Bekijk het origineel

Gasunie lonkt naar Oosten

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Gasunie lonkt naar Oosten

Bedrijf ziet grotere rol als energiehandelaar

5 minuten leestijd

MOSKOU (ANP) - "Ze zeggen wel eens dat Groningen verlaten en desolaat is, moet je hier eens kijken. Tjonge!" De Gasunie-managers op bezoek in Rusland zien voor het eerst hoe het gas gewonnen wordt dat ze bij het Russische Gazprom contracteren. Alles is er groot in vergelijking met hun eigen bedrijf.

Gasunie heeft 1600 werknemers, negen pompstations, 12.000 kilometer pijplijn en 84 miljard kubieke meter omzet. Gazprom zet daar 362.000 werknemers, 672 stations, 150.000 kilometer pijplijn en bijna 500 miljard kuub omzet tegenover. "We zijn zeer onder de indruk", speecht delegatieleider G. Joosten driemaal daags.

Ze staan op het Jamburg-gasveld, 100 kilometer boven de poolcirkel, 5000 kilometer van West-Europa. Het is min 26 graden, een heldere Siberische winterdag. Voor de 10.000 arbeiders, die als op een booreiland, maand op maand af werken, is het een goede tijd. Meestal zijn er sneeuwwinden en is het nog kouder. 's Zomers vergallen steekvliegen en muggen het leven op de toendra. Het gas wordt duur betaald, maar Gasunie ziet er brood in.

Russische beer

De Nederlanders nemen vanaf 2001 in 20 jaar 80 miljard kuub af. Het kleine Gasunie schurkt gretig tegen de Russische beer Gazprom aan. Rusland bezit een kwart van de wereldreserve aan aardgas. In de toekomst zal West-Europa hier 70 procent van zijn behoefte dekken. Daar willen de Nederlanders bij zijn, want Slochteren raakt op; een rol als handelaar ligt in het verschiet. De 80 miljard is het begin. "Er hangt nog veel boven de markt. Meer dan we aankunnen", zegt een van de managers.

Gazprom is niet zomaar een bedrijf. De nauwe verwevenheid met de ruige Russische politiek raakt de bedrijfsvoering regelmatig. De Gasunie-mannen ondervinden dat aan den lijve. Het programma staat op de helling. De handtekening van Gazprom-topman R. Vyakhirev ontbreekt. Hij vecht voor zijn positie en heeft wel wat anders aan zijn hoofd. Premier Primakov, die zijn zinnen heeft gezet op het presidentschap, wil oud-premier Tsjernomyrdin als baas van Gazprom in ruil voor steun voor zijn kandidatuur.

Maar na anderhalve dag onzekerheid gaan tot diep in Siberië alle deuren open. Een straalvliegtuig van Gazprom en helikopters vliegen de delegatie rond. Regionale managers en burgemeester zijn opgetrommeld en er is politiebegeleiding. Het eigen Gazprom-tv-station legt alles vast. Gazprom wil laten zien dat het een betrouwbare leverancier voor het Westen is.

Het laat ook zien dat Gazprom een staat binnen de staat is. Waar de Russische economie op haar rug ligt, functioneert bij Gazprom alles naar behoren. Een eigen luchtvloot, telecombedrijf, toeleveringsbedrijven, bierbrouwerijen, tv- en radiostations, ziekenhuizen, woningen, sportcomplexen, een bank, investeringsmaatschappij en dominantie op de effectenbeurs van Moskou. De gasindustrie werkt stug door. Hele steden in Siberië zijn 'eigendom' van Gazprom. Waar een pijplijn ligt, is het leven beter dan elders in Rusland.

Op de binnenlandse markt balanceert de gasgigant toch op een slap koord dat hangt tussen commercieel handelen en politiek zakendoen. Het bedrijf, voor 40 procent staatseigendom, brengt eenderde van de Russische belastingen op en is de grootste leverancier van harde valuta. Van de binnenlandse klanten betaalt 70 procent de rekening niet. Van degenen die wel betalen, doet slechts 7 procent het in geld. Toch sluit Gazprom hen niet af, want dan stort de Russische economie volledig in en dat wil de politiek niet. Gazprom zelf betaalt inmiddels maar mondjesmaat belasting, wat leidt tot stevige aanvaringen met diezelfde overheid. Exportlanden zoals Oekraïne en Wit-Rusland die nauwelijks betalen, gaan ook vrijuit, want door die landen lopen de cruciale exportleidingen naar het Westen. Dus rest meer export voorlopig als enige betrouwbare inkomstenbron.

Betrouwbaar

Het Gasunie-contract is daarbij een hulpmiddel. "Wij zorgen voor flexibiliteit en garanderen ongestoorde levering. Zo word je een betrouwbare leverancier en dat is heel belangrijk in de gaswereld", stelt Joosten, lid van de Gasunie-directie. Zijn bedrijf wil de mogelijkheid om flexibel te leveren te gelde maken en meeliften met het potentieel van Gazprom. Het Russische gas is vanuit Siberië 8 dagen onderweg naar Europa. Als het plots koud wordt of er problemen zijn, kan Gasunie dankzij Slochteren en de ondergrondse opslag in Grijpskerk en Langelo bijspringen.

Het bezoek heeft dan ook tot doel de banden nauwer aan te halen. Met masseren, vertrouwen winnen, helpen en niet meteen uit zijn op de volgend harde deal, denken de Groningers de Russen voor zich te winnen. Ze vervullen daarom een rol als zakenman, diplomaat, lobbyist en filantroop tegelijk. Ze leveren de Russen bijna gratis technologie, kennis en ondersteuning. Ook vormt de Gasunie de ogen en oren voor de Russen bij de Europese Unie en in de westerse gaswereld.

De Nederlandse overheid, voor de helft eigenaar van Gasunie, ziet het bedrijf als een wegbereider voor het overige Nederlandse bedrijfsleven. De EU is ervan doordrongen dat de gasdollars naar Rusland moeten blijven stromen om het land voor instorten te behoeden.

Eigen pijplijn

Uiteindelijk draait het om contracten. Gasunie wil de Oost-Europese markt op. Twee jaar terug ketste een contract met de Tsjechen af. Binnenkort moet een contract met de Polen voor de levering van jaarlijks 2 miljard kuub wel rondkomen. Dan is er tijd nieuwe Oost-Europese klanten te winnen. Dat zij in de praktijk Russische gas krijgen, maakt ze niet uit. Nederland garandeert de levering en zij zijn minder afhankelijk van hun oude kameraden.

De twee gasbedrijven kijken ook gezamenlijk naar het Westen, waar de Britse markt lonkt. Als daar contracten komen, kunnen de Groningers hun eigen pijplijn tussen Den Helder en het Britse Bacton eindelijk aanleggen.

Intussen werkt in Siberië een gaspompstation 400 miljoen kuub per dag naar het westen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 29 maart 1999

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Gasunie lonkt naar Oosten

Bekijk de hele uitgave van maandag 29 maart 1999

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken