Bekijk het origineel

Conscience herinnerde ingeslapen Vlamingen aan heroïsch verleden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Conscience herinnerde ingeslapen Vlamingen aan heroïsch verleden

3 minuten leestijd

Hij werd als Nederlander geboren in Antwerpen op 3 december 1812. Hij overleed als Belg op 10 november 1883 in Brussel. Die nationaliteitenwisseling markeert zowel het leven als het werk van Hendrik Conscience, wiens Franse naam bewustzijn betekent. Het was het Vlaamse bewustzijn dat Conscience zijn landgenoten wilde bijbrengen.

Conscience probeerde dat via de politiek maar daar kwam niet veel van terecht. Des te succesvoller was hij als romantisch schrijver die als een der eersten zijn Vlaamse landgenoten grote en kleine verhalen en poëzie in eigen taal presenteerde. Hij zal vooral bekend blijven als de schrijver van “De Leeuw van Vlaanderen”, het verhaal rond de “Guldensporenslag” in 1302 bij Kortrijk waar het Vlaamse voetvolk, voornamelijk bewapend met de gevreesde goedendag, een machtig Frans ridderleger in het stof deed bijten. Op 11 juli, vandaag de dag de nationale feestdag van Vlaanderen.

Conscience was de zoon van een Franse vader en een moeder uit de Belgische Kempen. Hij verwierf zich door zelfstudie veel kennis van de “wetenschappen”, zoals botanie, natuurwetenschappen, de geneeskunde en het Nederlands. Hij voelde zich aangetrokken tot het artistie ke milieu van Antwerpen, waar hij via zijn jeugdvriend De Laet kennismaakte met de artistieke club “Olyftak”.

In 1830 schaarde hij zich aan de zijde van de opstandige Belgen die zich van de noordelijke Nederlanden afscheurden. De jonge Conscience publiceerde zijn eerste verhaal in 1837, “In ‘t Wonderjaer”. Daarop volgde een bundel poëzie en proza, “Phantazy”, die slecht werd ontvangen.

Conscience wilde zich revancheren en laten zien dat hij wel degelijk wat kon op litterair gebied en hij stortte zich op het thema van “De Leeuw van Vlaanderen”, refererend aan het Vlaamse wapen van een zwarte leeuw op een geel veld. Ofschoon het boek nog litteraire onevenwichtigheden vertoont en zeker niet beschouwd wordt als zijn beste werk, is het wel veruit zijn populairste boek geworden.

Al onmiddellijk na het verschijnen in 1838 was het een succes, en dat is het vandaag de dag nog. Je vindt het in iedere Vlaamse bibliotheek, in veel huisgezinnen en elke boekwinkel heeft het in voorraad. Tegenwoordig zelfs in een enigszins aangepaste gemoderniseerde spelling, maar wel met behoud van het originele romantische pathos van Conscience.

Het was de schrijver te doen om twee aspecten van een en dezelfde zaak, het “Vlaams bewustzijn”. Daartoe nam hij met de “Guldensporenslag” (of de “Slag der Gulden Sporen”) een bijzonderVlaams patriottisch thema en schreef hijhet boek in het Vlaams, hetgeen in die tijd zeker niet vanzelfsprekend was. Men zegt wel dat Conscience „de Vlamingen leerde lezen”.

„Wanneer men met een zucht naar vaderlandse roem de kronieken doorbladert komt een aandoening van spijt en schaamte ons treffen bij de overtuiging dat wij onze vaderen zo weinig gelijken. Zij roemden op de naam van Vlaming als op de grootste eretitel welke hun kon toegevoegd worden en dankten God dat het Hem beliefd had hen op die heldenbodem te laten geboren worden. Zij droegen hun zegerijke zwarte Leeuw van Vlaanderen in de verste streken; Vlamingen waren het die tot Keizer van Konstantinopel werden verheven!’ Aldus Conscience in het voorwoord van “De Leeuw”.

De ingeslapen Vlaming diende zich dus zijn heroïsche verleden te herinneren. Het thema is anderhalve eeuw na verschijning van de eerste editie nog steeds actueel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Conscience herinnerde ingeslapen Vlamingen aan heroïsch verleden

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken