Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

MUZIEK OP MAANDAG

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

MUZIEK OP MAANDAG

6 minuten leestijd

Zingen met John Rutter (I)

„De man die zo'n beetje in zijn eentje het hele Engelse koorleven overeind houdt”. Zo kondigde mr. Frits Ham, directeur van muziekuitgeverij Harmonia, zaterdag de Engelse componist, dirigent, muziekgraveur en cd-producent John Rutter aan. De jaarlijkse repertoiredag van Harmonia, bedoeld voor dirigenten om zingend kennis te maken met nieuwe kooruitgaven, was dit keer geheel gewijd aan het werk van Rutter.

„Wie wel eens eerder een repertoiredag heeft meegemaakt, weet dat er weinig gestudeerd, veel gezongen en veel gelachen wordt”, begint Ham zijn openingstoespraak in de Hilversumse Vituskerk, een roomse tempel met een schitterende galm. „Het gaat er vandaag niet om alles perfect te krijgen. Dat mag u met uw eigen koor doen”.

Tien over tien. Dirigent Joop Schets bespringt de bok. „Goedemorgen dames en heren. Gaat u staan”. Geroezemoes. „Sssssssssssss”. De 250 dirigenten lopen leeg. Schets zet zacht een notenreeks in. De kerk herhaalt. Half toontje hoger, nog één, nog één. Het melodietje verandert. Hé, een fragment uit “Vader Jacob”. Schets slaat af en geeft een vierstemmig dominant-septiem-akkoord. „En nu Vader Jacob”. Het lukt.

Op “bim, bam, bom” moet een glissando gemaakt worden. Gehoorzaam glijden de stemmen chromatisch naar beneden en weer omhoog. Na een stukje “Doem, doem, pa-da-da” („Kunnen we even wennen aan de akoestiek") en een canon op de tekst van Psalm 146, is Schets tevreden. De kerk is op de juiste toonhoogte gebracht. „U mag niet genieten vandaag”, klinkt het streng. „Dan raakt u namelijk achter. Spaar alles op voor vanavond thuis”. Met die boodschap maakt hij ruimte voor de man om wie het vandaag allemaal gaat: John Rutter.

Zingen met John Rutter (II)

John Rutter werd geboren in 1945 in Londen. Zijn eerste muzikale ervaringen deed hij op als chorister op de Highgate School. Hij studeerde muziek op het Clare College in Cambridge, waar hij later directeur van werd. De 49-jarige Brit richtte het professionele ensemble The Cambridge Singers op en legde daarmee veel van zijn koorwerken op cd vast. Rutters repertoire bestaat uit talloze kleinere werken als Christmas Carols, anthems en choralworks. Daarnaast componeerde hij een aantal grote werken, zoals Te Deum, Magnificat en Requiem. Hij schreef verder muziek voor orkest en solo-instrumenten (onder meer een Toccata voor orgel) en opera’s. Rutter geldt als een van de toonaangevende Engelse componisten van deze tijd. Hij wordt door sommigen beschouwd als de opvolger van de bejaarde Sir David Willcocks.

Rutter start zijn workshop in de Hilversumse Vitus mèt “I will worship the Lord": een korte anthem, sterk ritmisch, met een indrukwekkend slot. Een pittige binnenkomer. De gebrilde Brit gebruikt handen, ogen en voeten om de mensen aan het zingen te krijgen. En het lukt. Het slotakkoord -sopranen: hoge g- schiet fortissimo langs de gewelven. „Beautiful”. De toon voor de rest van de dag is gezet. “God be in my head” lijkt simpel, maar Rutter is niet snel tevreden. Zijn mondhoeken zakken. „Zó zingt u de klinkers. Niet doen. Smiling vocals, please”. Het verschil is te horen. „And now the great moment”, roept Rutter. „I will hear it in Dutch”. De vertaling klinkt perfect. Harmonia-directeur Frits Ham, de vertaler, kan tevreden zijn.

Rutter schrijft niet alleen koormuziek, hij bewerkt ook composities van anderen. Zijn vierstemmige vrouwenversie van “Cantique de Jean Racine” (Gabriel Fauré) klinkt heel aannemelijk. De dames oogsten er een spontaan applaus van de heren mee, die zich daarna mogen bewijzen in twee volksliederen.

Zingen met John Rutter (III)

In de lunchpauze zakt Rutter genoeglijk achterover in de kerkbank. „Het is mijn eerste bezoek aan Nederland”, biecht hij op. „Ik had helaas geen tijd meer om jullie taal te leren. Excuse me”. De Engelsman is enthousiast over het niveau van de deelnemers. „Ik ben door de organisatie voorbereid op een uitstekend zingend gezelschap. En het klopt. Aan het eind van de dag hebben we een perfect koor”. Rutter verdient de kost met componeren. Hij is -in tegenstelling tot veel van zijn collega-dirigenten in Engeland- geen organist van een kathedraal. „ik speel wel eens orgel, maar dan bij trouwdiensten van vrienden”. Lachend: „Op mijn leeftijd gebeurt dat niet zo vaak meer”. Zijn stijl is moeilijk te plaatsen. De omschrijving “laat-romantisch” benadert die misschien nog het best. „Ik bedien me van verschillende visitekaartjes”, zegt Rutter, „maar ik schrijf wel altijd tonaal. Ik ben geïnteresseerd in avant-gardemuziek, maar niet als stijl om zelf te gebruiken”. Rutter is een groot bewonderaar van wijlen Herbert Howells, hoewel diens muziek moeilijker te doorgronden is. „Ik probeer mijn muziektaal zo eenvoudig mogelijk te houden. Ik wil het mijn luisteraars, niet moeilijker maken dan nodig is. Daarom zeg ik i ook altijd tegen mijn koorleden: Probeer te zingen als een kind: ongecompliceerd, dan komt de boodschap het best over. De muziek doet de rest wel”.

Zingen met John Rutter (IV)

Onder de deelnemers aan de Harmonia-dag bevindt zich organist en dirigent Frans van Tilburg. Hij spreekt met bewondering over Rutter. „Ik heb afgelopen keer met Kerst een paar Christmas Carols van hem gezongen. De mensen moesten er even aan wennen, maar daarna smulden ze ervan”. Van Tilburg vindt dat Rutter een gemakkelijk aansprekende stijl hanteert. „Het is bijna commercieel en toch beslist geen maakwerk. Heel knap”.

De repertoiredag wordt afgesloten met een concert door het Voorburgs Jongerenkoor, uiteraard met muziek van John Rutter en onder leiding van de componist. Nog eenmaal kunnen de dirigenten genieten van de muziek van deze innemende Engelsman. En nu maar hopen dat de bestellingen binnenrollen bij in ieder geval terugzien op een succesvolle dag. Wie Harmonia. De Loosdrechtse muziekuitgeverij kan is volgend jaar het middelpunt?

Wie Rutters muziek op cd wil beluisteren, kan terecht bij de Nederlandse distributeur: Clavicenter in Amsterdam. Vooral de cd “Gloria: the sacred music of John Rutter” geeft een goed beeld van wat deze Engelsman componeert. Op deze schijf zijn The Cambridge Singers samen met het Philip Jones Brass Ensemble te horen. Aanbevolen. (E. van Dijkhuizen)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 30 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

MUZIEK OP MAANDAG

Bekijk de hele uitgave van maandag 30 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken