Bekijk het origineel

Seminarieconflict in Turkije

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Seminarieconflict in Turkije

Grieks-orthodoxen vrezen toekomst zonder priesters

4 minuten leestijd

HEYBELI - Hoewel de Turken het seminarie 25 jaar geleden al sloten, stoft Yorgo Kara nog elke dag de boeken af in de enige orthodox-christelijke priesteropleiding die Turldje heeft gekend. „Stel dat de school op een dag weer opengaat?” zegt Kara, een Turk van Griekse afkomst, terwijl hij een theologisch boekwerk uit 1864 afstoft. „We moeten klaar zijn voor de studenten”.

Het ziet er echter niet naar uit dat “Kara’s wensdroom snel in vervulling gaat. Sommigen vragen zich zelfs af waar de toekomstige patriarchen vandaan moeten komen. Ér wordt bovendien serieus gepraat over de verhuizing van het patriarchaat, de hoofdzetel van de Orthodoxe Kerk, van Istanboel naar een Grieks eiland.

In 1971 sloot de Turkse regering het opleidingsinstituut op het eiland Heybeli (Halki voor de Grieken) omdat een wet gebood dat hogere opleidingen op religieus en militair gebied onder staatstoezicht kwamen te staan. Het seminarie bleef echter open tot 1985, toen de laatste vijf studenten afstudeerden.

Eeuwenoud conflict

De sluiting van het seminarie werd gezien als een nieuwe zet in het eeuwenoude conflict tussen Griekenland en Turkije. Turkije werd ervan beschuldigd de macht over het patriarchaat in Istanboel te gebruiken als wapen tegen de eventuele Griekse discriminatie van de islamitische minderheid in Griekenland. Turkse autoriteiten ontkennen dat, maar hun afkeer van de Grieken komt aan de oppervlakte als het onderwerp ter tafel komt.

„Ze staan de islamitische geestelijken van hier niet toe om de minderheid daar te bezoeken, en dan klagen ze bij ons dat we een orthodoxe priesterschool niet vrij laten functioneren”, zegt Duray Polat, hoofd van het Griekse bureau van het Turkse ministerie van buitenlandse zaken. Het seminarieconflict begint misschien aan een nieuw hoofdstuk nu de islamitische Welvaartspartij in Turkije aan de macht is gekomen. Hoewel de nieuwe premier Necmettin Erbakan nog geen standpunt heeft ingenomen over de positie van het patriarchaat, heeft de radicale islamitische pers de patriarch aangevallen en pogingen om het seminarie te heropenen hevig bekritiseerd.

Bakermat

De Heybeli-school was de bakermat van vele Grieks-orthodoxe leiders, vooral van de oecumenische patriarchen, die door de meerderheid van de 300 miljoen orthodoxe christenen in de wereld worden beschouwd als hun leiders. Ook de huidige patriarch Bartholomeos I is een ‘product’ van deze opleiding op het eiland, dat op een uurtje varen van Istanboel ligt.

Het orthodox-christelijke leiderschap koos in 1992 voor een jonge oecumenische patriarch. Bartholomeos, die toen pas 51 jaar oud was, wordt beschouwd als de „eerste onder de gelijken” van de vijf oosterse kerkleiders.

„We worden oud. Spoedig zullen we er niet meer zijn. We moeten de mensen opleidep die ons zullen vervangen”, zegt aartsbisschop Abbot Apostolos, de bestuurder van het klooster van de Heilige Drie-eenheid, waartoe het seminarie behoort. In een Grieks-Turks verdrag uit 1923 staat dat de oecumenische patriarch uit Turkije moet komen. Dat was de voorwaarde die de Turken stelden aan de blijvende vestiging van het patriarchaat in Istanboel.

De hoge geestelijke positie van de patriarch vloeit voort uit de historische rol die zijn voorganger in Istanboel speelde toen die stad nog Constantinopel heette en de hoofdstad was van het machtige Byzantijnse rijk.

Patmos

Het Griekse eiland Patmos wordt regelmatig genoemd als mogelijke nieuwe zetel van het patriarchaat. Het klooster van het eiland staat al onder patriarchaal toezicht.

De Turkse regering heeft aangeboden een theologische faculteit van de Universiteit van Istanboel te openen, maar het patriarchaat heeft dat aanbod afgeslagen, omdat een religieuze opleiding volgens de Grieks-orthodoxen niet onder het mandaat mag staan van een seculiere overheid.

Nu zijn er dertig priesters voor de 4000 Grieks-orthodoxen die nog in Turkije wonen en die nog over zijn van een ooit bloeiende gemeenschap in Istanboel. Bijna al deze priesters zijn afkomstig van het seminarie op Heybeli. De opleiding leverde ook de patriarch vaii Alexandrië (Egypte), de aartsbisschop van Australië en vele andere leiders vaii de Orthodoxe Kerk.

Na de sluiting van 1971 probeerde het patriarchaat de toekomstige kerkleiders naar theologische opleidingen in het buitenland te sturen, maar dat bleek geen succes. „De meeste studenten die we voor een hogere opleiding naar Griekenland of de Verenigde Staten hebben gestuurd, kwamen nooit meer terug”, zegt Apostolos.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 5 augustus 1996

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Seminarieconflict in Turkije

Bekijk de hele uitgave van maandag 5 augustus 1996

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken