Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De jacht op het internetgoud

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De jacht op het internetgoud

Gekte bij beleggers rond beursgang World Online absurd

11 minuten leestijd

Internetfondsen zijn het speeltje van de beleggers. De koersen van de nieuwkomers op de beurs schieten omhoog. Niemand wil de boot missen. De gekte neemt aan de vooravond van de beursgang van World Online absurde vormen aan. Het einde lijkt niet in zicht. Nog meer internetbedrijven staan in de startblokken voor een beursnotering. Wanneer spat de zeepbel uiteen?

Of hij zich geen zorgen maakt over de internethype? President Wellink van De Nederlandsche Bank trekt een bijpassend gezicht. "Het zou goed zijn als men terughoudender zou zijn met het beleggen in deze fondsen dan men vandaag de dag is."

Bijna twee weken geleden sprak Wellink deze woorden. Ze lijken geen enkel effect te hebben. Vandaar dat hij woensdag andermaal via de tv een waarschuwing het land in zond. De beleggers moeten voorzichtig zijn met aandelen van internetbedrijven. Mensen die meedoen aan de hype vindt hij "op hol geslagen paarden die allemaal achter elkaar aan rennen op zoek naar een goudmijn."

De goudmijn in Nederland heet deze dagen World Online. Officieel komt de internetprovider aanstaande vrijdag in de notering op de Amsterdamse effectenbeurs. De introductiekoers is vastgesteld op 43 euro. Op de grijze markt, die buiten Nederland opereert, zijn de institutionele beleggers zoals pensioenfondsen, beleggingsfondsen en verzekeraars bereid er vier keer die prijs voor te betalen.

Waanzinnige actie

Wellink is niet de enige die het hoofd schudt. Analisten bij diverse banken volgen het voorbeeld van Nederlands eerste bankier. Jan Coen Balt, hoofd van de afdeling aandelenresearch van Effectenbank Stroeve, die voornamelijk vermogende particulieren als klant heeft, zal niet adviseren in World Online te stappen. "Het heeft geen enkele zin. Voor de particuliere belegger zijn er nauwelijks aandelen. Om toch in te schrijven op de emissie heeft meer weg van een waanzinnige actie."

De geringe beschikbaarheid van aandelen voor de gewone man stuit bij de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) op bezwaren. "Bij World Online is voor de particulier nog geen 10 procent van het totaal aantal aandelen beschikbaar. Daardoor overtreft de vraag vele malen het aanbod. Dat drijft de prijs op. Als 15 tot 20 procent van de aandelen bij een beursgang voor gewone beleggers beschikbaar zou zijn, heeft dat een minder prijsopdrijvend effect", aldus voorzitter De Vries van de VEB.

De institutionele beleggers zitten in een andere boot dan de particulieren. Voor hen is viervijfde van de 66 miljoen aandelen beschikbaar. Maar onder de professionals is de vraag ook vele malen groter dan het aanbod. Zij schrijven op deze emissies in omdat zij uit al hun beleggingen een jaarlijks rendement willen halen dat overeenkomt met de CBS-index. Halen ze dat dan hebben ze het goed gedaan.

Grijze markt

Om hun doel te halen storten de professionals zich op bijna iedere emissie. Een aantal van hen denkt dit keer blijkbaar niet tot de gelukkigen te behoren. Vandaar dat deze week de grijze markt in Londen welig tiert. De commissionairs daar halen met de grijze handel, die in Nederland sinds het begin van de jaren negentig niet meer bestaat, een aardige omzet. Bij World Online is het het commissionairsbedrijf Tullet and Tokyo dat de prijs bepaalt. Maandag was het 95 euro, twee dagen later lag de prijs al op 150 euro.

De toegenomen belangstelling voor het grijs winkelen is het gevolg van de enorme belangstelling die er onder beleggers is voor internetfondsen. De fondsen, ook World Online, brengen maar een beperkt deel van hun belang naar de beurs. In het geval van World Online is dat 30 procent. De vraag overtreft ook in dit geval vele malen het aanbod. Vooruitlopend op de officiële notering vrijdag willen de institutionele beleggers hun pakket zeker stellen. Andere professionals denken toch te weinig aandelen toegewezen te krijgen. Ze willen ze daarom op voorhand wel tegen een riante winst kwijt.

De particulieren hebben het nakijken. Zij kunnen niet op de grijze markt kopen en verkopen. Op 17 maart weten ze pas hoeveel aandelen ze krijgen. Als de koers snel stijgt, kunnen ze de stukken wel met winst van de hand doen. Voor hen is te hopen dat bij World Online niet hetzelfde gebeurt als bij de beursintroductie van Via Net.Works. Op de eerste dag van de notering schoot de koers omhoog. De volgende dag maakte hij een omgekeerde beweging. De particulieren die daardoor het schip in zijn gegaan hebben zich inmiddels in een vereniging gebundeld. Gezamenlijk willen ze de schade gaan verhalen bij de voor de introductie verantwoordelijken.

De institutionele beleggers vinden een dergelijke ontwikkeling ook niet leuk, maar zij zitten niet met een incidentele tegenvaller. Aan de zijlijn van de beurs lopen zich inmiddels andere internetbedrijven warm. Een nieuwe ronde, nieuwe kansen, denken de institutionele beleggers. Als ze een keer miskleunen, weegt dat in het algemeen niet op tegen de keren dat het goed ging.

Risicovol

Voor een particulier is dat niet de aangewezen weg, vindt analist Balt van Stroeve. "Die heeft meestal een minder sterke maag. Als bank met vooral particulieren als klant vinden wij het onze taak om hen in bescherming te nemen tegen de hype rond World Online. Het gaat om een ongelooflijk risicovol aandeel, waarvan de koers gebaseerd is op wat de gek ervoor geeft. Particulieren die erin slagen aandelen World Online te bemachtigen, doen er goed aan ze zo snel mogelijk van de hand te doen."

In normaler tijden bepaalt de markt de prijs van een aandeel op het vertrouwen dat zij in een bedrijf heeft. De koers is een weerspiegeling van de financiële gezondheid van het bedrijf. Als het goed gaat, stijgt de koers. Bij mindere jaren is er sprake van het tegendeel.

De internethype, waarvan ook technologie- en telecomfondsen profiteren, heeft de zaak op zijn kop gezet. De nieuwkomers op de beurs kunnen nagenoeg stuk voor stuk niet bogen op superwinsten. Zelfs het vooruitzicht daarop is vaak niet aanwezig.

World Online heeft in de vijf jaar van zijn bestaan alleen verlies geboekt. Vorig jaar was er zelfs sprake van een verhonderdvoudiging van de rode cijfers. De min ging van 2 miljoen naar 200 miljoen gulden. De prospectus die ABN Amro en Goldman Sachs over de internetprovider hebben samengesteld, biedt ook weinig houvast. "De groei en de winst zijn niet bekend. Het ontbreken van deze fundamentele gegevens maakt het moeilijk om een verantwoorde analyse op te stellen. De waarde die World Online nu heeft, zal pas in de verre toekomst verwezenlijkt worden. De prijs weerspiegelt winsten die het bedrijf ver in de toekomst wellicht zal halen", legt Balt uit.

Echt bedrijf

Dat laatste is voor Nina Brink, oprichter van World Online, geen vraag. Zij is er rotsvast van overtuigd dat haar bedrijf in de verre toekomst erg winstgevend zal zijn. Brink heeft dan ook weinig waardering voor de waarschuwende woorden van Wellink. "Dan heeft hij er weinig van begrepen", klonk het een paar dagen na Wellinks eerste signaal van verontrusting.

Brink vindt dat zij een echt bedrijf heeft. De infrastructuur van World Online valt in het niet bij die van netwerkbouwers als UPC of Vodafone. Bijna alle Europese telecombedrijven hebben een eigen internetdochter die gebruikmaakt van de telecomnetwerken. KPN en Deutsche Telekom brengen hun mobiele dochters binnenkort naar de beurs. World Online moet het grootste deel van zijn netwerk nog bouwen.

Rekensommetjes wijzen uit dat de belegger, afgezien van koerswinst, veel geduld moet hebben wil hij zijn investering terugverdienen. Nu een 72 procent van de Nederlandse internetklanten van World Online gratis surft, moet het bedrijf het hebben van de opbrengst van de telefoontikken. Als een abonnee van World Online in de toekomst 500 gulden per maand aan telefoontikken naar de provider laat stromen, levert dat de beursganger 6000 gulden per jaar op. Bij een flinke winstmarge van 35 procent duurt het negentien jaar voordat de belegger zijn investering terug heeft. Met gederfde rente is dan nog geen rekening gehouden.

Maar niemand zal zo lang de stukken in portefeuille houden. "Het is een speeltje van de beleggers. Met echt beleggen heeft het niets te maken. Het is kopen, verkopen en winst nemen", constateert Balt. De in beurskringen zo geroemde beleggingshorizon lijkt voorgoed verdwenen. "De beurs is ontzettend beweeglijk. Op ieder bericht wordt gereageerd."

Vast bedrag

Overigens is het nog maar de vraag of World Online ooit aan die 6000 gulden per jaar aan telefoontikken komt. Zij krijgt nu 1 cent per gesurfde minuut van KPN. In 1999 leverde deze inkomstenbron een kleine 6 miljoen gulden op. Maar ook deze geldstroom kan opdrogen.

Kabelaar NTL heeft plannen voor een geheel gratis internet. KPN overweegt een zogenaamde flat rate, waarbij tegen een vast bedrag per maand onbeperkt gesurft kan worden. Diverse andere kabelmaatschappijen bieden hun abonnees die mogelijkheid nu al. Een zware internetgebruiker -een uur surfen per dag- die nu nog voor 600 gulden per jaar verbelt, kan in de toekomst voor eenvijfde van dat bedrag klaar zijn.

Al deze kanttekeningen weerhouden de beleggers er niet van zich op de internetfondsen te storten. Wie met de hype mee wil liften, doet er volgens Balt goed aan niet zijn hele vermogen in de dot.com-fondsen te steken. "Een internetfonds van een bank is een optie omdat de beheerder ervan de ingelegde gelden gespreid belegt. Als mensen per se in een bedrijf willen beleggen kunnen ze beter voor een bedrijf kiezen dat al een bepaalde marktpositie heeft en waarbij de vooruitzichten op het maken van winst reëel zijn."

Tulp

De hype doet deskundigen denken aan vergelijkbare ontwikkelingen in het verleden. In de 17e eeuw waren de vermogende burgers in de ban van de tulp. Het bleek een manie te zijn. In de 19e eeuw begaven vele miljoenen mensen zich naar de goudvelden van de Verenigde Staten. Velen hebben naar goud gegraven, maar weinigen vonden wat. In het begin van de 20e eeuw konden de aandelen van de vele spoorwegen, autofabrikanten en oliemaatschappijen zich in warme belangstelling verheugen. Maar weinig van deze nieuwkomers konden hun beloften waarmaken.

Voor de dot.com-bedrijven lijkt eenzelfde scenario in het verschiet. In de Verenigde Staten, waar de internetfondsen al langer de gang van zaken op de beleggingsmarkt domineren, is berekend dat van de nieuwkomers 70 procent nooit winst zal maken. Een 90 procent ontleent zijn waarde alleen aan de prijs die de beleggers ervoor over hebben.

Dat neemt niet weg dat ook daar de beleggers de fondsen in hun portefeuille opnemen. En nog steeds explodeert de koers van aandelen bij de introductie op de schermenbeurs Nasdaq. Een stijging met 300 procent op de eerste dag van de notering is niet ongewoon.

Desastreuze ontwikkeling

In de VS klinken ook bezorgde geluiden. Niet van Alan Greenspan van de Fed, het stelsel van centrale banken, maar van de verstrekkers van durfkapitaal. Vertegenwoordigers van deze investeringsmaatschappijen spreken zelfs van een ziekte. De kwaal is het stichten van een dot.com-bedrijf, het naar de beurs brengen, de opbrengst te incasseren en vervolgens de onderneming welbewust laten ondergaan. Een desastreuze ontwikkeling, vinden zij. Uiteindelijk knalt de zaak uit elkaar.

Niet alleen het uiteenspatten van de zeepbel baart hen zorgen. Ook zien zij dat veel bedrijven met een goede toekomst het niet redden. De beleggers laten deze ondernemingen links liggen omdat ze in de ban zijn van de internet- en ICT-fondsen. De gang van zaken op de Amerikaanse beurzen is daar een goed voorbeeld van. Terwijl de Nasdaq, waarop de bedrijven die tot de Nieuwe Economie behoren genoteerd staan, door de 5000 punten heen schiet en keer op keer met records de dag afsluit, kachelt Wall Street naar beneden. Stond de Dow Jones begin dit jaar nog op 11.357 punten, donderdag sloot de index net boven de 10.000 punten. Vooral de bedrijven die tot de Oude Economie worden gerekend, zoals oliemaatschappijen en voedingsmiddelenconcerns, mogen zich steeds minder in de gunst van de belegger verheugen. De vermogende belegt niet meer om bedrijven in staat te stellen te ondernemen, maar om met snel kopen en verkopen van aandelen zelf veel winst te maken. De paar gulden of dollar dividend per jaar is niet meer genoeg. Het optimale rendement, daar gaat het om. En dat denken de meesten alleen maar te kunnen bereiken door mee te doen aan de huidige goudjacht.

Lagere koers

Een verschijnsel dat zich ook in Nederland voordoet. "Een belegger kan zijn geld maar één keer uitgeven", aldus Balt. Het gevolg laat zich raden. De koersen van goedlopende concerns als Unilever, Ahold, Numico, Heineken en Laurus zijn sinds begin dit jaar gedaald. Het belemmert bedrijven in hun mogelijkheden om aankopen te doen. Balt meent niettemin dat de emissie waarmee Ahold de aankoop van US Foodservice wil financieren een succes wordt. "Ahold is de hoeksteen van een beleggingsportefeuille. Zeker als de belegger een goede spreiding van fondsen van gevestigde waarden nastreeft. Deze beleggers zullen intekenen op de emissie."

Bij de gevestigde bedrijven, die door investeringen in internet hun koers proberen op te krikken, laat niet iedereen zich het hoofd op hol brengen door de mindere waardering voor hun aandeel. Bestuursvoorzitter Storms van Aegon, waarvan de aandelenkoers sinds januari met eenderde verminderd is, kijkt er met verbazing naar. "Wat beleggers beweegt, is ons niet gegeven te doorgronden. Ik begrijp het niet altijd. Aegon heeft een prachtige ontwikkeling doorgemaakt met een nette koers-winstverhouding. Aan de andere kant de hype is nog maar een paar maanden aan de gang en zal niet altijd voortduren. Als wij voldoende winst blijven maken, zal de koers wel verbeteren."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 11 maart 2000

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

De jacht op het internetgoud

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 11 maart 2000

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken