Bekijk het origineel

De onzekerheid van een subcultuur

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De onzekerheid van een subcultuur

“Platzak bij de wensput”, een krachtig boek voor jongeren

5 minuten leestijd

KAMPEN - Wie in een kort bestek een rake typering wil lezen van de huidige moderne jeugdcultuur, kan in het boekje “Platzak bij de wensput” zeer goed terecht. Zelf heb ik het boek gelezen en herlezen. Het boek is qua omvang kort, maar qua inhoud krachtig en uiterst leerzaam.

“Platzak bij de wensput” is voortgekomen uit lezingen die door verschillende personen in L’Abri gegeven zijn. De achterflap vermeldt dat L’Abri een studiegemeenschap is waar het gesprek over vragen van mensen van nu centraal staat. Het vertrekpunt voor deze bezinning wordt genomen in de Bijbel.

Wie niet onbekend is met de leefwereld van jongeren, weet dat er ontzettend veel gaande is. Dit boek helpt om wat wegwijs te worden in het enorme aanbod van denkrichtingen en denkbeelden. Al in het eerste hoofdstuk (met als titel “De jeugdcultuur bestaat niet!”) wordt duidelijk dat we niet kunnen spreken over dé jeugdcultuur. De schrijver van dit artikel (Wim Rietkerk) stelt dat er in de jongerenwereld tientallen volkomen langs elkaar heen levende subculturen en leefwerelden bestaan. Dat sluit aan bij het levenspatroon van de moderne mens: het geloof in een allesomvattende waarheid is verdwenen. In dit verband wordt Francis Schaeffer aangehaald. Hij voorzag al in de jaren tachtig dat onze cultuur zou uitlopen op wat hij noemde „the age of fragmentation” (de eeuw van de verbrokkeling). Zo zijn er in de jeugdcultuur ontzettend veel subculturen ontstaan.

Relatief

Wij bevinden ons in deze wereld en komen met heel veel verschillende mensen in contact. Op blz. 12 stelt de schrijver dan ook: „Een moderne jongen van zestien ontmoet in een dag meer leef- en geloofswerelden dan een middeleeuwse boer gedurende zijn hele leven”. De moderne jongere is iemand zonder verleden en zonder toekomst. Niets is absoluut; alles is relatief. Door dat iedere vorm van houvast ontbreekt, zoeken jongeren het vooral in het gevoel. In extreme vorm zie je dat in het verschijnsel van de houseparty’s.

Het tweede hoofdstuk heet “De uitvinding van de adolescentie”. Geschreven door Mardi Keyes in een NoordAmerikaanse context, heeft het ons ook veel te zeggen. Als belangrijk leerpunt reikt zij aan dat het stjsrk onderscheid maken tussen jongeren en volwassenen pas aan het begin van deze eeuw sterk naar voren is geschoven. Keyes stelt dat er in onze cultuur een reductie van adolescentie heeft plaatsgevonden tot kwesties aangaande seksuele rijping en sociaal leven (blz. 19). Die reductie heeft jongeren veel schade toegebracht. Men moet het hele proces echter veel breder benaderen.

Volgens de schrijfster kan de hele menselijke levenscyclus begrepen worden in termen van enerzijds het leren afhankelijk te zijn (het leren vertrouwen) en anderzijds het leren onafhankelijk (zelfstandig) te zijn. Belangrijke opmerkingen worden in dit verband gemaakt, die voor iedere opvoeder van belang zijn; voor ieder mens als zodanig trouwens.

De jongerencultuur is ontdekt. Op blz. 27 citeert de schrijfster een andere bron: „De media (een miljardenindustrie) hebben de jongerenmarkt nodig voor het eigen economische voortbestaan. De jeugd heeft op haar beurt de media nodig als richtinggevend voorbeeld”. Op blz. 31 brengt zij het streven naar voren om in deze dreigende tijd een christelijke subcultuur te ontwikkelen om zo de jongeren te beschermen. Ze wijst er echter op dat het de roeping van de christen is een zoutend zout en een lichtend licht te zijn. De poging om zekerheid te vinden in een eigen subcultuur wijst ze af.

Op dit terrein liggen vele vragen. En ook onder ons mag dit punt heel wat verdere doordenking vragen. Op dezelfde bladzijde brengt de schrijfster zelf naar voren dat jongeren ondertussen wel een plek van “bescherming” nodig hebben. Confrontatie en bescherming. Dat lijken mij twee belangrijke componenten. Dit artikel daagt ons uit om over de onderlinge verhouding diepgaand na te denken.

Muziek

In hoofdstuk drie volgt een analyse over popmuziek. Het gaat niet over het wel of niet luisteren naar popmuziek, maar de popmuziek wordt hier (terecht!) naar voren geschoven als een spiegel van de jongerencultuur. De gecompliceerdheid van het moderne leven komt in de muziek naar voren.

Onze tijd wordt getypeerd als een tijd van postmodernisme: „De tijd van de grote vertellingen is voorbij. Men kan en wil niet meer geloven in een totaalvisie, in een alles omvattende waarheid, variwaaruit men de wereld en de cultuur kan benaderen”. Wat in hoofdstuk 1 reeds bleek, wordt hier gedemonstreerd ten aanzien van de muziek. Op blz. 52 lees ik: „Er hangt als het ware een rehgieus waas over de popcultuur”. De moderne mens zoekt naar zin en onderneemt een poging om de leegte op te vullen. Een aangrijpende analyse van onze tijd; tevens bevat dit ook een geweldige opdracht voor hen die het Evangelie kennen en wel weten van zin van het leven en de ware vulling.

Nog één greep doe ik in het aanbod van dit boek: hoofdstuk 5: “Het lichaam in de film”. De aandacht voor het “lichaam” in de films is niet toevallig. De schrijver maakt duidelijk dat ook daarachter een levensbeschouwing schuilgaat.

Stad en dorp

Wie ondertussen deze recensie heeft gelezen, denkt welUcht bij zichzelf: Waarom zou ik dat boek nu aanschaffen en lezen? Wij hebben immers onze diepgaande bezwaren tegen popmuziek en film. Wij ervaren de beschrijving van deze verschijnselen wellicht als iets dat heel ver van ons af staat. Iets voor de stad... ver weg!

Pas op! De afstand tussen ‘stad’ en ‘dorp’ is minder groot dan wij denken. De invloed’ van het moderne (of betergezegd: het postmoderne) denken dringt overal door. Juist om onze jongeren te kunnen bewapenen is het nodig de fronten goed te kennen. Bij die ‘bewapening’ kan dit boekje goede diensten bewijzen.

N.a.v. “Platzak bij de wensput; facetten van de moderne jeugdcultuur”, door Wim Rietkerk (red.); uitg. Kok, Kampen; 96 blz.; ƒ 17,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

De onzekerheid van een subcultuur

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken