Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Gouda zakt langzaam dieper weg

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Gouda zakt langzaam dieper weg

Gemeente hoogt straten jarenlang steeds weer op

5 minuten leestijd

GOUDA - Een flinke zak geld is er voor nodig. Ieder jaar weer moet de gemeente Gouda een groot aantal straten en veel openbaar groen ophogen. De oorzaak: de stad is boven op een oud moeras gebouwd. Voor de huizen geeft dat niets, die staan stevig op palen. Straten en tuinen verzakken echter waar je bijstaat. Reden voor minister De Vries van Binnenlandse Zaken om de gemeente Gouda enkele weken geleden een bijdrage van 83 miljoen gulden voor de kosten van het ophogen in de komende vijf jaar te geven.

Gouda en verzakkingen zijn synoniem. Wie er woont, weet het, wie op bezoek komt, ziet het. Net als op veel plaatsen in Nederland verzakt de grond ook in de Groene-Hartgemeente. Maar nergens anders zijn de verzakkingen zo extreem als in Gouda. Sommige straten moeten om de vijf jaar worden opgehoogd. Met allerlei lapmiddelen wordt die termijn zo lang mogelijk gerekt. En zo verdienen stratenmakers en zandbedrijven goudgeld.

Een willekeurige straat aan de rand van de Goudse binnenstad, vlak achter het stadskantoor. Strak tegen elkaar gebouwd staan de rijtjeshuizen (bouwjaar rond 1915) in het gelid. Voor iedere huisdeur liggen één, twee, of zelfs drie betonnen blokken om als opstapje te dienen. Verstrekt door de gemeente. "Een noodoplossing", zegt ing. W. P. J. de Ruiter, diensthoofd stadsbeheer van de gemeente Gouda. "De stoep zakt zo snel, dat je haast ieder jaar zou kunnen ophogen. Dat is ondoenlijk. Daarom moeten bewoners zich met een opstapje behelpen tot de volgende ophoging van de weg."

De Ruiter weet precies waarom de Gouwenaren om de zoveel jaar hun tuin op kunnen hogen. "De veengrond is de grootste boosdoener. Vroeger waren hier moerassen. Nu is er in de grond allerlei restmateriaal te vinden van planten, bomen en struiken. De eerste bewoning van dit gebied dateert uit ongeveer de dertiende eeuw. De greppels die bewoners toen aanlegden om water weg te halen, maakten de grond wel droog, maar de grondstructuur bleef hetzelfde."

Miljoenen

In zijn werkkamer illustreert De Ruiter zijn betoog met behulp van twee flessen vol grond. "In de ene zit grond met water erbij, in de andere is het water eruit." Het verschil is groot. De waterige fles is geheel gevuld met een zwarte brij. In de andere bevindt zich alleen wat droog veenstof. "Het is dezelfde grond. En nu zie je waarom dit dus geen stevige bodem kan vormen."

Niet alleen stratenmakers hebben het druk met ophogingen, ook de kassiers van Gouda verzetten veel werk dankzij de slechte grondstructuur. Dit jaar steekt de gemeente 15,8 miljoen gulden in de ophogingen van wegen en openbaar groen. "Erg veel geld", aldus De Ruiter. Dat is ook de reden waarom B en W in Den Haag aan de bel trokken. Als gemeente met een zogenaamde artikel-12-status is Gouda nog steeds formeel failliet. Het weinige geld dat beschikbaar is voor wegen, is absoluut ontoereikend. Daarom is de vaste rijksbijdrage een must, zo meent de gemeente.

Bobbels in de weg

De voortdurende verzakkingen leveren ook hoofdbrekens op voor het waterschap. Dat moet met enige regelmaat het waterpeil in het hele gebied rond Gouda met centimeters verlagen. Anders zouden de weilanden rondom de stad onder water komen. Van de mogelijkheid wordt spaarzamelijk gebruikgemaakt, zegt De Ruiter. "Als je het doet, weet je zeker dat de grond sneller gaat verzakken. Helaas zit er soms niets anders op."

In het verstedelijkte deel van de polder kan het waterpeil echter niet meer worden verlaagd, want anders zouden de palen die onder de huizen zitten gaan rotten.

Een rondrit door delen van Gouda laat zien dat de problemen op sommige plaatsen nijpend zijn. In het oosten van de stad is op meer dan één plaats de fundering van huizen te zien. Bobbels in de weg duiden de plekken aan waar het riool zit. "De riolering is onderheid. Anders moeten we die ook iedere vijf jaar opnieuw aanleggen", alsdus de gemeentewoordvoerder. "Je zou een aantal wijken rigoureus moeten aanpakken. Nu is er op veel plaatsen nog sprake van lapwerk." Bij een flatgebouw staat de speelplaats onder water. De Ruiter: "Noodgedwongen hebben straten prioriteit. Geld voor andere dingen is er te weinig." Gelukkig voor de bewoners van de flats is hun straat snel aan de beurt. Binnen en jaar zullen de zandauto's door de straat denderen. En zijn er geen halsbrekende toeren meer nodig om in een portiek te komen. Jammer voor de eendjes, die rondzwemmen op de plek waar ooit auto's geacht werden te parkeren.

Een dikke laag zand onder de nieuwbouwwijk Goverwelle heeft de verzakkingen ook niet tegengehouden. Bij de aanleg van de wijk werd een ondergrond van 3 meter zand aangebracht. De verwachting was dat daarmee de grond de eerste jaren op z'n plaats zou blijven. IJdele hoop, zo blijkt nu. Bewoonster mevrouw Bontekoe van de Fugalaan weet ervan mee te praten. "We wonen hier nu ruim vier jaar. Vorig jaar is de weg voor ons huis opgehoogd en we hebben zelf net in de tuin bijna 1 meter grond erbij moeten storten."

Voor Bontekoe kwam dat niet als een verrassing. "We wisten dat het ging gebeuren, maar niet dat het zo hard zou gaan." De gemeente had haar werk beter kunnen doen, meent ze. "De grond is indertijd veel te snel bebouwd. En zonder dat wij er iets tegen konden doen, is de straat opgehoogd. Dan ben je wel verplicht om ten minste je oprit ook op te hogen." Voor veel Gouwenaren slaat een dergelijk akkefietje een behoorlijke bres in het spaargeld. Bontekoe: "Je kunt je er heel druk over maken, maar dat helpt niets. Het hoort gewoon bij Gouda. Helaas."

Veertig jaar

Analyses van de gemeente tonen aan dat er voorlopig nog geen einde komt aan de grondproblemen. De Ruiter verwacht dat het nog dertig tot veertig jaar duurt voor de ergste verzakkingen een halt zijn toegeroepen. Tegen die tijd moet zoveel zand zijn bijgestort dat de ineengedrukte veenlaag eronder wat meer steun gaat geven. "Tien jaar geleden dachten we echter dat het rond 2000 al afgelopen zou zijn met de verzakkingen. Wanneer Gouda echt uit de problemen is, blijft ongewis."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 11 april 2001

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Gouda zakt langzaam dieper weg

Bekijk de hele uitgave van woensdag 11 april 2001

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's