In kaart gebracht

Bijna een miljoen mensen zitten in de WAO. Dat is heel wat. Ook al is er tegenwoordig een groot gebrek aan personeel en al is er een jaar of tien geleden serieus aan gewerkt om de toestroom naar de WAO moeilijker te maken, toch hebben we in ons land een grote groep arbeidsongeschikten.

Het ministerie van Sociale Zaken publiceerde gisteren de resultaten van een onderzoek naar de samenstelling van die groep. Al eerder was naar buiten gekomen dat Turken en Marokkanen een relatief groot aandeel hebben in de arbeidsongeschiktheid. Bijna de helft van de Turkse en Marokkaanse mannen boven de 40 jaar zit in de WAO.

Dat verleidde minister Jorritsma vorige week in haar rol van vice-premier tot een forse uithaal. Er zou in die bevolkingsgroepen een cultuurtje zijn van niet werken en profiteren van een uitkering. Later nam zij die woorden terug. Ook hier moeten we ons hoeden voor al te vlotte conclusies.

De kans om in de WAO terecht te komen hangt heel duidelijk samen met de bedrijfstak waarin men werkt. De schoonmaaksector levert verhoudingsgewijs het hoogste percentage WAO'ers op. Dat is nu eenmaal zwaar lichamelijk werk. Bovendien heeft het schoonmaakpersoneel weinig binding met het bedrijf waarvoor ze werken. Ook dat bevordert de uitstroom naar de WAO.

Dat verklaart tevens waarom uitzendbureaus nogal wat arbeidsongeschikten opleveren. Ook de bouw komt hoog uit. Bouwvakkers hebben onmiskenbaar een zwaar beroep. Daarentegen maken beroepsmilitairen weinig kans om in de WAO te belanden. Niet zozeer omdat zij (althans in het verleden) weinig in actie hoefden te komen, maar omdat ze allemaal op hun 55e stoppen met werken.

Als we dat beeld voor ogen houden, is het inderdaad te verwachten dat oudere Turken en Marokkanen relatief vaak in de WAO zitten. Zij werkten veel in slijtende beroepen. In sectoren die weinig WAO'ers opleveren, als defensie, rijksoverheid of zakelijke dienstverlening, komt men hen zelden tegen.

Een nauwkeurige analyse van grote gegevensbestanden is een eerste stap naar een effectieve aanpak van de problemen. Zolang men niet weet waarom er zo veel mensen de WAO in stromen en er zo weinig uitstromen, zijn veel maatregelen niet goed te onderbouwen. Zeker op het punt van etnische herkomst ontbreekt het vaak aan een goede registratie. Of het nu gaat om voortijdige schoolverlaters, gedetineerden of WAO'ers, het registreren van de etniciteit van de betrokkenen en het publiceren van die cijfers geldt in veler oog als ongepast. Dat zou immers racistische sentimenten wakker kunnen maken.

Om een probleem aan te kunnen pakken, moet je echter eerst weten waar het zich precies voordoet en hoe het in elkaar zit. Waarschijnlijk verklaart de grotere vertegenwoordiging van oudere Turken en Marokkanen in de risicovolle beroepen het hoge percentage WAO'ers niet volledig. Het heeft ook te maken met het door Jorritsma gesignaleerde cultuurtje, waarin men het wel best vindt om van een uitkering te leven. Kennis van de Nederlandse taal is vaak onvoldoende, men heeft geen diploma's en heeft ook te weinig contacten buiten de eigen kring om aan de slag te komen.

Daar is wel wat aan te doen. Waar een wil is, is een weg. Dat geldt ook voor allochtone WAO'ers en voor de Nederlandse instanties die hen zo mogelijk weer aan werk moeten helpen. In vrijwel alle sectoren van de arbeidsmarkt (hooggeschoold en laaggeschoold) is er gebrek aan personeel. Als het nu niet lukt om aan de slag te komen, lukt het nooit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen