Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

"We moeten weer vechten voor onze rechten"

Generaal Viljoen vraagt Nederlandse ondersteuning van blanke Afrikaners

6 minuten leestijd

PRETORIA - "De Afrikaners worden door het ANC racistisch benaderd", aldus generaal Constand Viljoen, leider van het Vrijheidsfront in Zuid-Afrika. De politicus vindt dat Nederland meer moet doen om de "Afrikaners en andere minderheden" te ondersteunen.

De verkiezingen vorig jaar waren voor zijn Vrijheidsfront geen succes. De partij zakte van negen naar drie zetels in het nationale parlement. Een grote domper, die deels werd veroorzaakt door een 'electorale trek' van Afrikaners naar de van oudsher liberale Democratische Partij, die echter een sterke anti-ANC-verkiezingscampagne voerde.

In 1994 was Viljoen nog de grote man, toen het voormalige hoofd van het Zuid-Afrikaanse leger in de aanloop naar de verkiezingen bijna persoonlijk ervoor zorgde dat conservatieve Afrikaners niet een oorlog begonnen. Oud-president Nelson Mandela bewonderde Viljoen voor de actie en de twee werden goede vrienden. "Het wederzijdse respect voor elkaar bevorderde ook verzoening tussen blank en zwart op een lager niveau", zegt hij. Het Vrijheidsfront voerde in 1994 campagne voor een autonome Afrikaner staat binnen Zuid-Afrika met verder culturele zelfbeschikking in de rest van het land.

Na de verkiezingen liet het ANC Viljoen en zijn partij echter zwemmen in de politieke vijver. Mandela mocht dan altijd aardige woorden overhebben voor de ex-generaal, tot daden ten bate van culturele zelfbeschikking of zelfs praten over een autonome staat kwam het niet. "Het ANC heeft op bedrieglijke wijze geweigerd toe te geven aan onze wensen", meent Viljoen, gezeten aan een lange tafel in het hoofdkantoor van het Vrijheidsfront in oostelijk Pretoria, "ik ben zeer teleurgesteld in het ANC."

Groter probleem voor Viljoen was dat veel, vooral conservatieve, Afrikaners het gevoel hadden dat hij door het ANC in de maling werd genomen. Altijd sprak de ex-generaal verzoenend tegenover de regeringspartij en over samenwerking, maar continu werden beloften niet nagekomen. Sommige Afrikaners noemden de ex-generaal vanwege zijn optreden al "een verrader van het volk." Gevolg was dat veel Vrijheidsfront-aanhangers vorig jaar op de Democratische Partij stemden of zelfs op de uiterst conservatieve Afrikaner Eenheidsbeweging (AEB).

Na de verkiezingen werden de problemen voor Viljoen nog groter toen zijn rechterhand en mede-Vrijheidsfront-parlementariër Pieter Mulder een couppoging binnen de partij deed. Tijdens een geheime stemming werd Mulder op het nippertje verslagen. "Het ging om een democratische verkiezing", blikt de generaal terug, "maar Mulder heeft me sindsdien zijn loyaliteit toegezegd."

Anderzijds ziet Viljoen de leiderschapsstrijd als een signaal: "Hoewel er veel druk op me is om te blijven, moet ik natuurlijk als 66-jarige niet te lang aanblijven." Maar voordat hij definitief terugkeert naar de boerderij, wil de politieke leider nog een aantal doelen bereiken. Allereerst gaat het daarbij om een culturele zelfbeschikking. "Kijk bijvoorbeeld naar Brussel", aldus Viljoen, "waar diverse maatregelen zijn genomen om de Vlamingen tegenover de Waalse meerderheid te beschermen." Hij denkt bij culturele zelfbeschikking vooral aan de bescherming van Afrikaanstalig onderwijs.

"Maar we moeten daarbij het onderwerp territoriale autonomie niet vergeten", vervolgt Viljoen, "zie bijvoorbeeld de Basken in Spanje. De Afrikaners hebben in Zuid-Afrika te maken met zo'n enorme getalsmatige overmacht, dat ik zonder een gebied met territoriale autonomie geen toekomst zie. Alleen binnen zo'n gebied kan de Afrikaanse cultuur worden geconsolideerd. Het gebied kan vervolgens als motor dienen voor de Afrikaners die in de rest van Zuid-Afrika wonen."

Vervreemding

Viljoen geeft echter toe dat president Thabo Mbeki het Vrijheidsfront meestal passeert. "Er vindt toenemend een vervreemding plaats tussen de Afrikaners en de regering", vindt de Vrijheidsfront-leider, "met als gevolg een gevaarlijke tendens dat de Afrikaners de huidige regering niet als hun eigen zien en een zekere apathie ontwikkelingen voor de politieke ontwikkelingen in het land."

In tegenstelling tot Mandela praat Mbeki volgens Viljoen alleen met Afrikaners die hij zelf uitkiest. "Het ANC zal in de toekomst de vruchten zien van de huidige kortzichtige politiek", voorspelt Viljoen.

De generaal is ook teleurgesteld over, wat hij noemt, "de zwarte nationalistische koers" die het ANC onder Mbeki toenemend vaart. "Hoewel blanken officieel als Afrikanen, dus als deel van Afrika worden beschouwd, wordt toenemend het aanstellen van blanken als vertegenwoordigers van Zuid-Afrika als ongepast beschouwd. Ook voor hoge overheidsposities valt de keuze zelden meer op een blanke. Dat moet per se een zwart persoon zijn", aldus Viljoen.

Zo moet volgens nieuwe wetgeving op overheidsdepartementen de rassensamenstelling worden opgegeven. Met Afrikanen worden op het formulier zwarten bedoeld. Verder kan een keuze worden gemaakt uit Indiërs, kleurlingen en wittes (blanken), alsof die geen Afrikanen (bewoners van Afrika) zijn.

Voor door blanken gerunde zaken in het midden- en kleinbedrijf is het door een nieuw puntenstelsel voor overheidstenders -waarbij zwarte bedrijven een forse puntenvoorsprong krijgen alleen vanwege de kleursamenstelling- vrijwel onmogelijk geworden staatsopdrachten binnen te halen, zelfs als ze veruit betere kwaliteit leveren en goedkoper zijn. De nieuwe tenderpolitiek heeft er al toe geleid dat bij zwak gebouwde woningen na de eerste storm de daken eraf vlogen.

Toch is Viljoen een sterk tegenstander van Afrikaners die willen immigreren. "Afrikaners hebben vooral in het bedrijfsleven nog een enorme toegevoegde waarde", zegt de Vrijheidsfront-leider, "We moeten tonen onmisbaar te zijn. Vroeg of laat zal het ANC de huidige racistische, antiblanke politiek moeten laten varen, omdat het land er niet bij gebaat is."

"Nederland te stil"

In de komende tijd wil de generaal zich inzetten om meer eenheid binnen de Afrikaner gelederen te bewerkstelligen. ,,Het is onvoorstelbaar hoe veel verschillende taal- en cultuurorganisaties in Zuid-Afrika proberen het Afrikaans te bevorderen. Die moeten meer en beter leren samenwerken."

Volgens Viljoen moeten de Afrikaners weer leren vechten voor hun rechten: "We aanvaarden vanwege onze fouten in het verleden thans klakkeloos alles wat de regering doet. Er moet een soort liberaal Afrikaner nationalisme worden gecreëerd, dat overigens niets te maken heeft met het oude apartheidsnationalisme."

De politicus vindt ook dat Nederland een rol kan spelen. "Nederland heeft altijd, correct, de onderdrukking van de zwarten door een blanke minderheid veroordeeld", aldus Viljoen over de rol die Nederland speelde in de antiapartheidsstrijd, ,,maar nu dreigt een zwarte meerderheid een blanke minderheid te domineren. Nederland zou nu even agressief voor de rechten van de Afrikaners en andere minderheden in Zuid-Afrika moeten opkomen. Ik denk dat Nederland momenteel te stil is. Er zijn ontwikkelingen in Zuid-Afrika gaande waarbij Nederland niet langer zwijgzaam langs de kant mag staan."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 27 januari 2000

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van donderdag 27 januari 2000

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken