Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Europese boer staan heel wat grote aanpassingen te wachten

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Europese boer staan heel wat grote aanpassingen te wachten

Toetreding Midden-Europese landen zal grote gevolgen hebben

6 minuten leestijd

Brussel - „De Midden-Europese landen die kandidaat zijn voor het lidmaatschap van de Europese Unie (EU) moeten eerst hun landbouw en hun landbouwbeleid grondig hervormen voordat zij kunnen toetreden”.

Zo luidde de reactie van de Europese ministers van landbouw eind vorig jaar op het rapport van Europees commissaris Franz Fischler (Landbouwbeleid) over de conseI quenties voor het gemeenschappeI lijk EU-landbouwbeleid van toetreIding van een aantal Midden-EuropeIse landen. „De nieuwe lidstaten zuipen zich moeten aanpassen aan het 3U-beleid en niet andersom”, aldus de Ierse minister van landbouw, die daarmee de mening van de meerderheid vertolkte.

Stoere taal van de agrarische bevindslieden. Niettemin was het rapport van commissaris Fischler bijzonder duidelijk. Als het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de iuropese Unie onveranderd wordt voortgezet na uitbreiding met een aantal Midden-Europese staten, dan dat miljarden extra gaan kosten, ingezien geen van de EU-lidstaten bereid is om meer bij te dragen aan [steunmaatregelen van de Unie of [aan overschotten, zal het landbouwI beleid dientengevolge onvermijdei lijk aangepast moeten worden.

Fischler gaat ervan uit dat de Europese Unie in de jaren rond de eeuwwisseling uitgebreid wordt met tien nieuwe landen (Hongarije, Polen, Tsjechië, Slowakije, Roemenië,

Bulgarije, Slovenië, Estland, Letland en Litouwen). Dat zou betekenen dat het huidig aantal Europese boe ren van 8 miljoen wordt versterkt met nog eens 9,5 miljoen. Het landbouwareaal van 138 miljoen hectare f wordt uitgebreid met 60 miljoen hectare.

Drie mogelijkheden

Die situatie vereist een antwoord, waarvoor Fischler drie mogelijkheden heeft bestudeerd. Men zou in de eerste plaats het beleid onveranderd kunnen laten. Op basis van het huidige systeem van premies en inkomenssteun zou dat op een begroting van 42 miljard ecu (88,2 miljard gulden) 9 miljard ecu (in 2000) tot 12 miljard ecu (in 2010) extra kosten. Men kan ook alle prijssteun afschaffen en vervangen door inkomenssteun voor diegenen die daardoor inkomensverlies lijden.

Deze radicale weg zou tot veel bedrijfssluitingen leiden, ondanks het uitbetalen van miljarden aan inkomenssteun. Daarom heeft Fischler gekozen voor een tussenweg, namelijk voortzetting van het huidige systeem, maar dan wel meer aangepast aan het niveau van de prijzen op de wereldmarkt. Doordat het prijspeil in Midden-Europa lager ligt dan in de huidige EU-lidstaten zullen de prijzen daar stijgen, waardoor geen steun betaald hoeft te worden. Wel wil Brussel bij de voorbereidmg van de nieuwe lidstaten op het EÜ-hdmaatschap, met geld over de brug komen om de Midden-Europese landbouw te helpen zich voor te bereiden op het nieuwe gemeenschappelijke beleid.

Een verlaging van de prijssteun voor de West-Europese boeren brengt hun prijzen meer in overeenstemming met het Midden-Europese niveau, waardoor het gevaar van Europees-Europese concurrentie afneemt. Compensaties voor inkomensverlies (voor de West-Europese boeren) wil Fischler wel binnen de perken houden. Hij heeft echter niet aangegeven aan welke grenzen hij daarbij denkt. Ondanks deze duidelijke signalen lijken de meeste Europese boeren (van wie het gesubsidieerde inkomen ook vorig jaar weer steeg) zich weinig zorgen te maken.

Staat er dan helemaal geen hervonning voor de deur? Een woord voerder van de Europese Commissie bevestigt dat er op korte termijn geen concrete plannen te verwachten zijn voor een verdere hervorming van het gemeenschappelijk Europees landbouwbeleid. Eerst moet na de MacSharry-hervorming de sector groente-en-fruit nog de revue passeren en de wijnsector.

Maar commissaris Fischler is al wel bezig met de voorbereiding van een inventarisatie van de maatregelen die bij het komende hervormingsdebat aan de orde zullen komen. Dat debat is niet alleen onvermijdelijk omdat de uitbreiding van de Unie voor de deur staat. Ook de afspraken die gemaakt zijn in het kader van de Uruguay-ronde van de GATT(WTO)-onderhandelingen over de verdere liberalisering van de wereldhandel dwingen de Europese Unie tot nieuwe aanpassingen. Hoe moet het bijvoorbeeld met de inkomenssteun voor boeren, die volgens de WTO-regels niet permanent mag worden?

Voor het komende seizoen hoeven de boeren zich niettemin nog geen zorgen te maken. Volgens de laatste voorstellen van Fischler blijven de EU-landbouwprijzen voor het seizoen ‘96/’97 vrijwel ongewijzigd. De commissaris stuurt alleen aan op een vereenvoudiging van het prijs- en subsidiesysteem. Fischler zegt het nog te vroeg te vinden om al te gaan praten over een nieuwe algemene hervorming van het beleid zolang ‘groente en fiuit’ en ‘wijn’ nog niet zijn afgehandeld.

Startblokken

Uitstel van executie? Volgens Fischler moet de Europese boer meer gaan denken en handelen als een ondernemer. Producten en/of diensten aanpassen, activiteiten uitbreiden bijvoorbeeld in de milieu sector. Wat de boeren concreet te wachten staat valt moeilijk te becijferen, omdat het hele revaluatieproces nog nauwelijks in de startblokken wordt gezet.

Maar een ambtenaar van de EUCommissie wijst onder andere naar de recente protesten van Nederlandse en Belgische tomatenkwekers tegen de import van goedkope Spaanse tomaten. Toen Spanje tien jaar geleden toetrad tot de Europese Gemeenschap werd met enig dédain gereageerd op de vraag of er van de nieuwe lidstaat concurrentie te verwachten zou zijn. Er werd gewezen op kwaliteit en productiviteit van de noordelijke producenten. Dat zelfvertrouwen is nu wel verdwenen.

De Fransen kijken argwanend naar de graan-potentie van de Midden-Europese nieuwkomers. Opbrengst en kwaliteit mogen minder zijn, maar men start er van nul en er is volop bereidheid en ruimte voor experimenten. Er is ook belangstelling van de banken voor de combinatie van West-Europese know-how met Midden- en Oost-Europese ruimte. De landen van het voormalige communistische blok, waar men agrarisch toch al gewend was aan grote bedrijven, zijn ideaal experimenteerterrein voor het creëren van megabedrijven Amerikaanse stijl. „Die zullen na een aantal jaren hun toontje kunnen meezingen op de wereldmarkt, gegeven natuurlijk het feit dat wij ons aan de nieuwe regels van die wereldmarkt conformeren”, aldus Oost-Europa-specialist Crabbe van de Belgische Cera-bank, die sterk vertegenwoordigd is in de agrarische sector.

Het toekomstperspectief voor de Europese boeren luidt dus: meer en hardere concurrentie bij lagere prijzen tegen de achtergrond van steeds minder bescherming. „Ze zullen nog veel kabaal maken en luidruchtig demonstreren, maar meer dan vertragen zal hen niet lukken; de huidige trend voor de boeren is onomkeerbaar. Uiteindelijk zullen zij zich moeten aanpassen aan de gewone economische wetten en wij zullen ons bankbeleid daaraan trouwens moeten aanpassen”, aldus de realistische Cera-vertegenwoordiger.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 29 april 1996

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Europese boer staan heel wat grote aanpassingen te wachten

Bekijk de hele uitgave van maandag 29 april 1996

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken