Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Brokstukken van een bommenwerper

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Brokstukken van een bommenwerper

Gerit Fortuyn (14) verzamelt materiaal uit de Tweede Wereldoorlog

5 minuten leestijd

Gerit Fortuyn (14) hoef je niets over de jaren '40'45 op de mouw te spelden. Z'n kamer is van een flinke kast met oorlogsboeken én een uitgebreide verzameling materiaal uit de bezettingstijd voorzien. De jeugdige Tweede-Wereldoorlogkenner uit Hagestein is helemaal geobsedeerd door een neergestort vliegtuig in de Lek en de Slag om Arnhem.

Mei 1940. Duitse troepen vallen Nederland binnen. De Tweede Wereldoorlog breekt ook in het lage landje aan de zee uit. Mei 1945. In hotel De Wereld te Wageningen ondertekenen de Duitsers de capitulatie. De oorlog is ten einde. Tussen deze twee tijdstippen sneuvelden vele mannen, tobden vrouwen om de touwtjes aan elkaar te knopen en groeiden kinderen onder de dreiging van bombardementen op.

In deze periode is Gerit nu enorm geïnteresseerd. Vanaf de tijd dat hij nog maar net de eerste woordjes kon spellen, brengt hij materiaal uit de bezettingstijd bijeen. Het begon met allerhande militair materiaal, dat niet specifiek uit de Tweede Wereldoorlog stamde. „Toen ik' een jaar of zeven was, kreeg ik wat kogeltjes. Niet lang daarna gaf een oom mij z'n oude uniform en daarna kreeg ik steeds meer: petten, helmen en schoenen. Op een gegeven moment kreeg ik ook spullen van de oorlog. Dat boeide mij meer en ik ben me daarin gaan specialiseren”. Inmiddels is z'n verzameling uitgegroeid tot een collectie interessant materiaal uit de laatste ooriog in Nederland.

Duitse helm

„'n Prachtig model, hé”, verzucht Gerit, terwijl hij een Duitse helm te voorschijn haalt. Z'n handen strelen het metalen hoofddeksel. „Moet je 's kijken, het ding is oveigeverfd, als camouflage. Heel vaag kun je nog het rijksschildje zien. Rood, wit en dan hoort er nog zwart bij, maar dat is weg”. Voorzichtig zet de verzamelaar de helm, die pakweg 2 kilo weegt, op z'n plek en pakt een ander exemplaar, eveneens Duits, dat aan alle kanten gebarsten is. „Het ding is door een granaatinslag in de directe nabijheid be'schadigd”, weet Gerit. „Dit scherfje, dat er precies in past, lag maar liefst 10 meter van de helm vandaan”.

Een morseseinbak, een gas masker, een gasindicator, een medaille, emblemen, linten, een persoonsbewijs, een bewijskaart van het verzet, bonnenkaarten, kranten en foto's; dat en nog meer vind je op Gerits kamer. Van elk deel van die grote verzameling, hoe klein het ook is, weet hij iets te vertellen.

Een stuk 'vetertouw' aan het schuine plafond herinnert aan de Slag om Arnhem. „Het vormde een onderdeel van egn camouflagenet dat tijdens de operatie Market Garden is gebruikt”, vermeldt de trotse eigenaar. „Ik kreeg het van een Engelse veteraan, tijdens de herdenking van de Slag om Arnhem. Toen ik hem vertelde dat ik materiaal uit de Tweede Wereldoorlog verzamel, pakte hij een Amerikaans vechtmes en sneed voor mij' een stuk camouflagenet af. Het is dus origineel en da's natuurlijk heel apart. Ik heb ook een Engelse veldfles die gebruikt is tijdens de Slag om Arnhem. Er is zelfs een kogel doorheen gegaan”.

Bommenwerper

De Tweede-Wereldoorlogkenner bezit nog meer, zoals verschillende brokstukken van een bommenwerper, die vijftig jaar terug bij Ameide in de Lek stortte. Het gebeurde in de nacht van 21 op 22 juni 1943. Als een brandende fakkel kwam het vliegtuig naar beneden. Al spoedig vras alles onder water verdwenen. Waar het toestel vandaan kwam en of er doden en overlevenden waren, bleef lange tijd verboi;gen.

Gerit kent de ware toedracht wel. „Het toestel kwam terug van een bombardement op een stad in Duitsland. Vlak boven Groot-Ammers werd het door een Duitse jager beschoten. Bij het eerste schot kwamen vier mensen om het leven. De piloot en twee anderen leefden nog. Bij het tweede schot vlogen de motoren in brand. Het tweetal sprong en kwam in een weiland bij Ameide terecht; de piloot was te laat. Er liggen dus nog vijf lichamen op de bodem van de Lek”. Onder meer een wijzerplaat, een stukje olieleiding, besturingskatrollen, een stukje van een zuurstofapparaat, een bomklem en een met bloed bevlekte vliegerhandschoen herinneren aan de vreselijke gebeurtenis.

Via een man die hij in Hagestein ontmoette, deed Gerit kennissen op die bij Ameide naar het toestel duiken. ,Jk ga wel eens met hen mee en dan krijg ik vaak wat”, verklaart Gerit z'n opmerkelijke bezit. „Het is dan één grote bonk grond. Je moet het materiaal wel bewerken, want anders krijg je het nooit meer mooi. Er ligt nog veel meer op de bodem. De vijf slachtoffers moeten ook ergens liggen, maar tot nu toe zijn ze niet gevonden”.

Boekwerkje

Oorlog is iets vreselijks. Gerit beseft dat wel. „Er is niks mooi aan oorlog, maar gewoon het idee dat het spul dat ik heb toen gebruikt is, vind ik wel aardig”. Verschillende mensen die de bezetting hebben meegemaakt, heeft hij gesproken. Hij kreeg van hen materiaal én stof om te verwerken mee. „Ik had nooit geweten dat in Hagestein het verzet zat. Eén man die tijdens de oorlog daaraan deelgenomen heeft, leeft nog. Van hem heb ik zes foto's en een lidmaatschapskaart van het verzet gekregen”.

Zo'n halfjaar geleden stelde Gerit van al dat materiaal een boekje over Hagestein tijdens de oorlogsjaren samen. Tot nu bestaan er slechts twee exemplaren van. „Als je het moet uitgeven, wordt het veel te duur”, denkt Gerit. Het geeft hem niet. Hij vond het in ieder geval interessant.

Wel mijmert de jongen over een tentoonstelling van zijn verzameling. „Ik heb behoorlijk zeldzame dingen”, weet Gerit. „Op de medaille die ik heb, kreeg ik zelfs een bod van 400 gulden”.

Gerit wil graag zijn verzameling uitbreklen. Wie iets uit de Tweede Wereldoorlog heeft en het wil afstaan, kan bellen naar 03472-1242.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 9 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Brokstukken van een bommenwerper

Bekijk de hele uitgave van maandag 9 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken