Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Clinton in derde pleisterplaats Sjanghai

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Clinton in derde pleisterplaats Sjanghai

Na mensenrechten is het nu tijd om met China over geld te praten

4 minuten leestijd

NEW YORK - Na de historische aanloop in Xi'an en het politieke vuurwerk in Peking concentreert het bezoek van de Amerikaanse president, Bill Clinton, zich in de derde pleisterplaats Sjanghai op de economische samenwerking tussen de Verenigde Staten (VS) en de Chinese Volksrepubliek.

Die economische samenwerking werd ook benadrukt door de ondertekening van een aantal belangrijke Chinese opdrachten, ofschoon enkele daarvan al van eerdere datum waren. De ondertekening van de contracten was slechts uitgesteld tot Clintons bezoek om de economische kant van de Chinees-Amerikaanse betrekkingen wat meer in de verf te zetten. Voor vliegtuigfabrikant Boeing was het overigens maar een dun verflaagje, want de tien vliegtuigen die Peking bestelde blijven voorlopig een optie. Het verdrag voor de levering van zeventien toestellen ter waarde van 800 miljoen dollar werd nu wel in Peking ondertekend, maar dateerde al van oktober vorig jaar, toen de Chinese president, Jiang Zemin, de VS bezocht.

Volgens sommige Amerikaanse functionarissen illustreert deze cosmetische versiering van het economische aspect van Clintons bezoek het karakter van de Chinees-Amerikaanse economische betrekkingen. De Amerikaanse minister van handel, William Daley, hoopte dat de nieuwe contracten "zullen helpen om de handelssituatie tussen onze landen in evenwicht te brengen". Washington klaagt al geruime tijd over het Chinese overschot in de handelsbetrekkingen met de VS. In de nieuwe contracten zitten geen overeenkomsten met Amerikaanse banken, waarvan er enkele naar expansiemogelijkheden in China zoeken. Het bezoek van president Clinton heeft ook nog geen vooruitgang gebracht in de kwestie van het Chinese lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in Genève. Zowel de VS als de Europese Unie (EU) dringt aan op dat lidmaatschap, omdat China dan wordt gedwongen om zich naar bepaalde internationale regels te voegen die het nu naar believen kan negeren.

Keerpunt

In Sjanghai richtte president Clinton zich direct tot de Chinezen in een rondetafelgesprek met een aantal lokale bestuurders en via een radioprogramma. De Amerikaanse gast benadrukte in China's moderne commerciële centrum "dat zich een nieuw China ontwikkelt dat welvarender, opener en dynamischer is". Volgens Clinton zijn de krachten van de politieke verandering de motor die nodig is voor de economische versnelling van China. Het Amerikaanse gezelschap dat president Clinton begeleidt, is overigens overtuigd van de veranderingen die in de Chinese Volksrepubliek plaatshebben. Men wijst op het opmerkelijke feit dat president Jiang Zemin bijvoorbeeld het bijzonder gevoelige onderwerp Tibet niet uit de weg ging tijdens zijn gemeenschappelijke persconferentie met C linton zaterdagmiddag.

China viel Tibet in 1950 binnen en annexeerde deze bergstaat later. In 1959 vluchtte de geestelijke leider, de dalai lama, naar India. Clinton maande de Chinese leiders zaterdag om een constructieve dialoog te beginnen met Tibet. Zijn gastheer Jiang Zemin erkende daarop dat het onderwerp Tibet voor Peking "belangrijk" is en "om een oplossing vraagt". In India reageerde de dalai lama bijzonder verheugd op deze impliciete bereidheid van de hoogste Chinese leider om over Tibet te praten. In een verklaring van "Tibets regering in ballingschap" werden beide presidenten geprezen.

Minder lof oogstte Clinton tot nu toe aan het Amerikaanse thuisfront, waar sommigen zijn pleidooi voor mensenrechten en voor Tibet afdeden als "het minimum" dat van hem mocht worden verwacht. "Laten we niet juichen voordat er werkelijk een verbetering is waar te nemen", aldus Christopher Smith, de voorzitter van de commissie mensenrechten van het Huis van Afgevaardigden. De Republikein Christopher Cox, voorzitter van de China-werkgroep, zag "niet veel concrete verandering ondanks het retorische geweld". Maar er zijn ook minder sceptische Congresleden, die spreken van een "keerpunt" in de Chinees-Amerikaanse betrekkingen.

Duidelijke taal

Niet voor iedereen was dat "keerpunt" even duidelijk. De Chinese autoriteiten verboden de dissident Bao Tong tijdens Clintons aanwezigheid in Peking met buitenlanders te praten. Bao Tong vertegenwoordigt een aparte categorie onder de dissidenten, want hij komt uit rangen van de Chinese Communistische Partij. Bao herinnerde de functionarissen die hem benaderden eraan dat president Jiang Zemin juist tijdens zijn persconferentie samen met Clinton had gezegd "dat iedere Chinese burger volgens de grondwet recht heeft op vrije meningsuiting". Hij kreeg daarop te horen dat dat weliswaar juist was, maar dat dat nog niet betekende dat hij het recht had "om vragen van elke willekeurige buitenlander te beantwoorden". Bao prees president Clinton vanwege zijn "duidelijke taal", maar hij zei niet te verwachten dat de Chinese Communistische Partij voor een belangrijke koerswending staat.

In de Oost-Chinese stad Hangzhou is gisteren de dissident Wang Youkai gearresteerd, nadat hij had bekendgemaakt dat hij zijn Chinese Democratische Partij officieel wilde laten registeren. Wang was een van de leiders van de democratische studentenbeweging op het Tiananmenplein in 1989. Voorzover bekend is hij zeker al de zesde dissident die tijdens president Clintons bezoek is opgepakt. Clinton heeft de harde opstelling tegenover dissidenten aangesneden in zijn ontmoetingen met Jiang Zemin, maar die verdedigde dit beleid door te verwijzen naar aspecten van "staatsveiligheid". In zijn toespraak tot de studenten van de Universiteit van Peking benadrukte Clinton juist de noodzaak van meer vrijheid als een belangrijke voorwaarde voor de ontwikkeling van een economisch welvarender China.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 30 juni 1998

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Clinton in derde pleisterplaats Sjanghai

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 30 juni 1998

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken