Bekijk het origineel

Landelijke politiek domineert weer

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Landelijke politiek domineert weer

Kiezers vinden statenverkiezingen van belang voor samenstelling Senaat

4 minuten leestijd

DEN HAAG - Voor wie het door al het verbaal geweld van de laatste dagen was vergeten: woensdag zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten. Het gaat niet over de Tweede Kamer. Het gaat over het bestuur van de provincies, onbekend bij de kiezers, maar daarom wel degelijk van belang. De provinciale lijsttrekkers zijn de grote onbekenden in deze verkiezingsstrijd.

Ook in deze stembusstrijd blijkt de landelijke politiek te domineren. De zalen lopen vol als vooraanstaande politici uit de Tweede Kamer of het kabinet zich verwaardigen de regio te bezoeken. Maar als de provinciale lijsttrekkers ook nog een duit in het zakje willen doen, wordt de zaal rumoerig. De aanwezigen gaan het gesprek met elkaar aan of verdwijnen in belendende vertrekken op zoek naar koffie of meer geestrijk vocht. Kortom, de kiezers komen alleen maar af op „bekende Nederlanders”.

Bovendien is in nagenoeg elke verkiezingsbijeenkomst duidelijk te merken dat de landelijke coryfeeën zich niet hebben laten bijpraten over provinciale onderwerpen. Nee, zij houden een verhaal over de landelijke politiek in de sfeer van oppositie tegen coalitie of over meningsverschillen in de coalitie. Ministers en staatssecretarissen praten over hun beleid, dat soms in de verte iets van doen heeft met de provincies. Vermoedelijk weten de landelijke politici amper wat er in de provincie speelt.

De verwachting is reëel dat de kiezers zullen moeten leren leven met het idee dat de provinciale verkiezingen altijd door de landelijke politiek zullen worden gedomineerd. Uit een onderzoek van het bureau Inter/View -in opdracht van het ANP- bleek deze week dat de kiezers ook heel goed in de gaten hebben dat hef eigenlijk niet over de Provinciale Staten gaat. De grootste groep kiezers gaat woensdag naar de stembus voor de samenstelling van de Eerste Kamer (de Senaat).

Remedie

Maar slechts 36 procent van de stemmers zal bewust een stem uitbrengen op een provinciale kandidaat. Opvallend is dat de meerderheid van de kiezers vóór het combineren van de gemeenteraads- en statenverkiezingen is. Dat idee werd onlangs door de voorzitter van de Tweede Kamer, drs. W. J. Deetman, gelanceerd. Volgens Deelman is zo'n combinatie mogelijk een remedie voor de steeds maar dalende opkomst bij de verkiezingen.

Dat valt echter te betwijfelen. Trouwens, als een meerderheid van de kiezers de statenverkiezingen vooral belangrijk vindt voor de samenstelling van de Senaat, is het helemaal moeilijk de raads- en statenverkiezingen te combineren. Want dan domineert de landelijke politiek ook in toenemende mate de lokale of gemeentelijke politiek. Dat zou echt slecht zijn.

Het is beter goed na te denken over de ideeën van de tot nu toe uiterst onbekend gebleven staatssecretaris Kohnstamm van binnenlandse zaken. Hij denkt eraan de verkiezingen voor de gemeenteraden over een periode van vier jaar te spreiden. In deze periode zouden in zo’n twintig tot dertig regio’s voor de gemeenten in de desbetreffende regio’s verkiezingen moeten worden georganiseerd.

Versnippering

De Kiesraad is tegen deze versnippering, maar Kohnstamm zei afgelopen maandag tijdens een verkiezingsbijeenkomst van zijn partij (D66) in Groningen dat hij zijn idee nog niet had verlaten. Bij een dergelijke spreiding zullen de landelijke politici het wel uit hun hoofd laten om zich intensief met de lokale verkiezingen te bemoeien. Want dan zijn ze bijna permanent in het land, terwijl het parlementaire handwerk in Den Haag ‘gewoon’ doorgaat.

Bovendien spelen bij de raadsverkiezingen de plaatselijke politieke groeperingen een behoorlijke rol. Volgens de Kiesraad zal het een bezwaar zijn dat de aandacht van de landelijke media bij spreiding van de verkiezingen gering zal zijn. Maar dat kan juist een voordeel zijn. Al die aandacht lokt juist landelijke politici aan. Die vicieuze cirkel wordt door de spreiding doorbroken.

Bovendien krijgen de media, die in een bepaalde regio werken of die veel aandacht aan regionaal nieuws besteden, alle gelegenheid de verkiezingen te volgen en plaatselijke politici aan het woord te laten. Dat de Kiesraad spreiding van provinciale verkiezingen niet ziet zitten, is veel beter verklaarbaar. Daarmee komt de consistentie in de bezetting van de Eerste Kamer in gevaar.

Dominantie

Het idee van Kohnstamm voor de raadsverkiezingen verdient het zeker uitgewerkt te worden. Daarmee worden deze verkiezingen misschien ‘verlost’ van de landelijke dominantie en kunnen plaatselijke items een plaats krijgen in de stembusstrijd.

Intussen gaat het aanstaande woensdag over de samenstelling van de twaalf Provinciale Staten. Onbekend maakt onbemind. Maar weinig kiezers zijn op de hoogte van het belang van hun Provinciale Staten. Zij weten nauwelijks wat het takenpakket van de Staten is. Ze beseffen amper dat het Rijk door alle decentralisatie veel taken heeft afgestoten of in de toekomst van plan is af te stoten naar de Provinciale Staten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 maart 1995

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Landelijke politiek domineert weer

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 maart 1995

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken