Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Er moest van alles gaan veranderen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Er moest van alles gaan veranderen

2 minuten leestijd

Dat Troelstra in november 1918 een revolutie van de arbeiders verwachtte, was bepaald niet onlogisch. Veel mensen hadden de verwachting dat er van alles moest veranderen en dat er ook veel zou veranderen.

De Eerste Wereldoorlog en de gevolgen daarvan had de Europese samenleving zo'n ander aanzien gegeven, dat alles niet bij het oude kon blijven. Troelstra heeft in dat opzicht de sfeer wel goed aangevoeld.

Stuurmanskunst

De Eerste Wereldoorlog was voor Nederland een moeilijke periode. De strikte neutraliteitspolitiek vergde heel wat stuurmanskunst van de regering om niet in het kamp van de geallieerden of de centralen terecht te komen. Al die vier jaar waren de Nederlandse militairen paraat gehouden en brachten ze week na week werkeloos in de kazernes door; een uiterst saaie bedoening.

Toen op vrijdag 25 oktober door generaal Snijders de verloven werden ingetrokken, brak er in Harskamp onder de soldaten een opstandje uit. Ook in andere kazernes waren er strubbelingen. Troelstra concludeerde dat de soldaten rijp waren voor een revolutie.

Hij werd daarin door de revolutie in het Duitse leger gesterkt. De gebeurtenissen in ons buurland, die leidden tot het aftreden van de Duitse keizer en de vorming van een socialistische regering, versterkte zijn indruk dat de macht van de bourgeoisie had afgedaan en de arbeiders die zouden overnemen. Bleek uit de actie van de Rotterdamse burgemeester Zimmerman en de krantenartikelen die om veranderingen riepen niet duidelijk dat de bestaande verhoudingen moesten verdwijnen? Met het einde van de oorlog zou volgens Troelstra ook het kapitalisme ineenstorten en was de socialistische heilsstaat aanstaande.

Grote gevolgen

Troelstra's revolutiepoging had grote gevolgen. Het heeft jaren geduurd voor de SDAP het vertrouwen terugkreeg van de andere partijen en lang werd ze gezien als een soort staatsvijand, ondanks het feit dat de meeste leiders van de SDAP en NVV het niet met Troelstra eens geweest waren. De positie van koningin Wilhelmina en de regering waren juist versterkt door de aanhankelijkheidsdemonstraties in die novembermaand. Ten slotte werden de sociale maatregelen die de regering afkondigde om de arbeiders te helpen, snel aanvaard, omdat ieder dit soort revolutionair geweld wilde voorkomen.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 8 oktober 1998

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Er moest van alles gaan veranderen

Bekijk de hele uitgave van donderdag 8 oktober 1998

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken