Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Rechts Frankrijk verdeeld, maar sterk

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Rechts Frankrijk verdeeld, maar sterk

Jospin heeft met eerste zege een ‘longue durée’ van het socialisme niet veiliggesteld

5 minuten leestijd

APELDOORN - De hoofdredacteur van Le Figaro, Franz-Olivier Giesbert, zou er geen vergif op durven innemen: opiniepeilingen zijn per definitie onbetrouwbaar. Ze voorspelden de ruime overwinning van de favoriete neogaullist Chirac in de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen, maar verrassend onverwacht behaalde de Lionel Jospin gisteren de meeste, 23,24 procent, van de stemmen. En dat terwijl hij aan een ernstige handicap leed, namelijk die vari zijn socialistische gesteldheid.

Tot bij het krieken van de dageraad gisteren wist 30 tot veertig 40 van het Franse electoraat niet op wie het zou stemmen. Deze onzekerheid is waarschijnlijk in eerste instantie het voordeel van Jospin beslecht. Na veertien jaar een socialistische president in de persoon van Mitterrand, kozen de Fransen, althans voorlopig, voor de continuïteit (en daarmee de longue durée) van het socialisme in een nieuwe gedaante, dat van de protestant Jospin.

De econoom en politicoloog Jospin (57 jaar) is in tegenstelling tot de gedoodverfde winnaar Chirac (20,64 procent) en de tweede neogaullistische rivaal Balladur (18,54 procent) een betrekkelijke outsider. Premier was hij niet. Zeven jaar lang leidde hij, van 1981 tot 1988, de Socialistische Partij, terwijl Mitterrand in het Elysée resideerde. Diverse malen wist hij een oplaaiende strijd tussen de olifanten van het rode establishment in normale banen te leiden. Daarna was Jospin van 1988-1992 minister van onderwijs en had hij te maken met hardnekkige stakingen.

Dossiers en details

Op 4 januari gaf Jospin te kennen dat hij zich kandidaat zou stellen. Hij werd daarin op een halfslachtige wijze gesteund door zijn mentor Mitterrand die tegelijk liet merken dat hij ook Balladur wel graag als opvolger zou zien. De aankondiging van Jospin kwam een maand nadat Jacques Delors, waar iedereen zijn hoop op had gevestigd, afzag van kandidaatstelling. Op 5 februari koos de PS met 65 procent voor Lionel Jospin.

Spetterend was de campagne van Jospin niet, wel actief en eerlijk. Hij begon vrij laat. Pas op 7 maart presenteerde hij zijn programma ”Frankrijk in de 21e eeuw”. Aarzelend ging hij zijn weg onder het motto ”Met Lionel is het duidelijk”. Niet als Chirac had hij meteen zijn woordje klaar. Waar Chirac lachte en grapte, daar luisterde Jospin ernstig toe. Maar zijn hofhouding weet dat Jospin de dossiers en de details kent. „Het is gevaarlijk Jospin te onderschatten. De blauwe ogen vergissen”, is een gevleugeld gezegde onder zijn medewerkers.

Alternatief

Tegenover de erfenis van Mitterrand (12,3 procent werkloosheid, massale corruptie en vergroting van de kloof tussen arm en rijk), bood Jospin een alternatief op het failliete socialisme: „U heeft mij nodig en ik u”. Van grote beloften onthield de socialist zich. In een persoonlijk interview met Le Monde (21 april 1995) zei hij te dromen van een „democratischer en rechtvaardiger maatschappij”.

Jospin heeft kritisch afstand genomen van het socialisme van Mitterrand, dat, daar is elke Fransman het over eens, heeft gefaald. Daarom was de kleur van zijn propagandamateriaal niet hardrood, maar een daarmee contrasterend badkamergroen. „Er zijn veel dingen op onze balans die ons met trots vervullen en andere die we niet moeten herhalen”, aldus Jospins diplomatieke commentaar op het tijdperk- Mitterrand.

Jospin staat bekend om zijn organisatietalent. In politiek opzicht is hij voorstander van een moderne sociaaldemocratische koers zonder een te abrupte breuk met het verleden. De socialist is meer Europa-gezind dan zijn tegenstander Chirac, wie in dit opzicht opportunisme en tegenstrijdigheid wordt verweten. In moreel opzicht is Jospin in tegenstelling tot veel besmeurde partijgenoten ‘schoon’. Aan smeergelden maakte de integere Jospin zich niet schuldig.

Présidentiable

Alom wordt nu de vraag geopperd of Lionel Jospin “présidentiable” is. De politieke bestuurservaring van een Chirac en een Balladur mist hij. Zijn sterke kant is dat hij kan bogen op een capabel team mensen om hem heen, met als voornaamste adviseur de dochter van Delors, Martine Aubry.

Jospin bepleit beperking van het presidentsambt tot vijf jaar, een verbod op cumulatie van politieke functies, versterking van de justitie en de invloed van machtige industriëlen op de media te verbieden (schrikbeeld Berlusconi). Verder wil hij de werkweek tot 37 uur verkorten en de inkomstenbelasting herzien.

Jospin ziet de president niet als een autocratisch heerser, maar meer als een burgerpresident. Hij heeft laten weten dat de toekomstige president „de beide Frankrijken, het moderne en het lijdende” moet verzoenen door „met wijsheid” te gidsen. Dat klinkt niet gek uit de mond van een protestant.

Herindeling

Bij de herindeling van het Franse politieke landschap moet niet worden vergeten dat het extreem-rechtse Front National van Le Pen 15,15 procent heeft behaald en de Mouvement pour la France van de nationaal-conservatief De Villiers 4,78 procent. Als alle rechtse kandidaten (Balladur, Le Pen en De Villiers) hun achterban adviseren op Chirac te stemmen, komt dat op 59,21 procent tegenover Jospins 40,63.

De stem van de ”kleine” kandidaten kan straks voor de tweede ronde veel gewicht in de schaal leggen om uit te maken wie er werkelijk president wordt, Chirac of Jospin. Balladur riep gisteravond al op over de verdeeldheid heen te kijken en in de tweede ronde toch op Chirac te stemmen. De Villiers zei vorige week Chirac of Balladur zijn steun toe. Le Pen heeft dat niet gedaan, en kondigt zijn standpunt op 1 mei aan. In het verleden heeft Chirac duidelijk afstand van Le Pen genomen. Niet ondenkbaar is dat de score van Le Pen Chirac problemen oplevert. Om de stemmen van Le Pen te lokken, zal hij concessies in de richting van extreem-rechts moeten vergroten.

Jospin kan vrij zeker bouwen op de loyaliteit van de communisten (Hue, 8,72 procent) en linkse splinters als Laguiller (5,34 procent) en de groene Voynet (3,33 procent). Maar bij elkaar biedt dat onvoldoende perspectief om Chirac te verslaan. De grote hoop voor Jospin is gelegen in een deel van de Chirac-stemmers in de eerste ronde. Chirac heeft geprobeerd Jospin daar „links in te halen”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 24 april 1995

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Rechts Frankrijk verdeeld, maar sterk

Bekijk de hele uitgave van maandag 24 april 1995

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken