Bekijk het origineel

Foliumzuur voor aanstaande moeders

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Foliumzuur voor aanstaande moeders

Voorlichtingscampagne start morgen met presenteren publieksfolder aan minister Borst

6 minuten leestijd

Vrouwen die „zwanger willen worden” moeten zo’n vier weken vóór de zwangerschap beginnen met het slikken van foliumzuur. Onze voeding bevat te weinig van dit onderdeel van de B-vitaminen. Daardoor is het risico op het krijgen van een kind met een open ruggetje of een andere aandoening aan het centrale zenuwstelsel vergroot. Morgen start daarom een landelijke voorlichtingscampagne waarin aanstaande moeders wordt geadviseerd dagelijks 0,5 milligram foliumzuur te slikken in de periode die ligt tussen „vier weken vóór de bevruchting tot acht weken erna”.

In ons land worden elk jaar naar schatting 300 kinderen geboren met een zogenaamd neurale-buisdefect. Er bestaan verschillende vormen van neurale-buisdefecten. De meest voorkomende vorm is een open ruggetje (spina bifida). De wervelkolom is dan over een bepaalde lengte niet gesloten, waardoor het ruggemerg bloot ligt. De gevolgen zijn verschillend, al naar gelang de ernst van de aandoening. Sommige kinderen hebben slechts lichte loopstoornissen, anderen zijn echter volledig verlamd aan het onderlichaam waarbij zij ook urine en ontlasting niet kunnen ophouden. Chirurgisch ingrijpen is nodig om het openliggende ruggemerg af te dichten.

Spina bifida gaat soms gepaard met een waterhoofd (hydrocephalus). Als dat het geval is, kan via neurochirurgie de afvloed van het hersenvocht door middel van een drain vanuit de hersenen naar een bloedvat in de borstkas worden gereguleerd.

Het afdichten van het ruggemerg en het aanleggen van een drain zijn tegenwoordig echter geen vanzelfsprekendheid meer. Artsen kijken sterk naar de ‘kwaliteit van leven’ die het kind daarna zal krijgen. Is die, gezien de ernst van de aandoening, in hun ogen onvoldoende, dan wordt soms afgezien van medisch ingrijpen waarna het kind meestal sterft ten gevolge van optredende infecties.

Een andere verschijningsvorm van een neurale-buisdefect is de anencefalie. Bij deze kinderen zijn de hersenen onvoldoende ontwikkeld. Ze zijn niet levensvatbaar.

Onderzoek

Het wetenschappelijk onderzoek naar het nut van foliumzuurtoediening kent een lange historie. Al in 1965 publiceerden de Britse onderzoekers Hibbard en Smithells in het gerenommeerde medische tijdschrift The Lancet de resultaten van hun onderzoek onder 98 vrouwen die een baby met een open ruggetje hadden gekregen. Zij uitten het vermoeden dat de aandoening te maken heeft met een defect in de folLumzuurstofwisseling. In 1970 volgden in de British Medical Journal de uitkomsten van een studie onder Bantoes met een lage foliumzuurinname. Onder hen bleken meer kinderen te worden geboren met een neurale buisdefect dan onder blanke patiënten met een westerse voeding.

Uit onderzoek in 1980, opnieuw gepubliceerd in The Lancet, bleek dat bij vrouwen die al eerder een kind met een neurale-buisdefect hadden gekregen, en die vervolgens een multivitaraine slikten, de frequentie van de aandoening zakte naar 1 op de 178 kinderen. In de controlegroep die geen extra vitaminen kreeg lag dit aantal op 13 kinderen per 260 geboorten.

Opvallend zijn de bevindingen van artsen op Jamaica in 1991. Een jaar nadat de orkaan Gilbert over het eiland raasde, werden er onder de bevolking ten gevolge van bloedarmoede en foliumzuurgebrek meer kinderen met een open ruggetje geboren dan voor die tijd. Nieuw waren hun bevindingen echter niet. Want al bijna drie eeuwen eerder maakte de Friese vroedvrouw Catherina Schrader in haar verslagen melding van een verhoogd aantal kinderen met een open ruggetje in de jaren 1722/23 en 1732/33. Deskundigen vermoeden nu dat dit mogelijk verband hield met misoogsten, met als gevolg een slechte voedingstoestand van de moeders.

Gezondheidsraad

De onderzoeksresultaten van Smithells werden in de jaren tachtig aangevuld met de uitkomsten van diverse andere studies. Steeds duidelijker werd dat een tekort aan foliumzuur het risico op de geboorte van een kind met een neurale-buisdefect vergrootte.

Het duurde vervolgens nog tot 1993 voor de Nederlandse Gezondheidsraad en de Voedingsraad met hun “foliumzuuradvies” kwamen. Zij kwamen na rijp beraad tot de conclusie dat de toediening van extra foliumzuur „de kans op het krijgen van een eerste kind met een neurale-buisdefect aanzienlijk vermindert”. Aanbevolen werd in eerste instantie om foliumzuur toe te voegen aan levensmiddelen. Zolang het toevoegen van vitaminen aan levensmiddelen in ons land echter niet wettelijk is toegestaan (uitgezonderd vitamine A en D in margarine) adviseren de beide adviesraden om vrouwen foliumzuurtabletten te laten slikken omdat het vrijwel onmogelijk is om de aanbevolen hoeveelheid via de voeding binnen te krijgen. Foliumzuurtabletten zijn inmiddels sinds 1993 zonder recept verkrijgbaar bij apotheek en drogist. Wie ze op recept koopt, krijgt de pillen vergoed.

Aanstaande moeders wordt geadviseerd dagelijks 0,5 milligram foliumzuur te slikken in de periode die ligt tussen „vier weken vóór de bevruchting tot acht weken erna". Vrouwen die al eerder een kind met een neurale-buisdefect kregen, wordt geadviseerd om onder medische begeleiding tien keer zoveel foliumzuur te slikken: 4 à 5 milligram per dag „om daarmee het risico op het krijgen van een tweede kind met een neurale-buisdefect aanzienlijk te verminderen”.

Met het innemen van foliumzuur moet al vóór het begin van de zwangerschap worden begonnen, omdat de neurale buis al in de eerste zwangerschapsweken, vaak nog voordat de vrouw weet dat ze in verwachting is, wordt gevormd.

Campagne

De campagne die morgen start, is volgens het mjnisterie van volksgezondheid noodzakelijk om meer bekendheid te geven aan het foliumzuuradvies van 1993. Bij de meeste vrouwen is het belang van foliumzuur bij een zwangerschap nog vrijwel onbekend, zo bleek uit diverse peilingen.

Het Voorlichtingsbureau voor de Voeding, de Vereniging samenwerkende ouder- en patiëntenorganisaties en de Landelijke vereniging voor GGD’en zijn betrokken bij de opzet en uitvoering van de campagne. De voorlichtingsfolder “Foliumzuur, al vóór je in verwachting benf”, zal gratis verkrijgbaar zijn bij apotheken. Via posters, advertenties in kranten en spots op radio en tv zal het publiek de komende weken worden gewezen op het belang van foliumzuur vóór en tijdens de eerste weken van de zwangerschap. De campagne moet er volgens het Voorlichtingsbureau voor de Voeding toe bijdragen dat het gebruik van foliumzuur op den duur even bekend is als andere zwangerschapsadviezen zoals het stoppen met alcoholgebruik en niet roken. Gezondheidsvoorlichters zoals artsen en verloskundigen zullen worden gestimuleerd meer voorlichting over foliumzuur te geven.

Begin dit jaar bleek overigens uit recent onderzoek, waarvan de resultaten werden gepubliceerd in The Lancet, dat ook een tekort aan vitamine B12 een grotere kans lijkt te geven op een neurale-buisdefect bij het kind. Vitamine B12 is een B-vitamine die nauw samenwerkt met foliumzuur. Vooral vegetariërs moeten oppassen voor een tekort aan vitamine BI2. Zij eten geen vlees en juist daarin zit veel vitamine BI2.

Drs. G. Schuitemaker, apotheker en directeur van het Ortho Institute of Health, een instelling die zich sterk maakt voor de zogenaamde orthomoleculaire geneeskunde, waarin vitaminen, mineralen en sporenelementen bij het vóórkomen en behandelen van ziekten een belangrijke rol spelen, vindt het foliumadvies zeer nuttig. Al vele jaren voordat de officiële instanties met hun adviezen kwamen, heeft zijn instituut gewezen op het belang van foliumzuur. Toch geeft Schuitemaker de voorkeur aan het dagelijks slikken van een multivitamine vóór en tijdens de zwangerschap in plaats van alleen maar een tablet foliumzuur. „Er zijn aanwijzingen dat niet alleen foliumzuur beschermt, maar ook vitamine BI2. En waarschijnlijk speelt ook het mineraal zink een rol. Daarom is het geven van een combinatie, bijvoorbeeld in de vorm van een multivitamine, een goed advies”.

Wie meer wil weten over foliumzuur, kan kan terecht bij twee telefonische informatielijnen: de Voedingstelefoon van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding (070-3510810) en de Erfo-lijn van de Vereniging samenwerkende ouder-en patiëntenorganisaties (02155-28SS5). De gewone informatiefolder is vanaf morgen verkrijgbaar bij elke apotheek. Wie meer wil weten over de orthomoleculaire aanpak kan terecht bij het het Ortho Institute (02154-22549).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 september 1995

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Foliumzuur voor aanstaande moeders

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 september 1995

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken