoord", zo concludeert kapitein Antonio Velho van de PM-2-inlichtingendienst, die de meest betrouwbare radiografie tot dusver van Rio's . onderwereld maakte.

Corruptie

Simultaan met het offensief tegen de georganiseerde misdaad heeft het leger tot taak gekregen de politie van Rio te zuiveren van corrupte en anderszins ondeugdelijke agenten. Een onlangs uitgelekt rapport, opgesteld door het openbaar ministerie, concludeert dat ruim een derde deel van de ongeveer 40.000 dienders die de bevolking moeten beschermen, „met regelmaat" misdaadgeld toucheert om braaf de andere kant op te kijken wanneer een vergrijp plaatsheeft.

„Slechts enkele afdelingen van het korps zijn erin geslaagd de verloedering buiten de deur te houden. Dit is het geval met de oproerbrigade en de informatiedienst van de recherche", zo vertelt kapitein Velho, die uitlegt dat de lage lonen niet echt bijdragen tot het versterken van het korpsmoraal. „Met amper driehonderd dollar per maand is het moeilijk doof te blijven voor de lokroep van het zwarte geld", aldus de officier.

De generaals zitten nu met het probleem dat ook soldaten wier soldij eerder van symbolische dan praktische waarde is, ten prooi kun

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 21 november 1994

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Braziliaanse leger verklaart Rio' onderwereld schoorvoetend de

Bekijk de hele uitgave van maandag 21 november 1994

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken