Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

"Kruis zet streep door zelfbeeld van de mens"

Extra lustrumstudiedag van Voetius

3 minuten leestijd

UTRECHT - "Bij Luther begint de theologie van het kruis niet bij de glorie Gods, maar bij het kruis, bij het lijden. Het kruis zet een streep door het zelfbeeld van de mens die zich door goede werken omhoogwerkt." Dat zei dr. E. van der Veer gisteren tijdens een studiedag van de Gereformeerde Theologische Studenten Vereniging Voetius.

Voetius bestaat honderd jaar. Dat vierde men nog eens extra met een studiedag waarop theologische studenten uit Utrecht, Apeldoorn, Leiden, Amsterdam en Kampen aanwezig waren. Het thema was "Theologia Crucis van Luther" (Luthers theologie van het kruis). Dr. Van der Veer promoveerde in Kampen op een studie over de reikwijdte van Luthers theologie van het kruis. De gereformeerde predikant uit Aduard gaf een historisch overzicht, waarbij hij inging op de terminologie, de inhoud van de theologie, de ontwikkelingen en de doorwerking ervan.

Met name het Psalmencommentaar geeft een duidelijke blik op het kruis. Dat is opmerkelijk in een tijd waarin men vooral zocht naar een viervoudige betekenislaag in de Schrift. Ook de commentaren op Romeinen en Hebreën zijn bronnen waaruit dr. Van der Veer putte. Hij zei dat Luther waarschuwde voor een vlakke imitatie van Jezus. "Met name tijdens de zogeheten Heidelbergse disputatie (een theologisch debat) zette Luther de theologie van het kruis tegenover de theologie van de glorie, die probeerde Gods wezen uit de schepping te verstaan, om zo op te stijgen tot God. De ontwikkelingen die Luther ook in dezen doormaakte, waren meer modificatie dan breuk."

Prof. dr. J. Muis wees ook op de christologische duiding van de Psalmen door Luther. Hij citeerde diens uitspraak: "Gods liefde treft niet aan wat beminnenswaardig is, maar schept dit juist." De Utrechtse hoogleraar ging zijdelings in op de vraag naar het lijden van God: "Als we God kennen in het lijden van Christus, zegt dat iets over God Zelf. In zekere zin lijdt God in het lijden van Zijn Zoon." Overigens plaatste hij ook voorzichtige kanttekeningen bij Luthers kruistheologie (theologica crucis), omdat die "te speculatief gebruikmaakt van de naturenleer en gevaar loopt aan Jezus' mensheid tekort te doen."

Prof. dr. A. de Reuver, hoogleraar in Utrecht namens de Gereformeerde Bond, sprak over de spiritualiteit van Luthers theologie van het kruis. Hij zei dat Luthers kruistheologie een christologie van boven behelst, die voluit van beneden is. "De tegenstrijdigheid van deze these is schijn."

Verankerd

Prof. De Reuver zei dat Luther er geen religieuze ideologie op na houdt die over de aardse werkelijkheid heenscheert zonder het leven te raken. "Het christelijk geloof is geen fictie, maar ligt verankerd in de historische verschijning van God de Zoon, in Wie de Heilige het oordeel velde over alle schone schijn. Al wat technologisch, economisch en politiek het laatste woord schijnt te hebben, is coram Deo onderworpen aan het laatste woord van het kruisoordeel. Voor alles wat in de waanwijze wereld telt en geldt, zet het kruis een minteken. Wat niet telt, wordt meegeteld. Zo is Gods kruiskritiek. Het geloof ziet blindelings dat God regeert, ondanks de schijn van het tegendeel."

Tijdens de discussie plaatste prof. Muis kritische kanttekeningen bij de visie van de Leidse dogmaticus prof. dr. A. van de Beek, waarin kwaad en lijden met God en Diens wezen verbonden worden en de aanklacht ertegen dan ook verdwijnt. "Het doet in ieder geval geen recht aan Luther. De notie van Luthers besef van Gods somtijds afwezig zijn, heeft een andere dimensie dan de overtuiging van de postmoderne mens, die als 'optie' achter de hand heeft dat God er mogelijk is", zei prof. Muis tijdens de discussie. "Mogelijk ligt er een aanknopingspunt bij Luther om de moderne mens te bereiken. Luther helpt mij in ieder geval om niet te snel te zeggen dat als er geen Godservaring is, God ook niet bestaat."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 28 januari 2000

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 28 januari 2000

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

PDF Bekijken