Bekijk het origineel

Driekwart eeuw vliegoperaties

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Driekwart eeuw vliegoperaties

Londen-dienst KLM legde basis voor wereldwijd routenet

4 minuten leestijd

Hoewel de KLM vorig jaar haar 75-jarig bestaan herdacht, kon ze pas deze maand vieren dat de werkelijke vliegoperaties driekwart eeuw bestaan. Na de oprichtingsdatum, 7 oktober 1919, duurde het nog tot 17 mei 1920 voor de KLM werkelijk het luchtruim koos. De eerste vlucht ging van Londen-Croydon naar Amsterdam.

Een eigen vliegtuig zat er in de pioniersfase van de KLM niet in. Ook was administrateur Albert Plesman nog niet toegekomen aan het in dienst nemen van eigen vliegers. KLM’s eerste vlucht werd daarom uitgevoerd met zowel een gehuurd vliegtuig als een gehuurde vlieger.

De benaming van administrateur was aan de leidinggevende functionaris Plesman gegeven door het comité van zakenlieden dat de KLM had opgericht. Het comité vond dat de militaire vlieger zijn leidinggevende capacititeiten goed had bewezen met de organisatie van de Eerste Luchtvaart Tentoonstelling Amsterdam (ELTA) in 1919, maar vond hem nog te jong voor de titel van directeur.

”De Baas”

In feite kwam de benaming van administrateur op hetzelfde neer en het deerde de 30-jarige Plesman dan ook niet. Hij liet er overigens geen misverstand over bestaan dat hij het voor het zeggen had. Dat leverde hem spoedig de bijnaam “De Baas” op en die droeg hij met ere. Voortvarend en zeer gespitst op het besparen van kosten, bouwde hij de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij uit tot een gerenommeerde onderneming. Op dit moment omvat KLM’s routenet 149 steden in 83 landen.

Plesmans oog voor kostenbesparing kwam al vroeg tot uitdrukking. Omdat het vliegtuig voor de Londen-dienst werd gehuurd van de Britse onderneming Aircraft Transport and Travel Ltd., vond de openingsvlucht van KLM niet vanuit Amsterdam, maar vanuit Londen plaats. Plesman voelde er niets voor een duur vliegtuig eerst leeg naar Schiphol te laten vliegen. Daarom gaf hij opdracht het toestel direct vanuit Londen commercieel in te zetten.

Hij nam daarmee voor lief dat de eerste commerciële vlucht niet vanuit Nederland plaatsvond. Nationale luchtvaarttrots, waarvan hij later vele keren blijk heeft gegeven, was op dat moment ondergeschikt aan de kostenfactor.

Duur

Het huurvliegtuig was een omgebouwde eenmotorige bommenwerper van het type De Havilland DH-16 en stamde uit de Eerste Wereldoorlog. Vlieger op die 17e mei was de Engelsman Jerry Shaw. Als lading waren twee journalisten, eveneens Engelsen, en een bundel kranten geboekt. Shaw kreeg verder een brief mee van de Lord Mayor van Londen voor de burgemeester van Amsterdam. Uit het logboek van de vlieger blijkt dat de vlucht naar Amsterdam twee uur en vijftien minuten duurde.

De terugvlucht, een dag later, nam door harde tegenwind maar liefst drie uur en 35 minuten in beslag. Nu doen de straalvliegtuigen er op de Londen-route zo’n drie kwartier over. Vliegen was in 1920, en nog decennia daarna, erg duur. De Britse passagiers betaalden in 1920 voor de retourvlucht.elk 300 gulden. Omgerekend naar guldens van 1995 komt die trip op het forse bedrag van 2424 gulden. Op dit moment kost het goedkoopste retour Londen-Amsterdam 393 gulden.

Post en vracht

In 1920 vervoerde de KLM 345 passagiers en 25 ton post en vracht. Dat eerste operationele jaar duurde overigens maar van 17 mei tot en met 31 oktober, ’s Winters werd er niet gevlogen, omdat dat toen niet verantwoord werd geacht vanwege de weersomstandigheden. In april 1921 werden de diensten hervat, nu met eigen vliegtuigen (Fokker-typen) en eigen vliegers. Vanaf 1922 werd voor het eerst ’s winters doorgevlogen.

De KLM-lijndienst op Londen is de oudste route die nog steeds door dezelfde luchtvaartmaatschappij wordt onderhouden. Van een vlucht om en om, de ene dag naar Londen en de andere dag terug naar Amsterdam, is de route uitgebouwd tot acht KLM-retourvluchten naar Londen-Heathrow per dag. Op deze route worden nu vliegtuigen ingezet van de typen Boeing 737 en Airbus A-310 die achtereenvolgens maximaal 129 en 206 passagiers kunnen vervoeren.

Behalve de vluchten van de KLM hebben passagiers vanaf Amsterdam dagelijks de keus uit 21 retourvluchten naar de Britse hoofdstad. Vier andere maatschappijen voeren in totaal nog dertien vluchten uit naar Heathrow, vier naar Londen-Gatwick en vier naar Londen-Stansted.

Stedenpaar

Amsterdam-Heathrow-Amsterdam is jaarlijks goed voor ruim 1,7 miljoen passagiers, waarmee dit stedenpaar een van de drukste luchtroutes ter wereld is. KLM’s aandeel in de route wordt geschat op circa 30 procent. Uit concurrentie-overwegingen maakt de maatschappij geen deelvervoercijfers bekend.

Niet alleen het luchtverkeer naar de Britse hoofdstad staat vanuit ons land op een hoog niveau, maar ook dat tussen de beide landen als geheel. Vorig jaar vlogen er tussen Nederland en Engeland in totaal zo’n 3,6 miljoen mensen heen en weer. In het verleden presenteerde Schiphol zich in Engeland als ”De derde luchthaven van Londen”. Deze slogan heeft blijkbaar gewerkt, want inmiddels heeft Schiphol door verbindingen met 23 steden in Groot-Brittannië méér bestemmingen in het land van Albion dan Londen-Heathrow.

Deze laatste luchthaven is met 51,7 miljoen passagiers in 1994 wel de vierde in grootte ter wereld, na de Amerikaanse luchthavens Chicago, Atlanta en Dallas-Fort Worth. Schiphol staat met 23,6 miljoen passagiers op de 23e plaats van de wereldranglijst. Op zich is dat ook een relatief hoge plaats, gezien het kleine achterland van Nederland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 26 mei 1995

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Driekwart eeuw vliegoperaties

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 26 mei 1995

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken