Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Blijvend zicht op de Hervormde Kerk

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Blijvend zicht op de Hervormde Kerk

‘Evangelisatie’ in het Friese Kollum krijgt zondag kerkelijke status

6 minuten leestijd Arcering uitzetten

KOLLUM - Afscheiding en vooral Doleantie gingen het Friese Kollum niet voorbij. Op een zeker moment telde de hervormde gemeente nog maar twintig lidmaten. Daaronder was een beperkt aantal confessionele kerkleden. Deze enkelingen verenigden zich in een evangelisatie, die later echter splitste. Eén stroom keerde terug naar de plaatselijke hervormde kerk. De rechtzinnigen bleven in de evangelisatie. Tot vandaag.

Zondagmiddag zal de groep hervormd- gereformeerden tenminste ambtelijk weer helemaal zicht op de Hervormde Kerk hebben. Ds. T. van de Brink bevestigt ‘eigen’ ambtsdragers en ook wordt er een kerkenraadscommissie geïnstalleerd. „Voor de evangelisatie was het altijd een zaak van gebed. We zijn heel dankbaar dat we nu een rechtmatige plaats in de Nederlandse Hervormde Kerk hebben verworven”.

Droevig

Het is droevig gesteld met de Hervormde Kerk van eind vorige eeuw. In Kollum, vlak onder de Lauwerszee en dicht tegen het Groningerland, waaiert de vrijzinnigheid rond. Op een gegeven moment weigeren de niet-vrijzinnige ds. G. H. van Kasteel en zijn kerkenraad de dochter van burgemeester Witteveen in te schrijven als lidmaat. De jongedame wil de twaalf artikelen van het algemeen en ongetwijfeld christelijk geloof niet onderschijven. Ze houdt voet bij stuk. Vader laat het er niet bij zitten en zoekt dochters ‘vrijzinnig gelijk’ via een beroep op onder andere de classis.

Het komt zo ver dat de dominee niet meer mag voorgaan. De kerk is zelfs een poosje gesloten. Dan breekt de Doleantie door en vrijwel alle hervormden worden gereformeerd. Het duurt tot 1920 voordat er duidelijkheid over de bezittingen is. Dan bouwen de Dolerenden een groot, eigen kerkgebouw.

Al in 1916 krijgen de weinige overgebleven meer rechtzinnige hervormden een evangelist met de achternaam Ketellapper. In 1920 beschikt men over een eigen kerkzaaltje. De evangelist blijft aan Kollum verbonden tot zijn ‘pensioen’ in 1931. Vervolgens komt evangelist M. de Vos naar het dorp.

Oude boerderij

In deze periode ontstaat een zekere tweespalt, omdat sommigen deze voorganger -hij is nu 95 jaar oud en woont in Barneveld- aan de zware kant vinden. Zo ontstaat de huidige evangelisatie op gereformeerde grondslag. De ene groep verenigt zich later met de plaatselijke hervormde gemeente. De leden van de Gereformeerde- Bondsevangelisatie kopen rond 1940 een oude boerderij in het dorp. Ze breken hem af, bikken de steentjes netjes schoon en bouwen een eigen kerkzaal. Tot op de dag van vandaag kerken de leden er in. Het gebouw staat wat achteraf en is vanaf de weg onzichtbaar, aan dezelfde straat als het prachtige oude hervormde kerkgebouw. Er bleef dus lettterlijk en figuurlijk altijd zicht op de grote kerk.

Als in 1944 de heer De Vos afscheid neemt, wordt J. Verboom voorganger. Dit blijft hij tot 1964. Zijn zoon J. Verboom is de huidige voorzitter. Na evangelist Verboom komt dhr. L. van der Sluijs naar Kollum. In de jaren tachtig volgen in betrekkelijk korte tijd enkele kandidaten elkaar op.

Totdat in oktober 1991 de nu 63-jarige ds. T. van den Brink (parttime) zich zowel aan de evangelisatie van Kollum als aan die van het dertig kilometer verder gelegen Groningse Leek verbindt.

Overigens liep het aantal meelevenden met de evangelisatie in de loop der tijd wel terug. Tijdens de heer De Vos leefden rond de tweehonderd mensen mee. Nu zijn het er zo’n tachtig. In het noorden zijn rond Kollum nog enkele andere hervormd-gereformeerde kernen zoals Opende, Driesum, Wouterswoude en Damwoude/Akkerwoude. Alle liggen in een straal van rond de vijftien kilometer rond het dorp. In de plaatselijke hervormde kerk komen ’s morgens een krappe negentig mensen naar de dienst. De Kollumer vrijzinnigen verzorgen via een nog bestaande vereniging eigen bijeenkomsten, waaronder kerkdiensten die onder verantwoordelijkheid van de plaatselijke kerkenraad vallen.

Ambtelijke band

Zowel ds. Van den Brink als de secretaris van de evangelisatie, E. G. van IJken, benadrukt dat altijd in meer óf. mindere mate het besef aanwezig was dat een ambtelijke band met de Hervormde Kerk niet mocht ontbreken. Met een zekere regelmaat hadden er daarom gesprekken plaats.

Bij de komst van ds. Van den Brink werd de vraag naar de ambtelijke status van de evangelisatie weer actueel.

Het bestaande contact beperkte zich echter tot een incidenteel gesprek.

Wel was er altijd ambtelijke inbreng van de plaatselijke kerk bij de bediening van de sacramenten en bij trouwen belijdenisdiensten.

Ds. Van de Brink: „Ik kwam uit de voluit hervormde gemeente van Ederveen en zei bij mijn komst dat ik graag een ambtelijke band met de Hervormde Kerk wilde. Het besmur stond daar van harte achter”. „Dat was ook ons beleid”, aldus Van IJken.

Commissie

De plaatselijke hervormde gemeente kende een lange vacaturetijd. Nadat ds. E. J. Hefting -het latere synodelid-zich aan de gemeente verbond, kregen de gesprekken meer inhoud. Deze predikant stelde zich op het standpunt dat hij in de synode het Samen- op-Wegproces voorstond en daarom een plaatselijke hervormde groep zeker niet ambtelijk in de kou kon laten staan.

Na jaren van vergaderen, afwegen en besluiten worden zondag drie ambtsdragers bevestigd. Na raadpleging van de leden droeg het evangelisatiebestuur uit zijn midden ambtsdragers voor. De kerkenraad nam de voordracht over. Naast twee nietambtsdragers uit de evangelisatie hebben ook een mannelijke ouderling en diaken uit de hervormde gemeente zitting in de kerkenraadscommissie. De beide predikanten, ds. Hefting en ds. Van den Brink, zijn adviseurs.

Sinds een jaar publiceert de evangelisatie haar mededelingen en andere bijdragen in het plaatselijke Kollumer Kerkenblad ”Rondom”, waarin de hervormde gemeente en de gereformeerde kerk participeren. Ds. Van den Brink en Van IJken: „We merken dat onze pagina wordt gespeld. Dit blijkt uit de reacties van andere lezers dan onze leden”. De evangelisatie kent overigens een gezinnenkring, catechesegroepen, een vrouwenvereniging, een bijbelkring en een zondagsschool.

Beide Kollumers hebben een uitgesproken wens. „Laat heel kerkelijk Nederland meeleven met de situatie van de kerk in het noorden van het land, waar de kerk vaak als in de verstrooiing leeft”.

Samen op Weg

Ds. Hefting besteedt in het eerste nummer van de kerkbode van dit jaar aandacht aan nieuwe situatie. Hij schrijft dankbaar te zijn dat er in ambtelijk opzicht weer sprake is van één gemeente. Hij doet echter ook uit de doeken dat het geenszins betekent dat als Samen op Weg in de gemeente doorgaat de evangelisatie daarin meegaat of meehoeft.

Ds. Van den Brink: „In de statuten van de kerkenraadscommissie legden we vast dat we in dezen het standpunt van de Gereformeerde Bond, zoals geformuleerd in Putten volgen: We kunnen niet mee en we kunnen niet weg”.

Ds. Hefting legt in zijn kerkblad uit dat er altijd, ook als van een federatie sprake zou zijn, ruimte moet blijven voor een deel van de gemeente. Nu heeft ze die ruimte ook in prediking, catechese en pastoraat.

In de dienst van zondagmiddag in het gebouw van de evangelisatie gaat zowel ds. Hefting als ds. Van den Brink voor.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 17 januari 1997

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Blijvend zicht op de Hervormde Kerk

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 17 januari 1997

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's