Politieke belangstelling gaat voor collegialiteit

De oorzaak voor deze interesse is de krappe verkiezingsuitslag in november vorig jaar. Niet alleen streden George Bush en Al Gore om elke stem in Florida, maar in het hele land weerspiegelde zich een 50-50-balans. Daardoor werd de krappe meerderheid van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden nog krapper. En de verkiezingen voor de Senaat leverden voor het eerst in 120 jaar een evenwicht op. Vijftig zetels voor de Republikeinen en vijftig zetels voor de Democraten. Dat betekent dat de Republikeinse regering vice-president Dick Cheney nodig heeft om z'n beslissende stem in de Senaat uit te brengen als de stemmen daar staken.

Bij zo'n krap evenwicht wordt het interessant te weten welke Republikeinse senator zijn zesjarige termijn mogelijk niet kan uitdienen. Daarbij wordt in de eerste plaats gedacht aan de 98-jarige Strom Thurmond uit South Carolina. Deze oud-leraar landde in 1944 als parachutist in Normandië en hielp Europa bevrijden van de nazi-gesel. Hij was toen al actief in de Amerikaanse politiek, waar hij in zijn jongere jaren de Democratische president Franklin D. Roosevelt steunde. Na zijn ontslag uit het leger werd hij gouverneur van South Carolina, waar hij zich als een racist ontpopte. In 1964 stapte hij over naar de Republikeinen, omdat hij vond dat president Lyndon B. Johnson de zwarte bevolking te veel burgerrechten wilde toekennen.

Laatbloeier

Naarmate zich echter meer zwarte burgers lieten registreren als kiezer en daarmee invloed kregen op het beleid in South Carolina, werd Thurmond -inmiddels senator- soepeler. Hij begon zelfs zwarte medewerkers te werven. In sommige opzichten was hij een laatbloeier. Hij werd bijvoorbeeld voor het eerst vader op 69-jarige leeftijd. Tweemaal huwde hij een -blanke- schoonheidskoningin van zijn thuisstaat.

In Washington is hij de oudste senator die ooit in de Senaat heeft gezeten. En hij heeft er intussen ook de langste diensttijd als senator opzitten. Vorig jaar liet de 98-jarige volksvertegenwoordiger echter weten dat hij het voor gezien houdt. Na deze termijn stapt hij op. De grote vraag is echter, háált hij zijn laatste twee jaar nog?

Thurmond kan alleen nog met hulp van twee assistenten door de Senaat strompelen. Hij woont nog zittingen bij, maar toont zich daarbij vaak erg verward. In feite worden de dagelijkse beslissingen voor hem genomen door zijn belangrijkste medewerker, Robert Short.

Partijgenoot

Wat gebeurt er als Thurmond te ziek wordt om verder te functioneren of als hij sterft? "Dat is niet aan de orde. De senator is kerngezond", aldus zijn woordvoerster Geneviève Erny. Dat is niet helemaal waar, want Thurmond werd vorig jaar vier keer opgenomen in het Walter Reed Ziekenhuis in Washington. Als Thurmond sterft of als hij zijn werk in Washington niet meer kan voortzetten, dan benoemt de gouverneur van South Carolina een plaatsvervanger voor hem. Gouverneur Jim Hodges is een Democraat, die dan het recht heeft een partijgenoot te benoemen om Thurmond -tijdelijk- op te volgen.

In het parlement van South Carolina heeft afgevaardigde Chip Limehouse nu een wetsvoorstel ingediend dat de gouverneur ertoe verplicht bij het wegvallen van een senator in Washington iemand van dezelfde partij in zijn plaats te benoemen. Gouverneur Hodges onthoudt zich intussen van elk commentaar, omdat het thema van de gezondheid van "Old Thurmond" in deze zuidelijke staat een publiek taboe is.

Thurmond, die nooit heeft gerookt en die geen alcohol of koffie drinkt, is werkelijk een doorzetter. Hij weigert bijvoorbeeld een rolstoel te gebruiken, zoals zijn jongere collega Jesse Helms uit North Carolina. Helms is 'pas' 79, maar heeft de laatste tijd problemen met zijn gezondheid. Ook zijn staat wordt bestuurd door een Democratische gouverneur, namelijk James Hunt. Ook hij zal waarschijnlijk een Democraat benoemen als Helms de politieke strijd moet opgeven wegens gezondheidsperikelen.

Cheney

Geen wonder dus dat de Democraten het fysieke wel en wee van deze twee Republikeinen met grote belangstelling volgen. Verdwijnen zij uit de Senaat, dan is George Bush daar zijn meerderheid kwijt en kan hij belangrijke projecten, zoals zijn omstreden plan voor een grootscheepse belastingverlaging, wel vergeten.

Er is nog een derde Republikein die vanwege gezondheidsproblemen in de Democratische belangstelling staat. Dat is vice-president Dick Cheney, die al vier hartaanvallen en één hartoperatie heeft overleefd. In tegenstelling tot Thurmond en Helms wensen de Democraten Cheney een lang en gezond leven toe.

"Als Cheney moet stoppen of als hij plotseling overlijdt, kan Bush de populaire zwarte politicus Colin Powell tot vice-president benoemen. Dat is voor de Democraten een rampscenario in verband met de volgende verkiezingen. Powell zou dan veel zwarte stemmen trekken die gewoonlijk naar de Democraten gaan. Hij zou zelfs een gooi naar het presidentschap kunnen doen. Hij is bekwaam, niet alleen als militair maar ook als politicus. Kijk maar eens hoe succesvol hij heeft geopereerd rond de vrijlating van de 24 Amerikaanse bemanningsleden die door de Chinezen werden vastgehouden na het luchtincident bij het eiland Hainan. Daarom geven de Democraten politiek verre de voorkeur aan de conservatievere Cheney, die bij de volgende verkiezingen misschien ook nog wat gematigde Republikeinen naar het Democratische kamp stuurt", aldus Helmut Sonnenfeldt, politiek analist van het Brookings Research Institute in Washington.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen