Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Vechten voor de Nijkerkse eierhal

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Vechten voor de Nijkerkse eierhal

Projectontwikkelaar wil historische panden Molenplein slopen voor winkels

5 minuten leestijd

NIJKERK - Het Molenplein, met daarop de Oostermolen en de historische eierhal in Nijkerk, is van onschatbare waarde. Dat vindt Nico Poorter, voorzitter van de Stichting Stadsgezicht Nijkerk. "Projectontwikkelaar Aprisco uit Assen wil de gebouwen tegen de vlakte gooien en op het plein winkels met appartementen bouwen. Wij vechten voor behoud van de historische bebouwing van het plein."

Het Molenplein in de binnenstad van Nijkerk is niet meer als zodanig herkenbaar. Lage muurtjes en groene heggen markeren de rondweg die slingert door het centrum. Naast de wiekenloze Oostermolen zijn nu parkeerplaatsen ingericht. "Dat is gebeurd dankzij een opknapbeurt enkele jaren geleden", verzucht Poorter.

Het zal een voorbijganger niet opvallen dat in het gebouw naast de molen in de beginjaren van de vorige eeuw eieren werden verhandeld. Het bouwwerk staat er onverzorgd bij. De ramen zijn dichtgespijkerd met houten platen waarop reclameposters zijn geplakt.

De hal zelf wordt als opslagplaats voor meubels gebruikt. De pakplaatsen, ruimten rondom de hal waar in de vorige eeuw de handelaren eieren inpakten voor verder vervoer, zijn nog in gebruik als onder andere een videotheek, een kapsalon en een café.

Volgens Poorter is de eierhal uniek in Nederland. "Natuurlijk hebben in bijvoorbeeld Barneveld, Putten, Lunteren, Woudenberg en Ederveen hallen gestaan, maar die zijn allemaal verdwenen. Alleen in Lichtenvoorde is een eierhal bewaard gebleven. In Nijkerk heeft de eierhal een houten dakconstructie, de enige in Nederland. Deze conclusie staat ook in het oriënterend cultuurhistorisch onderzoek van het plangebied Oosterpoort in Nijkerk door het bureau Lantschap in Haaften."

Slopen

De bedoeling is dat projectontwikkelaar Aprisco in de toekomst de historische panden in het centrum gaat slopen. In januari dit jaar presenteerde de maatschappij de plannen. De onderneming wil er grote winkelcentra met appartementen en een parkeerkelder bouwen.

"De eierhal, de molenstomp en de vier oude pakhuizen zullen met de grond gelijk gemaakt worden. Ook het politiebureau aan het Van Reenenpark, een voormalige marechausseekazerne, zal worden gesloopt", weet Poorter. Het bedrijf uit Assen is eigenaar van nagenoeg alle panden aan het Molenplein. De molenstomp is in handen van een aannemer waarmee Aprisco samenwerkt.

De Stichting Stadsgezicht Nijkerk, bestaande uit een musicus, een predikant, een huisarts, een bouwprojectontwikkelaar, een leraar kunstgeschiedenis, een advocaat en de directeur van het verzorgingscentrum Arkemheen, vecht nu al bijna een jaar tegen de maatschappij om de sloop tegen te houden en het ziet ernaar uit dat zij steeds meer gehoor vindt.

Poorter: "We hebben de gemeente ingeschakeld en we zijn het er allebei over eens dat het Molenplein bewaard moet blijven zoals het nu. Wij willen daar wel een aansprekend winkelgebied, maar dan moet de historische bebouwing ingepast worden. Aprisco heeft gedreigd een schadeclaim in te dienen als de sloop niet doorgaat, want er zouden door het gemeentebestuur toezeggingen gedaan zijn dat de onderneming daar mag bouwen." Vooralsnog blijkt niet dat de Nijkerkse politiek wakker ligt van zo'n mogelijke claim.

Inmiddels heeft de stichting via de gemeente een aanvraag ingediend om de eierhal op de rijksmonumentenlijst te krijgen. "Voor ons zou dat de redding zijn. Als Aprisco de hal niet mag slopen, is het voor hen financieel niet interessant de andere panden te slopen", aldus Poorter. De gemeentelijke monumentencommissie heeft zich al uitgesproken voor behoud van de hal.

Onschatbaar

Volgens Poorter heeft het Molenplein onschatbare historische waarde. "Er is in het verleden al zoveel verdwenen in Nijkerk. Denk aan de prachtige Joodse synagoge die direct na de oorlog met de grond gelijk gemaakt is. Veel oude gebouwen en huizen hebben plaats moeten maken voor nieuwbouw. Daarom juist moet het plein als historisch monument blijven."

Het Molenplein herinnert volgens de voorzitter aan de economische bloeitijd van Nijkerk. In 1413 kreeg Nijkerk stadsrechten. De gemeente kende de eeuwen erna een rijke tabaksteelt en ook een glasblazerij maakte goede winsten. De landbouw zorgde voor veel werkgelegenheid. Enkele pakhuizen aan het Molenplein herinneren aan die periode.

Aan het eind van de 19e eeuw begon de tabakshandel te tanen. Het accent kwam te liggen op landbouw en eierhandel. Om de handel in eieren een extra impuls te geven, nam de gemeente in 1912 het besluit om een eierhal te bouwen. Een jaar later stond het bouwwerk er. Poorter: "Vooral voor de mensen op de arme zandgronden rond Nijkerk was de eierhandel een uitkomst. Nog steeds heeft Nijkerk veel eierhandelaren en pluimveeslachterijen.

De handel in eieren betekende in Nijkerk niet dat particulieren naar de markt gingen om daar rechtstreeks eieren te kopen. De handel ging uitsluitend tussen de boeren uit de omgeving en eierhandelaren. De handelaren hadden ieder hun eigen pakplaats, een ruimte grenzend aan de eierhal. Op de markt rond de hal werden de eieren verkocht aan particulieren.

De hal heeft niet lang gestaan, want deze brandde na zeven jaar alweer af. In 1927 werd op dezelfde plek de huidige eierhal gebouwd door de aannemers A. van Hell en E. Kroon. Een zoon van Van Hell, eveneens aannemer, heeft sinds kort ook zitting in de Stichting Stadsgezicht Nijkerk.

Volkskerstzang

De tweede hal kreeg een multifunctioneel karakter. Poorter: "Deze werd ook gebruikt voor groenten- en vruchtenveilingen, landbouwtentoonstellingen, bazaars, repetities van muziekverenigingen, Sint Nicolaasfeesten en de volkskerstzang."

Na de Tweede Wereldoorlog kwam de klad in de eierhandel in Nijkerk. In 1974 schafte de gemeenteraad de eiermarkt af. De eierhal werd verkocht aan de firma Konst die haar verbouwde tot winkelcentrum De Oosterpoort. In de centrale hal en enkele hierbij getrokken pakplaatsen werd een Albert Heijn-filiaal gevestigd. Daarna werd het een opslagplaats voor meubels.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 maart 2001

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Vechten voor de Nijkerkse eierhal

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 maart 2001

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken