Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Busstaking als schandvlek

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Busstaking als schandvlek

Werkstakingen zijn uit de tijd; arbitrage of bemiddeling vormen de aangewezen weg

5 minuten leestijd

Terwijl in een groot gedeelte van ons land de moeizame strijd tegen het wassende water werd gevoerd en een paar honderdduizend mensen zich probeerden in veiligheid te brengen, presteerde de Vervoersbond FNV het zijn leden in het streekvervoer te laten staken. Onbegrijpelijk en onaanvaardbaar.

Het is bijna een ritueel, de wijze waarop de vakbonden in een cao-conflict de werkgevers steeds verder onder druk zetten. Via prikacties moet het uitlopen op en staking als niet aan de eisen van de vakbond wordt tegemoet gekomen. Zij hopen op die manier de werkgevers zo veel schade toe te brengen, dat ze eieren voor hun geld kiezen en met de eisen van de vakbonden instemmen.

Onduidelijkheid

De Vervoersbond FNV heeft eigenlijk dit keer zijn ritus losgelaten en niet gekozen voor middelen als verlengde pauzes, prikacties of estafette-acties, maar onder het mom van een 24-uurs staking een staking voor onbepaalde tijd uitgeroepen. Het nadeel daarvan voor de reizigers is dat ze er helemaal geen zicht meer op hebben of een bus wel of niet rijdt. Elke keer moet worden achterhaald hoe het zit met het busvervoer.

De werkgevers (VSN-groep) hebben wel een principe-overeenstemming kunnen bereiken met de Vervoersbond CNV, maar nog steeds niet met de Vervoersbond FNV. De stap naar de rechter heeft noch voor de werkgevers noch voor de Vervoersbond FNV duidelijkheid gebracht; eerder lijkt het tegendeel het geval. De rechter oordeelde dat er in de spits uren moet worden gereden en dat er in de daluren mag worden gestaakt.

Op het eerste gezicht lijkt dat een compromis-uitspraak, maar bij nader inzien is de Vervoersbond FNV van zijn wapen beroofd en biedt de uitspraak de werkgever weinig mogelijkheden meer dan afwachten hoe de staking verloopt. De werkgevers hebben geen middelen om de Vervoersbond is het gareel te dwingen. Beide partijen lijken dan ook niet van zins iets toe te geven. Een onbedoelde patstelling? Wellicht.

De Vervoersbond FNV heeft beroep aangetekend tegen het verbod van de president van de Utrechtse rechtbank om tijdens de spitsuren te staken. De bond wil duidelijkheid en aanvaardt geen enkele beperking van het stakingsrecht. Het is de vraag in hoeverre de Vervoersbond FNV een uitweg zoekt uit de impasse door de aandacht op een ander aspect te richten, teneinde algeheel gezichtsverlies te voorkomen. 

Uit de tijd

Werkstakingen dienen naar overtuiging niet plaats te vinden, maar zijn bovendien ook uit de tijd. De tijd van de klassenstrijd is voorbij. Het argument dat er zonder het stakingswapen geen reële cao-onderhandelingen kunnen plaatsvinden, moet worden afgewezen. Wanneer de partijen er niet uitkomen, is arbitrage of bemiddeling de aangewezen weg. Daarvoor is moed, visie en vertrouwen nodig, want de beide partners dienen zich aan de uitspraak te onderwerpen.

Een groot voordeel is dan dat het publiek niet de dupe wordt van allerlei acties, die soms heel vervelend kunnen uitpakken. Dat geldt met name voor het openbaar vervoer, dat bij uitstek een publieke functie heeft te vervullen.

Voorts wordt de schade voor derden tot een minimum teruggebracht en blijft de sfeer op het werk goed. Bovendien komen de arbeidsverhoudingen minder onder spanning te staan, want naarmate een staking langer duurt, komen er van verschillende kanten allerlei ongenoegens openbaar. Ook binnen één bond zijn er verschillen van opvatting over de zinvolheid van een staking. Dat geldt zeker nu er in het streekvervoer niet in de spitsuren mag worden gestaakt.

Aanbesteding lijnen

De vervoersbonden zullen zich bezinnen op de gevolgen van de liberalisering van het openbaar vervoer. Binnenkort wordt in de Tweede Kamer gesproken over het rapport van de commissie- Brokx, waar het gaat over de openbare aanbestedingen van bepaalde buslijnen. Thans wordt er al mee geëxperimenteerd. Ook buitenlandse ondernemingen kunnen zich op de Nederlandse markt bewegen en buslijnen gaan exploiteren.

Het kwam voor dat mensen midden in de polder werden uitgezet omdat het tien uur was. Leerlingen van voortgezet onderwijs die gebruik maakten van het streekvervoer, moesten maar zien hoe ze thuiskwamen. Voor die leerlingen wier ouders beiden werkten, was de situatie nog vervelender. Ouderen werden gedwongen thuis te blijven of moesten hun bezoek aan de arts (in het ziekenhuis) afzeggen.

De openbare functie van het streekvervoer is in een noodsituatie nog groter dan normaal. Dat spreekt mijns inziens vanzelf. Wanneer juist op zo'n moment de buschauffeur het laat afweten, worden grenzen overschreden en zijn de verhoudingen zoek.

Saamhorigheid

Naar mijn oordeel is er nauwelijks sprake geweest van enig besef in welke situatie ons land zich bevond. Wie heeft er nog zin om te staken wanneer zo velen zich in levensgevaar bevinden? Waarom worden aan mensen die willen helpen in noodsituaties, de (vervoers) mogelijkheden onthouden om de plek van hulp te bereiken?

Dat de Vervoersbond FNV duidelijkheid wil over de uitspraak van de Utrechtse rechtbankpresident is haar goed recht, maar dat de bond volhardde in de staking is een schandvlek op het getoonde saamhorigheidsgevoel tijdens de watersnood.

De auteur is directeur van de Guido de Brèsstichting, het studiecentrum van de SGP.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 9 februari 1995

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Busstaking als schandvlek

Bekijk de hele uitgave van donderdag 9 februari 1995

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken