Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

SGP oogst lof met economienota

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

SGP oogst lof met economienota

Jorritsma: "Economie is niet meer dan neutraal instrument"

4 minuten leestijd

DEN HAAG - De SGP-nota "Tussen beginsel en belang" waarin een studiegroep van staatkundig gereformeerden een normatieve visie op de moderne economie heeft neergelegd, kreeg gisteren tijdens de officiële presentatie ervan vooral positieve kritiek. De bekende christeneconomen prof. dr. ir. G. Van Dijk en prof. dr. B. Goudzwaard prezen de deskundigheid van de nota, minister Jorritsma van economische zaken roemde de SGP als eerste partij met een breedvoerige totaalbeschouwing van de moderne Nederlandse economie.

"Ik zou het toejuichen als ook andere partijen op een dergelijke manier hun gedachtegoed op papier zouden zetten", zei mevrouw Jorritsma, die gisteren naar het Haagse perscentrum Nieuwspoort kwam om het eerste exemplaar van "Tussen beginsel en belang" in ontvangst te nemen.

De minister vond het, zo deelde zij de aanwezige SGP'ers mee, "een hele eer" dat de studie aan haar werd aangeboden. Uit de inleiding van het SGP-document citeerde zij: "Vanuit een normatief christelijke benadering moet de triomftocht van liberale waarden op zijn minst met een bepaalde achterdocht worden beschouwd". "Dan is het toch op zijn minst opmerkelijk om het eerste exemplaar van dat boek aan te bieden aan een minister van liberalen huize", aldus Jorritsma (VVD).

Diep geraakt door de inhoud van de studie was de minister echter niet, blijkens haar reactie. Een van de belangrijkste conclusies van de SGP-studiegroep was dat economie nooit waardevrij bedreven kan worden, maar altijd voortkomt uit een (normerende) levensbeschouwing. Het moderne marktdenken is volgens de studie geen gevolg van het liberale humanisme. Mevrouw Jorritsma zei een "meer positivistische" benadering te hebben, waarin de economie en de economische wetenschap neutraal zijn.

"In mijn visie is economie vooral een instrument", aldus de minister. "Niets meer en niets minder dan werk in uitvoering". "U ziet de economie als een middel om bijbelse normen en waarden te verwezenlijken", zei ze in de richting van de SGP-auteurs.

Degelijk en doorwrocht

De bekende christeneconoom prof. dr. B. Goudzwaard maakte ondubbelzinnig duidelijk blij te zijn met de SGP-publicatie en noemde die "degelijk en doorwrocht". Met de auteurs was hij het eens dat een normatieve benadering van economische keuze onmisbaar is.

In dat verband pleitte Goudzwaard vooral voor "voorzorg" in plaats van "nazorg". "We moeten niet eerst produceren en dan zien wat ervan komt om ongewenste effecten te corrigeren. Het is van belang om al van tevoren bepaalde normatieve keuzes te maken. Een voorbeeld is het milieubeleid. Als gifbelten waren voorkomen had dat probleem heel wat minder geld gekost".

Alles overlaten aan het marktmechanisme doet volgens Goudzwaard tekort aan de wederzijdse verantwoordelijkheid die mensen of bedrijven dragen die zich op de markt begeven. Met Calvijn wilde hij de markt benaderen als een "sociale institutie". Daarbij mag van Goudzwaard in het denken over de economie ook de vraag niet ontbreken "in hoeverre behoeften wel gerechtvaardigd zijn".

Kritiek had de hoogleraar op de passage in de studie die de verhandelbaarheid van vervuilings- of emissierechten behandelde. De SGP-insteek zou voor rijke landen een onterecht profijt betekenen en de milieuvervuiling uiteindelijk niet minder maken. "Nadere reflectie" achtte prof. Goudzwaard op dit punt geboden.

Disciplinering

Prof. dr. ir. G. van Dijk vond dat het wetenschappelijk bureau van de SGP, de Guido de Brèsstichting, "eer inlegt" met de publicatie "Tussen beginsel en belang". Wel miste hij in het boekwerk het zogenaamde "disciplineringsmechanisme". "Dat had naast de insteek van het rentmeesterschap een benadering kunnen zijn".

Van Dijk doelde op het geven van inspraak van de consument in datgene wat geproduceerd zal gaan worden. Die inspraak bestaat niet. De consument wordt slechts geconfronteerd met een keur aan producten waaruit hij met het oog op zijn beperkte middelen te kiezen heeft. Willen we de economie echter disciplineren en normeren, aldus Van Dijk, dan moet de consument mee kunnen beslissen over de productie, zodat niet voor allerlei onzinnige producten een markt gecreëerd kan worden.

Van Dijk zei in de moderne economie gevaarlijke tendensen te signaleren. "Geld kan een van onze afgoden worden. Het kan me dan niet meer schelen hoe ik eraan kom. Het is de enige troost in een verder voor een groot deel onbevredigend leven".

Gretigheid

Uiteraard waren de auteurs zelf blij met de overwegend positieve toon van de kritieken die zij gisteren aanhoorden. Voorzitter drs. A. P. de Jong van de studiegroep had daarin een zekere mate van gretigheid gehoord om met het boek aan de slag te gaan, en dat is precies wat de notaschrijvers beogen. "Wij zien dit als een werkboek dat uitnodigt tot verdere doordenking".

Auteur drs. J. J. Polder sprak van een "voortdurende worsteling" die de werkgroep had doorgemaakt "tussen beginsel en belang". Met de anderen kwam hij er achter "slechts leerjongens" te zijn. Vandaar ook de keus voor de niet al te ambitieuze ondertitel van de nota: "Normatieve gedachten over...".

Een vleugje teleurstelling was er over het feit dat minister Jorritsma de analyse ten aanzien van het levensbeschouwelijke in de economie kennelijk niet ter harte nam. "Maar dat hadden we ook wel verwacht", aldus De Jong. "In de politiek loopt men gauw weg voor dergelijke vragen". Polder: "Kennelijk zit het humanisme zo verweven in het algemene denken dat het als neutraal wordt beschouwd".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 november 1998

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

SGP oogst lof met economienota

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 november 1998

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken