Bekijk het origineel

Prijsbrekers komen niet uit de lucht vallen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Prijsbrekers komen niet uit de lucht vallen

Moeders met kinderen krijgen voorrang bij Basiq Air-vluchten naar Nice en Barcelona

8 minuten leestijd

De prijzenslag in de lucht woedt onafgebroken voort. Kleine, slagvaardige bedrijfjes maken het leven van grote, gevestigde luchtvaartmaatschappijen zuur. No-nonsense vliegen is populair. Het jongste initiatief komt van Tra nsavia. De KLM-dochter kiest met haar prijsvechtertje Basiq Air voor de frontale aanval. De ontwikkeling komt niet uit de lucht vallen.

Vliegen was ooit iets bijzonders. Nog niet eens zo heel lang geleden konden alleen welgestelde zakenlieden en belangrijke regeringsleiders zich een tripje door de lucht veroorloven. Zij werden onderweg dan ook uitgebreid in de watten gelegd.

Het exclusieve van vliegen is verdwenen. Jan en alleman stapt tegenwoordig net zo gemakkelijk aan boord voor een vlucht naar de zon. Of de sneeuw. Door de moordende concurrentie hebben de prijzen een duikvlucht genomen. De verwennerij van passagiers staat daarmee ter discussie.

Prikkie

Transavia is krap een maand actief op de lowbudgetmarkt. De maatschappij voor charter- en lijndienstvluchten vliegt sinds enkele weken onder de naam Basiq Air elke dag op Nice en Barcelona. Enkele reis Nice 29 euro (63 gulden), enkeltje Barcelona 39 euro (85 gulden). Een prikkie. Het enige wat de passagier daarvoor moet doen, is tijdig boeken. Soms maanden van tevoren.

Want het aantal stoelen in het laagste prijssegment is beperkt. "De zomermaanden zitten al vol", weet P. Bouland van Transavia's Passagiers Service Vluchten aan de gate te vertellen. Zijn de goedkoopste zitplaatsen uitverkocht, dan lopen de tarieven -net als bij andere prijsbrekers- trapsgewijs op. De reizigers die op het laatste moment boeken, betalen bijna het volle pond: zo'n 800 gulden. In alle gevallen komt daar 50 gulden luchthavenbelasting bij.

Een Boeing 737-300 is de hele dag in de weer om Basiq Air-passagiers op de plaats van bestemming te brengen. Het Transavia-toestel verlaat 's ochtends om 6.50 uur Amsterdam en zet twee uur later in Nice de wielen aan de grond. Een halfuur later staat de kist weer startklaar richting Schiphol. Vanaf Amsterdam zet het vliegtuig linea recta koers naar Barcelona, maakt rechtsomkeert en vliegt vervolgens nog een keer op en neer naar Nice. Dag in, dag uit. Vanaf 23 februari doet Transavia ook Barc elona tweemaal daags.

Run

Aan de Boeing 737-300 die bij gate C07 op Schiphol komt voorrijden, is uiterlijk niets bijzonders te zien. Bij het inchecken voor de prijsbreker valt het eerste verschil met een normale vlucht op. Op de boardingpass is nergens een stoelnummer te vinden. Alle plaatsen zijn vrij. Dat belooft een run op de raampjes te worden. Het instappen verloopt echter een tikkeltje anders.

"Ladies and gentleman, passengers for flight 5135 to Barcelona..." De wachtende groep veert op. Fout. Moeders met kinderen krijgen voorrang. En eventuele gehandicapten. Pas daarna mag het gewone voetvolk instappen. Maar niet zonder meer. De baliemedewerkster nodigt eerst passagiers met inchecknummer 1 tot met 35 uit aan boord te gaan. Daarna 35 tot en met 70. Om te voorkomen dat de slurf verstopt raakt met ongeduldige reizigers.

De stewardess aan boord lacht even vriendelijk als vanouds. Daar bezuinigt Transavia blijkbaar niet op. Wel op het aantal bemanningsleden. Een van de vier stewardessen is op de "low cost flights" gesneuveld. Ook de vertrouwde stapel kranten ontbreekt. Bovendien worden koffie, thee, limonade en maaltijden aan boord niet meer gratis verstrekt. Op Basiq Air-vluchten is alle overbodige luxe weggesaneerd.

Peseta's

De stewardessen serveren alleen nog tegen contante betaling. In franks, peseta's of guldens. Passagiers betalen met deze constructie enkel voor de dingen die ze echt willen hebben. Koffie of thee 3 gulden, twaalf soorten fris -variërend van cola tot tomatensap- 4 gulden, een flesje rode of witte wijn 5 gulden en elf soorten sterke drank voor 6 gulden. Het aanbod snacks is beperkt. Voor 7 gulden een sandwich gezond of bacon-ei. Snickers, Twix, gevulde koek, Sultana, chips, nootjes en een rol Mentos. Oortelefoons voor een muziekje onderweg: een tientje.

Bagage is ook aan andere regels onderworpen bij Basiq Air. Passagiers mogen kosteloos 20 kilo bagage en 5 kilo handbagage meenemen. Meer is mogelijk, maar alleen tegen betaling: een tientje per kilo. "Reizigers die bagage met een bijzondere afmeting willen meenemen, betalen daar ook extra voor", vertelt Transavia-medewerker Bouland vlak voor vertrek. "Op een normale vlucht is een golfbag of een duikuitrusting gratis, bij Basiq Air moet je daarvoor betalen." Golven is populair in Nice.

Gehandicapten worden gratis aan boord geholpen. Bij de start van Basiq Air wilde Transavia mindervaliden aanvankelijk nog 150 gulden extra in rekening brengen. Na een woedende reactie van de Gehandicaptenraad heeft president-directeur Peter J. Legro deze plannen schielijk ingetrokken.

Toffe tante

Brullend stuwen de twee CFM 56-3B2-motoren de Boeing de lucht in. Cosmetica-importeur Heidi Lammers uit Helmond maakt het zich gemakkelijk. Hapje, drankje, boekje. En een tukje. De eigenares van een beautyfarm en importeur van Lasarel Cosmetique vliegt regelmatig op Spanje. Voor zaken. Ze heeft niet bewust gekozen voor Basiq Air. "Als het maar vliegt." Met vroeg boeken voor het bodemtarief kan ze niet uit de voeten. "Ik kan mijn reis niet zo lang van tevoren vastleggen. Hooguit een maand." Nu vliegt ze voor een 330 gulden. "Ik vind dat al niet veel."

Achter in het halfvolle toestel zit een student fysiotherapie uit Rotterdam. Op weg naar z'n tante in Barcelona. Twee keer per jaar bezoekt hij haar. "Ik heb een toffe tante." Hij vliegt voor 250 gulden. Ook voor hem is vroeg boeken voor het laagste tarief geen optie. "Ik hou niet van plannen."

Een bijna gepensioneerde restauranthouder uit Menorca, een eiland voor de Spaanse kust, is tevreden over het prijsvechtertje. Zeven jaar woont de Nederlander inmiddels in Spanje. Regelmatig brengt hij een bezoek aan zijn woning in Bergen. "Ik ben nu voor een vlucht van twee uur, Barcelona-Amsterdam, 242 gulden kwijt. De binnenlandse vlucht van een uurtje -in zo'n klapperend ding- kost me al 246 gulden."

Fenomeen

Basiq Air is het nieuwste initiatief op de relatief jonge markt van prijsbrekers. Het fenomeen heeft zich als een olievlek over Europa uitgebreid. Op hetzelfde territorium zijn ook andere maatschappijen actief: Ryanair, easyJet, Virgin Express, Buzz (van KLM UK) en Go (van British Airways). Met name easyJet -sinds kort ook actief op Nice en Barcelona- en Ryanair zijn bijzonder succesvol. Met Go gaat het minder. Na drie jaar vliegen met verlies, wil BA er graag vanaf.

De opkomst van prijsbrekers komt niet uit de lucht vallen. Transavia en consorten hebben het concept afgekeken van anderen. De formule is ontwikkeld in de Verenigde Staten. Daar opereert de binnenlandse maatschappij Southwest al een kleine dertig jaar met succes in het lageprijzensegment. Het luchtvaartbedrijf is erin geslaagd de operationele kosten tot een minimum terug te brengen.

De grootste besparing zit overigens niet alleen in het laten vallen van het kosteloos eten en drinken aan boord. De totale aanpak van Southwest is gebaseerd op kostenbeperking. De filosofie is eenvoudig: een maatschappij kan geld verdienen met vliegen, niet met stilstaan. Daarom heeft de Amerikaanse prijsbreker de tijd dat zijn ruim 330 toestellen aan de grond staan drastisch ingekort.

In hooguit 20 minuten tijd worden alle noodzakelijke handelingen verricht: passagiers laten uitstappen, passagiers laten instappen, bijtanken en schoonmaken. Southwest kan daarmee per toestel aanmerkelijk meer kilometers per dag afleggen dan vergelijkbare vliegtuigen van andere maatschappijen. En dus geld verdienen.

Secundair

Prijsbrekers richten zich doorgaans alleen op het lucratieve deel van de luchtvaart. In de praktijk maken zij vooral gebruik van goedkope, secundaire luchthavens. Ryanair gebruikt bijvoorbeeld Beauvais (50 kilometer boven Parijs) en Charleroi (50 kilometer boven Brussel), Stansted in plaats van Heathrow en Prestwick in plaats van Glasgow. Ook Virgin Express maakt gebruik van Charleroi. Virgin slaagt erin z'n toestellen gemiddeld elf uur per dag in de lucht te houden. Maakt de maatschappij gebruik van drukke luchthavens zoals Heathrow en Frankfurt, dan halen de toestellen hooguit zeven uur.

Verder richten prijsbrekers zich vrijwel uitsluitend op enkelvoudige vluchten. Of een passagier op de plaats van aankomst nog verderop moet, zal de maatschappij een zorg zijn. Dure overstapprocedures en aansluitende dienstregelingen zijn voor haar niet interessant.

Veronderstellingen dat de relatief beperkte prijs vooral te danken is aan lage lonen en marginaal onderhoud, zijn niet per definitie juist. Vakbonden en luchtvaartautoriteiten zijn er als de kippen bij om misstanden aan de kaak te stellen. Zeker prijsbrekers kunnen op de warme belangstelling van toezichthouders rekenen.

De oude kisten uit de beginjaren van bijvoorbeeld easyJet zijn inmiddels vervangen door gloednieuwe, stille machines. Bij voorkeur één soort en één type om de kosten van opleiding, onderhoud en het in voorraad houden van onderdelen te drukken.

Groei

De luchtvaartmarkt groeit. In 1998 maakten in Europa zo'n 5,4 miljoen passagiers gebruik van een goedkope maatschappij. In 2003 zijn dat er naar verwachting 15 miljoen. De vraag is of die groei voldoende ruimte biedt voor alle spelers.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 27 januari 2001

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

Prijsbrekers komen niet uit de lucht vallen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 27 januari 2001

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken