Absurd, asociaal en onoplosbaar

Je hoeft geen helderziende of bedrijvendokter te zijn om te zien dat er weinig meer klopt van het overleg bij NS. Voorzitter Lodewijk de Waal van de vakcentrale FNV noemde het bedrijf gisteravond "letterlijk en figuurlijk ziek." In één moeite door veroordeelt hij de spoorstaking van vandaag. "Staken is een grondrecht, maar ook een uiterst middel dat nu niet moet worden ingezet. De enige manier om hier uit te komen, is veel met elkaar praten en veel naar elkaar luisteren." Beide partijen praten echter al sinds maanden intensief, maar luisteren niet, zeggen ze over en weer.

Ook wiskundig gezien, klopt er al lang geen draad meer van het overlegproces en van de uitlatingen die -telkens na afloop van wéér een volgende sessie- worden gedaan. De afgelopen weken naderden de partijen elkaar verschillende malen tot op een paar centimeter -zegswijze van VVMC-voorman Vankan-, sindsdien schoven ze beide -naar eigen zeggen- méters op in elkaars richting, en het eind van het liedje is dat ze nu weer mijlenver van elkaar zijn verwijderd. Wie er nog iets van kan volgen, mag het zeggen.

De meest gefilmde en gefotografeerde trap van de laatste tijd -afgezien die van Paleis Noordeinde- is die in hoofdgebouw IV van het NS-hoofdkantoor in Utrecht. Na de doorgehaalde nacht van dinsdag op woensdag stond gistermiddag de hele vaderlandse pers opnieuw onderaan, in afwachting van wat zou gaan komen. Een voorlichter die een stap harder loopt dan normaal veroorzaakt al een golf van activiteit. Het cameraleger trekt in slagorde op.

Pathos

Om 15.43 uur wordt ondernemingsraadvoorzitter G. Wold aangekondigd door een FNV-woordvoerster van wie het gezicht op huilen staat. Wold zelf kijkt zo mogelijk nóg geslagener. Hij geeft alleen een statement af, beantwoordt geen vragen. "Helaas, heel erg teleurgesteld. Wij zijn uit het overleg gestapt, want de directie erkent de problemen van het personeel niet." De pathos loopt van de traptreden als hij de 'NS-berg' weer opklimt.

Op dat moment is al duidelijk: het wordt toch weer staken. Want juist de ondernemingsraad was het cruciaalste onderdeel van een oplossing, sinds de NS-directie dinsdag toestond dat de raad een nieuw dienstroostermodel zou ontwikkelen. Wyb Kusters van CNV Bedrijvenbond blijft beneden, als willig voer voor de camera's, tot VVMC-onderhandelaar Hubert Vankan de trap afkomt.

De VVMC'er glorieert weer in zijn slachtofferrol. "In navolging van de OR... gesprekken afgebroken... deze directie wil het productiemodel niet ter discussie stellen... belogen en bedrogen..." Hij orakelt er lustig op los, zoals hij inmiddels al vele weken doet.

Of hij echt denkt een staking nog te kunnen verkopen, luidt de vraag. "Wij hebben twee keer een ultimatum afgeblazen, omdat we nog licht zagen in de tunnel. Nu heeft de directie ons opnieuw bedrogen." Vankan rechtvaardigt de staking door te zeggen dat de reizigersellende op den duur nog veel erger zal uitpakken als het 'rondje om de kerk' doorgaat.

Als een ware volksmenner -hij doet het goed voor z'n 32 jaar- blijft hij herhalen dat de NS-bestuurders maar beter kunnen opstappen. "Deze directie moet weg. Wij gaan uit van onze kracht. Ik ben krachtiger dan ooit." Dat het publiek de bonden inmiddels begint uit te kotsen, deert Vankan niet, zegt hij. "Ik vind het echt niet leuk om te gaan staken. We kunnen niet anders. Bij NS staan zeven keepers in het doel, en dan krijg je er nooit een bal in." De optie dat hijzelf en zijn medestrijders opstappen, acht hij niet opportuun.

Bestuurder Andries van den Berg van FNV Bondgenoten sluit naadloos aan bij Vankan, omdat ze vandaag weer even vriendjes zijn. "NS heeft een probleem in de arbeidsverhoudingen, dat wel geregeld moet worden. We moeten terug aan tafel." Dat klinkt wel erg dwaas, vijf minuten nadat het zoveelste overleg met slaande deuren is beëindigd. "De veranderingsgezindheid van NS is niet groot. Maar wij gaan rond Pasen nadenken over nieuwe voorstellen." Eén lichtpuntje te midden van zoveel absurditeit: de FNV belooft voorlopig niet meer te gaan staken. "Met publieksvriendelijke acties treffen we NS net zo goed." Had dat dan eerder bedacht, denkt menigeen.

Terug naar af

Pamela Boumeester, directeur Personeel en Organisatie bij NS Reizigers, licht het NS-standpunt toe. Volgens de NS-directie willen de bonden maar één ding: "Zo snel mogelijk terug naar af. En dat is voor ons onbespreekbaar. De oude dienstroosters komen niet meer terug."

NS heeft voorgesteld de ondernemingsraad een alternatief model te laten ontwikkelen. Een arbitragecommissie moet dan maar vaststellen welk rooster het beste is. De ondernemingsraad en de bonden kunnen zich echter niet in het voorstel vinden. Boumeester betreurt de nieuwe staking zeer. "Voor de reizigers is het onacceptabel dat zij weer de dupe zijn." Of zij van plan is op te stappen? "Ik blijf."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen