Garrels in Purmerend

Het bestuur van de Stichting Restauratie Garrels-orgel ondertekende zaterdag de opdracht voor de restauratie en terugplaatsing van het Garrels-orgel uit de Koepelkerk in Purmerend. Als alles volgens plan verloopt, rondt de Flentrop Orgelbouw uit Zaandam eind 2003 de werkzaamheden af. De start van de 2,1 miljoen gulden kostende restauratie kwam in zicht doordat staatssecretaris Van der Ploeg de stichting begin dit jaar bijna 1,4 miljoen gulden toezegde. Het VSB Fonds kwam daarna met een garantie voor 360.000 gulden. Het tekort op de begroting bedraagt nog zo'n 85.000 gulden. De Stichting Restauratie Garrels-orgel hoopt dit gat onder meer via fondsenwerving te dichten.

Rudolph Garrels (1675-1750) legde in 1742 de laatste hand aan een drieklaviersorgel voor de Nicolaaskerk in Purmerend. Hij gebruikte voor het destijds 39 stemmen tellende instrument onderdelen uit een bestaand orgel, onder meer pijpwerk uit de vroege zestiende eeuw, pijpen van Jacobus van Hagerbeer (1656) en van Gerard van Giessen (1703). De Amsterdamse orgelmakers Flaes en Brünjes bouwden het instrument in 1854 in de nieuwe Koepelkerk -de oude, gotische hallenkerk was wegens bouwvalligheid afgebroken- op en wijzigden het op enkele punten.

In 1971 sloot de kerk haar deuren voor de eredienst. Het gebouw kwam in handen van de gemeente Purmerend, die in 1978 een cultureel centrum in de Koepelkerk vestigde. Twee jaar eerder waren de pijpen van het orgel in een kerk in Assendelft opgeslagen. Jan Jongepier, sinds 1953 bespeler van het instrument, had dus niets meer in Purmerend te zoeken. Hoewel de rooms-katholieke parochie de kerk in 1989 in gebruik nam, bleef de orgelkas leeg. Dat gaat nu dus veranderen.

Vonne van der Meer

Schrijfster Vonne van der Meer heeft de Spaanprijs 2001 van de J. B. Th. Spaanstichting gewonnen. De prijs, waaraan een geldbedrag van 5000 gulden is verbonden, wordt eens in de twee jaar toegekend aan iemand die in de publiciteit of anderszins heeft bijgedragen aan vernieuwing in godsdienst of levensbeschouwing. De prijs is vernoemd naar de protestantse journalist en verzetsstrijder J. B. Th Spaan (1900-1969); hij was onder meer oprichter van het weekblad Hervormd Nederland.

Vonne van der Meer (1952) is met name bekend geworden door haar romans "De Eilandgasten" en "De Avondboot". Ze kreeg de Spaanprijs toegekend conform de voordracht van een jury die bestond uit de theologe drs. Freda Dröes, drs. Christine Hogenkamp, voorheen hoofd publiciteit van de Samen-op-Wegkerken, en drs. Leo Fijen van de KRO en Spaanprijswinnaar in 1999.

Voor het eerst is de keus gevallen op iemand die in haar of zijn werk geen kerkelijke of godsdienstige bindingen naar voren brengt. De jury prijst de bijzondere manier waarop Vonne van der Meer in haar boeken grote thema's van het leven als huwelijk, echtscheiding, euthanasie, abortus, opvoeding "indringend en bijna impliciet en volstrekt niet dogmatisch" aan de orde stelt.

Tot de vroegere winnaars van de Spaanprijs behoren de dichters J. W. Schulte Nordholt en Ad den Besten, componist Willem Vogel, kerkhistoricus Auke Jelsma, Acht-meivoorzitter Wies Stael-Merkx en bijbelillustrator Kees de Kort.

De prijs wordt in het najaar uitgereikt.

Assistent in China

De Nederlandse dirigent Harmen Cnossen (1965) vertrekt naar het Verre Oosten na een succesvol optreden bij het China National Symphony Orchestra in december vorig jaar. Het Chinese orkest vroeg hem assistent-dirigent te worden, naast chef-dirigent Muhai Tang.

Cnossen studeerde slagwerk aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam en leerde dirigeren onder de hoede van Rudolph Werthen, chef-dirigent van de Belgische Royal Opera. Hij bekwaamde zich verder aan de Herbert von Karajan Akademie in Berlijn. Harmen Cnossen dirigeerde het Tsjaikovski Kamerorkest van België en leidt momenteel het Coro e Orchestra di Gisuppe Verdi.

Pianoacademie Soerjadi

Het management van Wibi Soerjadi heeft de geruchten bevestigd dat deze pianist een eigen pianoacademie, naar voorbeeld van de violist Yehudi Menuhin, gaat oprichten op het Landgoed Wulperhorst te Zeist. Soerjadi, die dit jaar zijn twintigjarig jubileum als concertpianist viert, wil aspecten als concertconcentratie, toonvorming, interpretatie en mentale studie aan toekomstige studenten doorgeven. Gezien zijn concertagenda zal Wibi sporadisch actief zijn aan de pianoacademie. De academie wil niet het karakter van een conservatorium hebben, maar beoogt meer een internationale culturele verzamelplaats van pianisten van diverse pluimage te zijn. Met zijn initiatief wil Soerjadi een volgens eigen zeggen bijna verloren traditie bewaren.

Guggenheim (I)

Het Amerikaanse museum Guggenheim gaat on line uitbreiden. Er komt een staf van vijftig mannen en vrouwen die vanaf september de nieuwe website van het museum ("Guggenheim.com") gaat bedienen vanuit een bureau in Manhattan in New York.

Het Guggenheim heeft al een website ("Guggenheim.org"), maar die verschilt weinig van de gebruikelijke museumwebsites die elders zijn te vinden. Guggenheim.com wordt een artistiek en commercieel verzamelpunt voor het hele Guggenheim-complex (nu gevestigd in New York, Venetië, Bilbao en Berlijn). Volgens de huidige planning komt er nog een tweede vestiging bij in New York, een museum in Las Vegas (VS) en een in Brazilië.

Guggenheim.com moet meer worden dan een kennismaking met het succesvolle Guggenheim-bedrijf. De website zal uiteraard beeldmateriaal bieden, maar ook analytisch materiaal en biografieën. "De site is bedoeld voor wetenschappelijk geïnteresseerden, maar ook voor de gewone belangstellende leek die over een bepaald onderwerp meer wil weten. Daarom komen er onder andere verbindingen van de Guggenheim-site naar de sites van de Hermitage in Sint-Petersburg (Rusland) en het Center for Art and Media Technology in Karlsruhe (Duitsland)", aldus David Bearman, directeur van het artistieke adviesbureau Archives and Museum Informatics in Pittsburgh.

Guggenheim (II)

Behalve de mogelijkheid tot het downloaden van informatie en studiemateriaal komt er ook de mogelijkheid om on line artikelen te bestellen, zoals reproducties die verkrijgbaar zijn in de internationale Guggenheim-shop. Verder wordt het mogelijk culturele reizen te plannen en eventueel ook te boeken.

Is zo'n ambitieus internetproject zinvol in een periode waarin veel internetbedrijven sneuvelen en het New Yorkse Museum of Modern Art in het licht van de stagnerende economie zulke plannen net heeft laten varen? "Je moet het Guggenheim zien als een bedrijf en vooral als een goedlopend bedrijf", zegt David Bearman. "De verschillende musea van dit bedrijf kregen vorig jaar 2,5 miljoen bezoekers. Dat levert geld op en zulke bezoekersaantallen zijn ook interessant voor vermogende sponsors. Geld is voorlopig dus geen probleem.

De website mag echter niet te succesvol worden in commercieel opzicht, want dan raakt het Guggenheim de fiscale voordelen kwijt die het in de VS geniet als culturele instelling."

Kunstterp

Voor het eerst sinds de Middeleeuwen is er in de provincie Groningen een terp in gebruik genomen. Geen verhoging die bewoners tegen wassend water moet beschermen, maar een heuvel bestemd voor kunst. De Britse regisseur Peter Greenaway bedacht het plan voor paviljoen "The Grand Terp".

De kunstheuvel vormt het middelpunt van de manifestatie Via Dorkwerd, waarin het cultuurlandschap van Groningen centraal staat. De Groningse commissaris van de Koningin, Alders, heeft de manifestatie woensdagavond geopend. Het publiek kan er tot 9 september terecht.

Via Dorkwerd is een initiatief van de stichting Noorderbreedte, die met deze manifestatie de aandacht wil vestigen op de archeologische, landschap pelijke en cultuurhistorische waarden van Noord-Nederland, in het bijzonder het Reitdiepgebied.

In de kunstheuvel zijn onder meer films te zien van Greenaway waarin hij verslag doet van zijn reizen door het wierden- of terpenlandschap van het Reitdiepdal. De films worden in het binnenste van de tientallen meters hoge terp op spectaculaire wijze cirkelvorming vertoond. De komende maanden kan men er ook terecht voor onder meer muziek en debat.

De terp van Greenaway is te vinden in de wijk Paddepoel, op het Zernike-terrein van de Rijksuniversiteit Groningen. Voor de terp en de manifestatie is de website www.viadorkwerd.nl geopend. (ANP)

19e-eeuwse boeken

Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een omvangrijke collectie negentiende-eeuwse boeken aangekocht. Voor 1,3 miljoen gulden werd de kunstinstelling eigenaar van de 1600 titels tellende verzameling van de Brit Steven Joseph. Het museum heeft dat vrijdag bekendgemaakt.

De boeken zijn geïllustreerd met in totaal 35.000 tot 45.000 originele foto's van ruim duizend fotografen. De volgens het Rijksmuseum encyclopedische bibliotheek vertelt de geschiedenis van de negentiende eeuw aan de hand van onderwerpen op het gebied van kunst, architectuur, reizen, medische wetenschap en antropologie.

Het Rijksmuseum kreeg bij de aankoop financiële steun van de Mondriaan Stichting, het VSB Fonds, het Prins Bernhard Cultuurfonds, het Rijksmuseum Fonds en het Paul Huf Fonds.

Steven Joseph doet als fotografiehistoricus sinds 1980 onderzoek naar de fotografie in de negentiende eeuw. Volgens het Rijksmuseum zal de verzameling "een onmisbare bron vormen" voor onderzoekers, tentoonstellingsmakers en collectiebeheerders. (ANP)

Stedelijk Museum

De Amsterdamse gemeenteraad gaat in beginsel akkoord met de plannen van het college om het Stedelijk Museum zo'n 70 procent groter te maken en om een nieuw collectiecentrum te bouwen. De raadscommissie cultuur ging woensdag in principe akkoord met een voorbereidingskrediet van ruim 19 miljoen gulden om de plannen verder te ontwikkelen.

De gemeenteraad buigt zich in juni over de kwestie, terwijl een definitief besluit hierover in december wordt verwacht. Wel maakten diverse fracties zich zorgen over de financiering van de bouwplannen voor het Stedelijk, die de afgelopen jaren steeds duurder bleken uit te vallen. Ze gaven woensdag al aan in december hierover nog een stevig robbertje te willen vechten.

De uitbreidingsplannen voor het Stedelijk worden nu geraamd op zo'n 135 miljoen gulden. Voor het plan om in samenwerking met het Amsterdams Historisch Museum en het Filmmuseum in Amsterdam-Noord een collectiecentrum te bouwen is 60 miljoen nodig.

In dit collectiecentrum komen depots en studieruimtes. In totaal is zo'n 196 miljoen gulden nodig voor de plannen. De kosten voor de grond voor dit collectiecentrum en de exploitatiekosten zijn hierin nog niet opgenomen. Als de gemeenteraad zijn fiat geeft aan het voorbereidingskrediet, kan een architect worden aangetrokken en kan de aanbestedingsprocedure van start gaan.

De raadscommissie pleitte er ook voor de plannen voor het collectiecentrum zo te ontwikkelen dat ook het Fotografiemuseum hierin kan worden ondergebracht. Nu wordt hiervoor nog naarstig gezocht naar een geschikte ruimte. (ANP) Spaanse werken

Het Reina Sofía-museum in Madrid leent het Gemeentemuseum in Den Haag dit najaar een belangrijke collectie Spaanse meesterwerken uit de twintigste eeuw. Het gaat om schilderijen van onder anderen Picasso, Miró, Dalí, Gris, Fernández en Tápies. Van Picasso zijn er onder meer tien voorstudies te zien van zijn Guernica, die zelf nooit vervoerd mag worden.

De expositie loopt van 20 oktober tot 17 maart. (ANP)

Biënnale Venetië

Atelier van Lieshout, Mark Manders, Rineke Dijkstra, Fiona Tan en Tiong Ang vertegenwoordigen Nederland op de hoofdtentoonstelling van de komende 49e Biënnale van Venetië. Dat blijkt uit de lijst met deelnemende kunstenaars op de website van de organisatie. Nederland heeft tijdens het evenement daarbij twee eigen presentaties.

De vijf artiesten zijn persoonlijk geselecteerd door Harald Szeemann, artistiek directeur van de Biënnale. De twee presentaties worden opgezet door Jaap Guldemond. De acht tot tien jonge kunstenaars die daaraan meedoen zijn onder anderen Aernout Mik, Michael Readecker en Marijke van Warmerdam.

Aan de hoofdtentoonstelling van de Biënnale doen 110 kunstenaars mee. Dat gebeurt onder de titel Plateau of Humankind. Er hebben nog nooit zo veel Nederlandse kunstenaars meegedaan aan de hoofdexpositie van de tweejaarlijkse tentoonstelling van beeldende kunst.

De Biënnale wordt op 10 juni geopend. (ANP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen