Bekijk het origineel

Een jaar varkenspest in Nederland : Chronologie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Een jaar varkenspest in Nederland : Chronologie

Door epidemie al 9,7 miljoen varkens en biggen gedood

7 minuten leestijd

De varkenspest heerst op 4 februari een jaar in Nederland. De epidemie heeft een omvang aangenomen die niemand had verwacht en eigenlijk ook niet voor mogelijk had gehouden. Hier volgen de belangrijkste feiten.

Door drs. H. van den Berge

Tot nu toe werden 428 varkensbedrijven getroffen door de varkenspest. Een dergelijk groot aantal werd door deskundigen eigenlijk uitgesloten. Net na de uitbraak op 4 februari vorig jaar verscheen een studie waarin werd gesteld dat als alles bij een epidemie tegenzat, dat dan een uitbraak 365 bedrijven zou treffen. De kans dat het er nog meer zouden zijn, werd op 1 procent geschat. De deskundigen stellen dan ook dat de huidige epidemie een uitzondering is.

Door de pest zijn inmiddels al 9,7 miljoen varkens en biggen gedood. Het gaat om 651.000 dieren van de 428 besmette bedrijven, ruim 1 miljoen beesten van de 1262 preventief geruimde bedrijven en ruim 8 miljoen varkens en biggen die wegens overvolle hokken zijn opgekocht en vernietigd. Om een indruk te geven om hoeveel dieren het gaat: als alle varkens en biggen kop aan staart worden gelegd, kom je op een lengte van ruim 6600 kilometer, ofwel de afstand van Amsterdam naar New York.

Belangrijke data

4 februari - In Venhorst (De Peel) wordt het eerste geval van varkenspest vastgesteld.

6 februari - Tweede geval in Odiliapeel. Minister Van Aartsen besluit tot het preventief ruimen van 26 bedrijven. De varkensboeren reageren woedend.

12 februari - Het Permanent Veterinair Comité van de Europese Commissie adviseert een exportverbod van levende varkens voor een groot deel van het land. Nederland is fel tegen.

15 februari - In Rijsbergen bij Breda wordt varkenspest vastgesteld. België vernietigt 12.000 Nederlandse varkens.

17 februari - Van Aartsen wil wegens overvolle hokken 800.000 varkens en biggen opkopen. Brussel betaalt 70 procent, de Nederlandse overheid en de sector elk 15 procent.

25 februari - In Italië breekt varkenspest uit bij biggen die uit Nederland zijn ingevoerd.

7 maart - Een KI-station in Wanroij blijkt besmet. Inmiddels is de ziekte al op 38 bedrijven vastgesteld.

19 maart - Ook het KI-station in Venhorst is besmet.

21 maart - Algeheel exportverbod voor levende varkens.

27 maart - Wegens besmetting bij KI-stations preventieve ruiming van geïnsemineerde zeugen op 375 bedrijven.

10 april - Van Aartsen kondigt aan op grote schaal bedrijven preventief te ruimen. Ook gelast hij strafrechtelijk onderzoek naar de handelwijze van het KI-station in Wanroij.

14 april - Vervoersverbod voor Zuid-Nederland.

16 april - Het honderdste geval. De overheid kondigt de opkoop van zeer jonge biggen aan. PvdA pleit voor fokverbod. SGP-fractievoorzitter Van der Vlies doet een oproep tot nationale bede- en boetedag.

22 april - Van Aartsen pleit in een discussienota herstructurering voor een Vestigingswet voor de varkenshouderij.

5 mei - Brussel akkoord met opkoop van half miljoen dode biggen.

6 mei - De boerenorganisatie LTO-Nederland en de Productschappen voor Vee, Vlees en Eieren (PVE) besluiten tot het opstellen van een rapport over de noodzakelijke veranderingen in de varkenshouderij.

20 mei - Het doodspuiten van jonge biggen gaat van start. In totaal worden 2,7 miljoen biggetjes gedood.

26 mei - Het tweehonderdste geval.

2 juni - Minister Van Aartsen stelt ondanks grote tegenstand van de varkenshouders een fokverbod in voor zeugen in De Peel.

3 juni - Kabinet wijst het verzoek tot het houden van een nationale bede- en boetedag van de hand.

4 juni - De tegenstand tegen de pestaanpak van Van Aartsen groeit. Ondanks het beleid waarin preventieve ruimingen centraal staan, neemt het aantal uitbraken snel toe. De roep om inenting wordt steeds sterker. In de Tweede Kamer benadrukt de minister nogmaals dat vaccineren tegen pest van Brussel niet mag.

24 juni - Het driehonderdste geval.

1 juli - Pestuitbraak in het Belgische Bocholt. De oorzaak ligt waarschijnlijk bij een Nederlands transportbedrijf.

10 juli - Minister Van Aartsen presenteert herstructureringsnota. Hij wil een gedwongen inkrimping van de varkensstapel met 25 procent.

16 juli - Eerste pestgeval boven de grote rivieren in Toldijk. Van Aartsen treft met uitgebreid vervoersverbod en veel preventieve ruimingen strenge maatregelen

5 augustus - Nieuwe pestuitbraak boven de grote rivieren. Een bedrijf in het Overijsselse Dalfsen wordt getroffen.

18 augustus - Onder druk van de achterban en het afnemende krediet in de samenleving gaan de voormannen van LTO-Nederland en PVE toch met minister Van Aartsen praten over zijn herstructureringsplan. De sector blijft tegen een generieke korting, maar een inkrimping van de varkensstapel is bespreekbaar.

27 augustus - Weer nieuw gebied getroffen. In het Zeeuwse Schoondijke wordt op het bedrijf van een uit Brabant afkomstige varkenshouder pest vastgesteld.

2 september - Het overleg tussen Van Aartsen en het bedrijfsleven over de herstructurering mislukt. De partijen gaan na verschillende overlegrondes zonder resultaat uiteen.

3 september - LTO-Nederland wil de varkensstapel met 15 procent korten. De organisatie pleit voor een warme sanering, waarbij de overheid vooral varkensrechten van verouderde bedrijven opkoopt.

8 september - Het vierhonderdste geval.

9 oktober - LTO-Nederland en het Productschap PVE komen met een eigen herstructureringsplan. Ze hebben nagenoeg dezelfde doelstellingen voor milieu, diergezondheid en dierenwelzijn als Van Aartsen, maar willen geen gedwongen inkrimping. Ze kiezen voor een vermindering van de varkensstapel met 15 procent, door vooral het opkopen van varkensrechten door de overheid. De minister werpt het plan in de Kamer letterlijk terzijde.

20 oktober - De Europese Commissie heeft grote kritiek op de pestaanpak van Nederland. Brussel verwijt Van Aartsen geknoeid te hebben met de Europese vergoedingen voor het ruimen. Bovendien is er laks opgetreden bij uitbraken en hebben overheidsdiensten langs elkaar heengewerkt. Van Aartsen wijst de kritiek stellig van de hand.

1 november - Eerste week zonder uitbraken van varkenspest.

12 november - Het fokverbod voor varkens wordt opgeheven.

17 november - Van Aartsen stuurt het wetsvoorstel herstructuering naar de Tweede Kamer. Hierin zijn enkele versoepelingen opgenomen. Zo wil hij de 25 procent niet in één keer korten, maar 15 procent in 1998 en 10 procent in 2000. De minister wil ook een opkoopregeling voor varkenshouders die willen stoppen. De inkrimping zal naar verwacht 13.000 banen kosten.

20 november - Tweede Kamer bespreekt het wetsvoorstel. Alleen D66 en GroenLinks staan onverkort achter Van Aartsen. De andere partijen bepleiten verdere versoepelingen

22 november - Voorzitter Wien van den Brink van de vakgroep varkenshouderij van LTO-Nederland treedt na langdurige interne ruzies af. Hij blijft wel voorzitter van de radicale Nederlandse Vakbond voor Varkenshouders (NVV).

8 december - Minister Van Aartsen is bereid het wetsvoorstel enigszins aan te passen. Een week later deelt de bewindsman mee dat de kortingspercentages worden omgedraaid: 10 procent in 1998 en 15 procent in 2000. Bovendien kan het laatste percentage met maximaal 5 procent worden verminderd door het gebruik van milieuvriendelijker veevoer. Hierdoor zou de inkrimping uitkomen op 20 procent.

18 december - De Tweede Kamer stemt na drie dagen van felle discussies in met het aangepaste wetsvoorstel. D66 houdt vast aan de inkrimping met 25 procent, omdat de partij niets verwacht van het het zogenaamde voerspoor. Zelfs een kabinetscrisis is niet uitgesloten, maar zoals verwacht gaat D66 op het laatste moment toch door de knieën. De varkensboeren zijn woest. Vooral door de niet-realistische opstelling van D66, gaan andere voorgestelde versoepelingen niet door.

31 december - De kosten voor de pestaanpak zijn waarschijnlijk lager door de sterke afname van het aantal uitbraken sinds de zomer. Het ministerie gaat nu uit van een kostenpost van 3 miljard gulden, terwijl in juli nog een bedrag van 3,9 miljard gulden werd verwacht. Ongeveer de helft van de kosten wordt door Brussel betaald. De Europese Commissie handhaaft haar kritiek op de aanpak van Van Aartsen.

2 januari - Al ruim een maand was er geen nieuwe pestuitbraak meer geconstateerd. Nu toch een geval in Escharen. Een grote tegenvaller voor de boeren in het oorspronkelijke pestgebied rond Venhorst, die ieder moment de opheffing van het vervoersverbod verwachtten, zodat ze varkens op hun bedrijven konden plaatsen.

15 januari - Pestuitbraak in Ravenstein. Hierdoor gaan sommige gebieden waar varkensbedrijven al aan het herbevolken waren, tijdelijk weer dicht. 22 januari - Tweede Kamer bespreekt de evaluatie van de pestaanpak. De onafhankelijkheid van het rapport van Van Aartsen staat ter discussie, omdat het door zijn eigen departement is geschreven. Duidelijk is wel dat er vooral in het begin fouten zijn gemaakt. Binnenkort praat de Kamer verder over de evaluatie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 31 januari 1998

Reformatorisch Dagblad | 40 Pagina's

Een jaar varkenspest in Nederland : Chronologie

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 31 januari 1998

Reformatorisch Dagblad | 40 Pagina's

PDF Bekijken