Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

KERK IN HET MIDDEN

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

KERK IN HET MIDDEN

5 minuten leestijd

Humor

Het nut van de kennis van (kerk)geschiedenis is betwist en omstreden. Vooral onder jonge mensen. Dat levert af en toe problemen op. Zoals toen een verslaggever de een of andere Lutherherdenking in Duitsland bezocht. Hij had een lezing bijgewoond over de rijksdag te Augsburg. Daar moest de Wittenbergse hervormer immers in het begin van de 16e eeuw al zijn stellingen herroepen. De journalist sprak zijn verhaal telefonisch in. Een collega zette het daarna op kopijpapier. De krant van die dag vertelde bijna dat Maarten zich moest verantwoorden voor K. J. Tanis - een naam die onder ons immers bekendheid geniet. Iemand die wél enige kennis had van kerkhistorie redde de zaak op het nippertje. Het ging om kardinaal Cajetanus.

Niet ieder is even goed thuis in het kerkelijk jargon. Dat kun je vooral mensen van ‘buiten’ niet kwalijk nemen. Neem nou de enquêteurs die zich ooit inspanden voor een onderzoek onder RD-lezers. Een slimme manier om ongemerkt achter het ‘kerkgenootschap’ van de abonnees te komen is te informeren naar het gelezen kerkblad. De vragen waren van tevoren doorgesproken met de staf Mondeling. Op een goede dag vallen de conclusies in de directionele brievenbus. Wie schetst onze verbazing? Er blijkt een kerkelijk orgaan te bestaan onder de naam “De Wachter Zie Ons”.

Ook algemene ontwikkeling is van belang. Hoewel er natuurlijk eenvoudig sprake kan zijn van verschrijvingen. Zoals ons pas overkwam. Leden van de vereniging “Bewaar het pand” -studenten zeggen het liever in het Latijn: Depositum Custodi- waren bijeen om te luisteren naar een lezing. Ook hier zette een van de hoorders een verslagje op de band. Wat verscheen er op ons scherm? Depositum Christodi. Dat was nog niet zo mal als een berichtje betreffende een bekende kerkvader. De lector sprak de woorden van zijn causerie waarschijnlijk wat nadrukkelijk uit. Hij zal de afzonderlijke lettergrepen sterk geaccentueerd hebben. De voor deze gelegenheid in de arm genomen correspondent kan theologische deskundigheid niet ontzegd worden. Hoe het ook zij, in welk traject het ook fout gegaan is: De bureauredacteur kreeg voorgeschoteld: „Deze kerkvader houdt van alle Goriseren”. Alsof het om een heidense volksstam ging: één Goriseer, twee Goriseren, álle Goriseren.

Om maar niet meer naar voren te brengen: Kort als journalist die een bijbeltekst aanhaalt in elk geval de brief van Paulus aan de “Romeinen” niet af als “Rom.”. In computertaal blijkt dat zoiets te betekenen als Read only memory. Aanleiding genoeg voor een deskundige van de zetterij om contact op te nemen met de redactie over wat er nu eigenlijk precies met dat stuk gebeuren moet.

Je maakt van alles mee bij de krant.

Concrete kritiek

Het bovenstaande kan met een goed geweten aangemerkt worden als humor. Concrete kritiek is echter niet zo gemakkelijk opzij te zetten. Zoals van een hervormd predikant uit Zuid-Holland. Uit kiesheid noem ik naam noch woonplaats.

Jullie hebben op je kerknieuwspagina tegenwoordig zo veel nieuws over de wereldgodsdiensten, schreef hij. „Ik juich die ‘openheid’ toe, zodat we ook in reformatorische kring een beter inzicht krijgen in deze niet-christelijke religies”. De ‘vrees’ -of is het spot?- van de pastor is echter dat „het RD nu ook al alle godsdiensten gelijkschakelt”. Hij geeft daarom in overweging in plaats van de kopregel “Kerkelijk leven” de ‘neutrale’ aanduiding “Religie” te gaan gebruiken. „Maar ik kan me niet voorstellen dat een krant die er zo prat op gaat een ‘principiële krant te willen zijn, daartoe overgaat!”

Wat deze leraar nu precies wil is mij nog niet duidelijk. Wél wijs ik opnieuw op het belang van de kennis van onze kerkgeschiedenis. Zeker, knappe mensen hebben mij verteld dat Cicero (106 tot 43 voor Christus) in zijn De Natura Deorum het begrip religio voor het eerst gebruikte. Hij leidde het af uit het werkwoord religere. Dat betekent zoveel als “in acht nemen”. Religie was vrees tegenover de godheid en angstig-nauwgezette inachtneming van wat de cultus der goden eist. Maar Lactantius (ongeveer 300 na Christus) herleidde het woord religio tot het werkwoord religare. Religie heette de band, waarmee de mens met God verbonden wordt. Augustinus (354 tot 430 na Christus) bracht religio in verband met re-eligere, om aan te duiden, dat in de religie de mens voor God kiest, die hij door de zonde heeft verloren.

Herman Bavinck heeft erop gewezen dat het woord religie naar zijn oorspronkelijke betekenis niet geschikt is om de volle inhoud van het christelijk geloof tot uitdrukking te brengen, maar dat de term inmiddels wel is ‘gekerstend’. En zolang het hoofdwerk van Johannes Calvijn de titel “Institutio Christianae Religionis” nog mag dragen... Kennis van het Latijn is nuttig. Krant lezen is niet eenvoudig. Een krant maken trouwens ook niet.

Ernst

En verder? Het laatste nummer van het menigvuldig in ons dagblad adverterend orgaan “Het Gekrookte Riet” levert een lang artikel onder het opschrift “Kerknieuws lezen”. De auteur heeft tal van twijfels. Over het nut van dat lezen „voor ons kerkelijk en gemeentelijk functioneren”. Over de grensvervagende functie: „We zien overal waarheid en nergens leugen en ruilen daardoor de gereformeerde leer in voor een andere...”. Over het sensationele karakter van kerknieuws. Over de wijze waarop journalisten inspelen „op de lagere gevoelens”. En een commentaar over kerkelijke zaken moet maar helemaal achterwege blijven. Ik was nog wat bezig te gissen naar het precieze adres, toen ik bedacht, dat er niet vele kranten meer in Nederland zijn die kerknieuws brengen. In alle ernst: Hoe kunnen wij er ons voordeel mee doen? De auteur: „Dat er kerknieuws is kan heel goed zijn en er zitten, wanneer het werkelijk en goed gebeurt, ook vele goede kanten aan! Mocht dat maar nagejaagd en betracht worden door de krant en de lezer”.

Misschien wil de schrijver dát later nog eens praktisch uitwerken.

GR

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 9 februari 1995

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

KERK IN HET MIDDEN

Bekijk de hele uitgave van donderdag 9 februari 1995

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken