Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Afgeluisterd

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Afgeluisterd

4 minuten leestijd

Van Vliet

De tweede cd van organist André van Vliet laat ér geen twijfel over bestaan of hij een goede speler is. Op het Holtgrave-orgel van de Grote of St. Lebuïnuskerk te Deventer brengt hij een programma met muziek uit verschillende stijlperioden. Zijn opening is een verrassing; de bewerking van Feike Asma over het lied “Door het luchtruim heen, klinkt Gods woord alleen” was mij onbekend. Aardig om van Asma eens wat nieuws te horen. Zijn bewerkingen blijven zich onderscheiden in zeggingskracht. Zo ook hier bij deze feestelijke opening én bij het volgende werk: de meer bekende bewerking over “Zouden wij ook eenmaal komen”.

André van Vliet speelt vervolgens de bekende Sinfonia uit Cantate 29 van J. S. Bach. Hij breekt zich niet het hoofd over interpretatiediscussies, maar speelt dit werk muzikaal, in een niet al te noog tempo, en met een goed klinkende openingsregistratie. Tijdens het verdere verloop van deze Sinfonia laat Van Vliet het orgel in al zijn facetten horen. Knap geregistreerde sterktewisselingen geven blijk van zijn muzikaliteit. De cd herbergt nog andere verrassende repertoiremomenten. Aardig zijn bijvoorbeeld de “Variaties op het Russisch volkslied” van W. E. Thayer. Een van de grotere werken is van Alexandre Guilmant: Thema, variaties en Finale. Bijna dertien minuten Franse RomantieK, die het goed doet op dit Deventer orgel. Als slot klinkt de bewerking van leraar Herman van Vliet over “Lof zij den Heer”. Een grillig stuk (Fuga), waarmee André van Vliet niet de minste moeite heeft.

Het is jammer dat al deze goede verrichtingen niet die opname kregen die ze verdienen. Het grootste manco is wel de doffe klank; ook het laag is niet om over naar huis te schrijven. Er zijn betete opnamen van dit instrument verkrijgbaar.

N.a.v. ”André van Vliet bespeelt het Holtgrave- orgel in de Grote- of St. Lebuïnuskerk te Deventer”) Larigot, CD LAR 9528.

J. E. van der Maten

Nowak

Volgens de muziekgeschiedenisboekjes heeft Mendelssohn met zijn legendarische uitvoering van de Matthaus Passion in 1829 de belangstelling voor de muziek van Bach nieuw leven ingeblazen. Inderdaad mogen de oprichting van de Bach-Gesellschaft in 1850 en de verschijning van een “Kritische Gesamtausgabe der Werke von J. S. Bach” tussen 1851 en 1899 worden gezien als een bewijs van levendige belangstelling voor de muziek van de Leipziger Thomascantor. De negentiende-eeuwse muziekliefhebber beschouwde Bach als een muzikale geweldenaar, een mysterieus genie uit het verleden. Men bezag de componist en zijn muziek echter geheel door een romantische bril. Robert Franz maakte van de Matthaus Passion een nieuwe orkestratie voor groot symfonieorkest, compleet met klarinetten en piano; de Bach-promotoi Philipp Spitta omschreef de preludiums en fuga’s van Bach als tweedelige symfonieën. De grootste pianovirtuoos van de vorige eeuw, Franz Liszt, koesterde Bachs Chromatische Phantasie und Fuge als zijn lievelingsstuk. Dergelijke tot de verbeelding sprekende, pathetische en spectaculaire composities zijn binnen het oeuvre van Bach echter eerder uitzondering dan regel.

Met helder gèstiuctureerde triosonates en koraalvoorspelen wist de romantische organist minder goed raad. Zo ontstond de behoefte om het orgelrepertoire uit te breiden met transcripties van beter in het straatje passencle vioolklavier-en orkestwerken. Tomasz Adam Nowak heeft een aantal van deze (laat)romantischeBach-bewerkingen op cd vastgelegd. De opnamen werden gemaakt in Dortmuna-Dorsfeld, waar een drieklaviers pneumatisch Sauer-orgel (1904) met 40 stemmen in originele staat bewaard is gebleven. Driestemmige Inventionen blijven ook in de Regerbewerking herkenbaar als transparante trio’s, de Chaconne voor vioolsolo wordt daarentegen in de Landmanntranscriptie opgeblazen tot symfonische proporties. Karg Elert atrangeerde de Pastorale uit het Weihnachtsoratorium en het Air uit de orkestsuite in D tot smakelijke snoepjes, de Dupté-versie van de Sinfonia uit Cantate 29 is een feestelijke uitsmijter. Bach in een romantisch jasje: mogelijk gruwen puristen ervan, ruimdenkende Bachliefhebbers kunnen zeker genieten van deze cd.

N.a.v. ”J. S. Bach in Neufassung; Tomasz Adam Nowak an der Sauer-Orgel der Evangelischen Kirche in Dortmund-Dorstfeld”; Motette CD 11901.

Dick Sanderman

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 september 1995

Reformatorisch Dagblad | 33 Pagina's

Afgeluisterd

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 september 1995

Reformatorisch Dagblad | 33 Pagina's

PDF Bekijken