Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Nationaal belang is niet de ultieme drijfveer

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Nationaal belang is niet de ultieme drijfveer

Toenemende Europese overheidsinvloed moet gepaard gaan met een adequate controle

6 minuten leestijd

Nederlandse europarlementariërs moeten vooral opkomen voor Nederlandse belangen, stelde het Tweede-Kamerlid E. van Middelkoop (GPV) vorige week in deze krant. Roel M. Freeke, beleidsmedewerker bij het Wetenschappelijk Studiecentrum RPF en raadslid voor RPF/GPV te Utrecht, bestrijdt dat. "De 'kleine' christelijke partijen zouden moeten pleiten voor een sterk Europees Parlement dat op basis van Gods Woord het Europees overheidsbeleid bepaalt en controleert."

De wereld verandert. Communicatietechnologie leidt tot een toenemend contact onafhankelijk van plaats en tijd. Multinationals zijn in toenemende mate in staat om nationale politiek, waar ook ter wereld, naar hun hand te zetten. Mondiale nieuwsvoorzieningen als CNN zijn beeldbepalend.

Tussen de toptien van bestbezochte films en bestverkochte cd's van Jakarta, Johannesburg, New York en Amsterdam bestaan kleine verschillen. Duizenden mensen happen op het moment dat u dit leest in een Big Mac, drinken uit een blikje Coca-Cola. Miljarden aan euro's en dollars zijn in diezelfde tijd tussen de verschillende optie- en aandelenbeurzen over de wereld gesprongen.

Ik had zojuist mijn zus aan de lijn. Zij vertrekt morgen met een groep Koreanen, Noren en Amerikanen vanuit Hawaï naar Bangkok. Met deze veranderingen verandert de inhoud van de politiek. De complexiteit van de wereld neemt toe. Hoe voorkomen we fraude, milieuvervuiling, criminaliteit, armoede en oorlog in een wereld waarin politiek leiderschap ontbreekt en/of onmogelijk is geworden?

In een dergelijke wereld pleitte E. van Middelkoop afgelopen woensdag op deze pagina voor het (opnieuw) centraal stellen van het nationaal belang van Nederland in de Europese Unie. Gegeven de lage opkomst bij de afgelopen Europese verkiezingen is sprake van een kloof tussen de Europese politiek en het Nederlandse volk. Van Middelkoop concludeert hieruit dat het uitgangspunt dat er meer bevoegdheden moeten worden overgedragen aan Europa wel eens kritisch mag worden bekeken.

Legitimatie

Het Europees Parlement is volgens hem om twee redenen niet in staat zijn taak uit te voeren. In de eerste plaats heeft het een minimale legitimatie vanwege de geringe opkomst en belangstelling. Als 'kleine' christelijke partijen hebben wij echter altijd beweerd dat legitimatie van overheidshandelen niet afhankelijk is van de steun die een dergelijk handelen onder de bevolking heeft. Wij hebben de overtuiging dat de overheid aangesteld is als "dienares Gods". Daarin ligt de legitimatie van overheidsbestuur, ook voor de Europese overheid. Vanuit dat perspectief moet ook de inhoud van ons politiek handelen worden bepaald.

In de tweede plaats stelt Van Middelkoop dat het Europees Parlement geen echte volksvertegenwoordiging kan zijn aangezien er "nu eenmaal niet zoiets is als een Europees volk." Vanuit het perspectief van een Chinees, Afrikaan of Zuid-Amerikaan is dit een wel heel merkwaardige constatering. Natuurlijk is er een verwantschap tussen de Europese volken. Eén blik in de geschiedenis leert ons dat nog deze eeuw Europa als geheel geleden heeft onder het kwaad van nazi-Duitsland. De verwantschap die dat gaf, leidde juist tot de oprichting van de Europese Gemeenschappen. Dat de verwantschap tussen een Nederlander en een Italiaan kleiner is dan die tussen een Brabander en een Vlaming doet daar niets aan af. Ik voel mij meer Nederlander dan Europeaan, maar tevens voel ik mij meer Utrechter dan Nederlander. Dat is niets bijzonders, dat heeft te maken met het feit dat ik mijzelf sterker identificeer met een omgeving waartoe ik mij meer betrokken voel.

Net zoals ik er niet voor pleit dat Tweede-Kamerleden uit Utrecht dienen te strijden voor de Utrechtse belangen, pleit ik er daarom niet voor dat Nederlandse europarlementariërs dienen te strijden voor de Nederlandse belangen.

Gods eer

In plaats daarvan dienen heel andere waarden centraal te staan. Niet het nationale belang maar Gods eer dient voorop te staan. De politieke keuzen die in Europa gemaakt moeten worden, dienen gemotiveerd te zijn vanuit het grote gebod: "God liefhebben boven alles en je naaste als jezelf." Dit hoeft er niet per definitie toe te leiden dat al het nationale ondergeschikt is. Wel dient keer op keer de afweging gemaakt te worden of de handhaving van bepaalde bevoegdheden op nationaal niveau de overheid nog wel in staat stelt een politiek te voeren waarin Gods eer maximaal tot haar recht komt.

De door de veranderende wereld complexe politieke agenda wordt niet meer in Den Haag bepaald. De nationale wetgever is steeds minder in staat greep te krijgen op processen die diezelfde staat betreffen. Om enige politieke sturing mogelijk te maken dienen bepaalde zaken welbewust op het Europese niveau neergelegd te worden.

Overigens miskent niemand het feit dat vele zaken inmiddels op Europees niveau worden beslist. De invloed van Europese regelgeving is niet te onderschatten. Waar het om gaat is dat wij ervoor dienen te pleiten dat deze toenemende Europese overheidsinvloed gepaard gaat met een adequate controle tegen machtsmisbruik. Het dilemma is niet de keuze tussen nationaal of Europees bestuur maar die tussen zwak bestuur, gekenmerkt door machtsmisbruik, of krachtig bestuur, gekenmerkt door heldere taken, bevoegdheden en controle.

De inhoud van Europese regelgeving en verdragen wordt nu voor het grootste deel bepaald door ambtenaren en de Europese Raden van Ministers. Beiden hebben weinig last van een parlement dat substantiële bevoegdheden heeft om invloed uit te oefenen op de inhoud van regelgeving. Het Europees Parlement mist de bevoegdheid om te controleren wat er zich in de Raden van Ministers afspeelt, terwijl de nationale parlementen doorgaans niet geïnteresseerd zijn.

Dit 'gat' in de democratische controle is al jaren bekend. Naar mijn mening dient Nederland met kracht te pleiten voor een kwalitatief goed, democratisch gecontroleerd bestuur. Reeds in 1988 zei europarlementariër Jean Penders in de Volkskrant: "Van ministers zijn geen initiatieven te verwachten om deze situatie te veranderen. Ze vinden het zalig in de Europese Raden. Lubbers vindt het heerlijk om zo ongehinderd besluiten te kunnen nemen." Wie een beetje de verleidingen van de macht kent, zal dit niet vreemd in de oren klinken.

Controle

Christenen hebben altijd gestreden tegen dergelijke machtsconcentraties. Dat "ieder mens van nature geneigd is tot het kwade" is vanouds de motivatie geweest om controle op de macht uit te oefenen. De 'kleine' christelijke partijen zouden daartoe moeten pleiten voor een sterk Europees Parlement dat op basis van Gods Woord het Europees overheidsbeleid bepaalt en controleert. Het gegeven dat wij in Europa een nog kleinere minderheid zijn dan in Nederland is wel een praktisch, maar geen principieel probleem. Het maakt onze opdracht én afhankelijkheid van God alleen maar groter.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 juni 1999

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Nationaal belang is niet de ultieme drijfveer

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 juni 1999

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken