Bekijk het origineel

Bietenoogst levert minder suiker op

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Bietenoogst levert minder suiker op

Inkomsten boeren onder druk door nieuw Europees landbouwbeleid

6 minuten leestijd

PUTTERSHOEK - De bietencampagne is weer begonnen. De suikerfabrieken draaien op volle toeren. In drie maanden tijd worden miljoenen tonnen bruine knollen verwerkt. Dit jaar vallen de opbrengsten echter tegen.

In de akkerbouwgebieden is het rooien van de bieten in volle gang. Vrachtwagens rijden af en aan. Bij de fabriek van Suiker Unie in Puttershoek zijn vandaag de eerste bieten aangevoerd, vertelt manager A. Timmermans. Morgen worden ze verwerkt en vrijdag, 24 uur later, kunnen de eerste ladingen kristalsuiker worden afgevoerd.

De vooruitzichten voor de oogst zijn dit jaar volgens de manager "behoorlijk teleurstellend". Als oorzaak wijst hij op het regenachtige weer. "Hierdoor is er in het voorjaar later ingezaaid. Bovendien viel de groei tegen door de natte zomer. Wij verwachten daarom een 10 procent lagere opbrengst". Ook het suikergehalte in de bieten is om deze redenen minder, aldus Timmermans.

Zondag

Ongeveer 10.000 boeren leveren dit jaar zo'n 3,8 miljoen ton bieten aan de fabrieken van Suiker Unie in Dinteloord, Groningen en Puttershoek. Dat is 63 procent van het landelijk totaal. Het resterende deel gaat naar de fabrieken van CSM in Breda en Groningen.

Om de fabrieken volcontinu, 24 uur per dag en zeven dagen per week, te kunnen laten werken, wordt de oogst precies gepland. De boeren krijgen van tevoren te horen wanneer en hoeveel bieten er klaar moeten liggen voor transport naar de fabriek.

Bij Suiker Unie is de campagne vorige week bij de fabriek in Dinteloord van start gegaan. De locatie in Puttershoek verwerkt dagelijks 13,6 miljoen kilo bieten, die door tweehonderd vrachtwagens en tien schepen worden aangevoerd.

Over de omstreden aanvoer met vrachtwagens op zondag, wat CSM dit jaar voor het eerst doet, denkt Suiker Unie op dit moment niet. Voor de fabriek in Puttershoek is dat volgens Timmersmans ook nog niet nodig, omdat een aanzienlijk deel van de bieten per schip komt. "Hierdoor is er zondags geen transportoverlast op de wegen".

Pico bello

Tijdens de bietencampagne werken in de fabriek in Puttershoek behalve de 175 vaste medewerkers ook 75 losse krachten. Het is flink aanpoten om alles op tijd af te hebben. Op 20 december mogen de laatste bieten worden aangevoerd, zodat de suikerfabrieken nog twee dagen de tijd hebben om alles af te werken.

"Dat we voor Kerst klaar willen zijn, heeft vooral een financiële oorzaak", stelt de manager. "Als het personeel met de feestdagen moet werken, krijgen ze dubbel uitbetaald, waardoor voor ons de kosten veel hoger liggen. Een andere reden is dat ook de boeren graag voor het einde van het jaar klaar willen zijn". Bovendien speelt het vorstrisico een rol. Als het vriest, daalt het suikergehalte in de bieten en wordt het rooien bemoeilijkt.

Coca-Cola

In de periode van januari tot het begin van de nieuwe campagne in september ligt de fabriek stil. Het idee dat de werknemers dan alleen maar met een poetslap bezig zijn, is volgens Timmermans volstrekt onterecht. "De campagne betekent een behoorlijke aanslag op de apparatuur, zodat we veel tijd moeten steken in de revisie van de machines. Bij de nieuwe campagne dient alles immers weer pico bello te zijn".

De bieten bestaan voor ongeveer 16 procent uit suiker. Hiervan wordt door de fabrieken kristalsuiker gemaakt. Een groot deel ervan gaat naar de voedingsmiddelenindustrie. Vooral fabrikanten als Coca-Cola en Mars zijn grote afnemers.

Een deel van de resten van de bieten wordt nog gebruikt. Zo'n 3,5 procent is melasse, een dikke, vloeibare stroop, die voor de helft uit suiker bestaat. Voor de toepassing hiervan hebben Suiker Unie en CSM gezamenlijk het bedrijf Nedalco opgezet. Deze onderneming vergist de melasse tot alcohol, dat vooral in drank wordt verwerkt. Verder resteert uit de bieten een hoeveelheid pulp die is bestemd voor veevoer.

De bieten bestaan voor het grootste deel, voor zo'n 75 procent, uit water. Deels wordt het water in vloeibare vorm geloosd op het oppervlaktewater, terwijl de vele bij het productieproces ontstane dampen in de lucht verdwijnen. Deze dampen veroorzaken de zoet-weeïge stank die tot in de verre omtrek van de suikerfabrieken te ruiken valt.

Geurprobleem

Om aan de strenge milieueisen te kunnen voldoen, hebben de fabrieken de afgelopen jaren enorm moeten investeren in waterzuivering. De locatie in Puttershoek werkt hard aan de vermindering van de verontreiniging.

"Een belangrijke geurbron was de pulpdrogerij", stelt Timmermans. "Deze verdampt tijdens de campagne ruim 70.000 liter water per uur. Dat veroorzaakte jarenlang veel overlast, want de damppluimen verplaatsten zich wel tot 10 à 20 kilometer verderop". Om de overlast terug te dringen, heeft de fabriek in Puttershoek een drooginstallatie gebouwd, waardoor het geurprobleem, zoals de manager dat subtiel noemt, grotendeels voorbij is. Door een andere droogtechniek wordt de damp nu in het productieproces als warmtebron gebruikt. Hierdoor is een energiebesparing van minstens 10 procent bereikt.

Voor het verbranden van riekende restdampen uit de fabriek in Puttershoek heeft Suiker Unie dit jaar een speciale installatie geplaatst. Een andere verbetering is de bouw van een nieuwe waterzuiveringsinstallatie. Hierdoor moet de uitstoot van stikstof naar het oppervlaktewater verder worden beperkt. Het is de bedoeling dat de installatie, die ruim 5 miljoen gulden kost, voor de bietencampagne van volgend jaar klaar is.

Hoewel Nederland strenge milieuregels heeft, is Timmermans toch niet ontevreden over de opstelling van de overheid. "Over de uitvoering van de milieumaatregelen is goed overleg mogelijk met de overheid en dat vinden wij plezierig".

Prijsdaling

Met argusogen volgen de suikerfabrikanten de discussies over de hervorming van het Europese landbouwbeleid. Elk land mag nu een van tevoren bepaalde hoeveelheid suiker leveren. In het streven naar meer vrijhandel in de wereld komt dit quotumsyteem echter steeds meer ter discussie te staan.

Timmermans hoopt dat het systeem niet ingrijpend wordt aangepast. De voordelen voor de consument zijn volgens hem beperkt. "Hooguit leidt een vrijere handel in suiker tot een prijsdaling met 20 procent. Maar wat stelt dat nu voor? Al jarenlang is de prijs erg laag. Wie weet eigenlijk hoeveel een kilo suiker kost? De nadelen voor de boeren zijn daarentegen groot, want de teelt van suikerbieten zorgt nu voor een goede en stabiele bron van inkomsten, en dat zou dan veranderen".

Suiker Unie wacht de discussie echter niet lijdzaam af. Het concern is druk bezig zijn kosten te verlagen, zodat het in alle omstandigheden concurrerend kan werken. Bovendien slaat de onderneming haar vleugels uit. Timmermans: "Vooral in Zuidoost-Europa zien we groeikansen. In landen als Slovenië en Roemenië hebben we al vestigingen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 september 1998

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Bietenoogst levert minder suiker op

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 september 1998

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken