Bekijk het origineel

Straf: beter voorkómen dan geven

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Straf: beter voorkómen dan geven

3 minuten leestijd

Kinderen opvoeden is een complexe bezigheid, zo schrijft Ludo Driesen in “Straffen? Een boek voor ouders en andere opvoeders”. Hij somt een verzameling van activiteiten op, zoals: eisen stellen, straffen, belonen, controle uitoefenen, praten, voordoen, lichamelijk verzorgen, kijken, luisteren, lachen, uitnodigen tot spel, taal, beweging, contact, zelfstandigheid.

Gelukkig mogen ouders weer fouten maken. Als ze zichzelf op een fout betrappen, zoeken ze naar een mogelijkheid om deze op te lossen. Een oplossing is een betere (maat)regel nemen. Wanneer ouders te weinig regels stellen, bestaat het gevaar van verwenning. Wanneer ze daarentegen absurde regels stellen, ontstaat er mishandeling. Kinderen, hun ongewenste gedrag en de reactie van vader of moeder op dit gedrag, daar gaat het vooral over in: “Straffen?”

De schrijver, een kinder- en jeugdpsycholoog, maakt in zijn inleidende woorden duidelijk dat hij geen voorstander is van een slappe pedagogische aanpak, waar geen gezag meer heerst, en waar men niets van kinderen mag verwachten.

Kies zorgvuldig

Opvoeden is meer dan conditioneren. Biologische, psychologische en sociologische factoren leggen in belangrijke mate de grenzen vast waarbinnen veranderingsgedrag mogelijk is. Opvoeden (straffen) is meer dan een ‘truc’ toepassen. Straffen mag niet voorbijgaan aan het respect blijven houden voor de eigenheid van het kind. „Straffen als opvoedingshandeling is het laten volgen van iets onaangenaams op het ongewenste gedag van het kind, met als gevolg dat er kans bestaat dat dit gedrag in de toekomst minder voorkomt of helemaal verdwijnt” (blz.51). Wil het effect hoog zijn, dan dient straf ‘op maat’ te zijn.

Er worden drie categorieën straf genoemd: L Sociale straffen: bijvoorbeeld standje geven. 2. Fysieke straffen: bijvoorbeeld tik geven, aan oren trekken. 3. Activiteitsstraffen: bijvoorbeeld naar de gang/kamer. Straf werkt alleen wanneer deze onder de juiste voorwaarden wordt toegepast. De schrijver noemt dit gedeelte (hoofdstuk 7) mijns inziens terecht een van de belangrijkste gedeelten uit zijn boek. Het is van belang dat er een relatie is tussen straf en het ongewenste gedrag. Als een kind zijn zusje aan de haren trekt, en gestraft wordt met een time-out (op de gang), is het daarmee meer gediend dan met een lange zedenpreek (blz. 79). Straf dient ‘straf te zijn, en bijvoorbeeld geen irritatie op te roepen. Het is van belang je af te vragen wat de betekenis van de straf voor het kind is. Ouders dienen consistent te zijn. Als ze bijvoorbeeld het te laat komen van hun dochter willen afleren met een straf, dan zullen ze de dochter moeten straffen telkens als zij te laat thuiskomt (blz. 82). Als de ouder dreigt de politie te bellen wanneer het kind zijn huiswerk niet maakt, en dit vervolgens niet doet, maakt hij zichzelf niet echt geloofwaardig. De rij wordt beëindigd met: straf met een einde, vergeving en troost (blz. 100). Vergeving moet niet verward worden met toegeven.

Checklist

Het boek eindigt met een deel waarin wordt gesteld dat je ongewenst gedrag niet moet belonen (ook niet door straf), maar dat je juist gewenst gedrag dient te belonen. Ga na welk gedrag je mist bij het kind en bij jezelf Deel IV bestaat uit een checklist en een stappenplan hoe de juiste straf op de juiste manier kan worden toegepast om het overzichtelijk en toepasbaar te maken. Het boek bevat bruikbare praktische informatie, gaat de pedagogische verantwoordelijkheid van ouders niet uit de weg en de eigenheid van het kind blijft gewaarborgd. Een aanbeveling voor elke ouder wiens kind een enthousiaste ‘ontdekkingsreiziger’ is.

N.av. “Straffen? Een boek voor ouders en andere opvoeders”, door Ludo Driesen; uitg. Garant Uitgevers, Apeldoorn/Leuven, 1996; ISBN 90-5350-577-6; 175 blz.; ƒ 39,90.

Drs. B. Rcinds

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Straf: beter voorkómen dan geven

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken